Họa sỹ Mai Hương: Sự sáng tạo không ngừng nghỉ

Cách đây ba năm, không hẹn trước tôi đột nhập vào căn nhà nhỏ ở phố Tân Ấp của họa sỹ Mai Hương. Căn nhà nhỏ đầy ắp, một nửa là những kỷ niệm của những chuyến đi, một nửa là tranh, là màu vẽ…

Họa sỹ Mai Hương: Sự sáng tạo không ngừng nghỉ

Tất cả đều toát lên một năng lượng dư thừa đòi hỏi sự sáng tạo không ngừng nghỉ. Có lẽ vật duy nhất nằm im thâm trầm như một sự phân chia, giữa sự lao động nghệ thuật và những kỷ vật đã được chủ nhân mang về với ý đồ rõ rệt, rằng chúng sẽ là kẻ dự phần trong các bức tranh tương lai, đó là cây đàn piano.

Hai người đàn bà “đồ sộ” ngồi nép vào một góc phòng trên những chiếc ghế nhỏ xinh. Mai Hương pha trà và mang kẹo chocolate mời bạn. Chúng tôi huyên thuyên đủ chuyện. Mai Hương hỏi: “Em đang vẽ một bức tranh với cái tựa là Trăng xanh mà vẽ nửa chừng thì tắc chị ạ”. Trong khi tôi đang “bịa” ra một truyền thuyết về trăng xanh để kể thì đột ngột Mai Hương ngắt lời: “Dừng lại chị! Không nói thêm gì nữa nhé. Chị cứ ngồi yên như thế nhé. Em sẽ vẽ chân dung chị”.

Lập tức Mai Hương bày ra sàn những hộp màu, đưa toan trắng vào giá vẽ… Nhát cọ đầu tiên vào lúc 5 giờ chiều. Gần 10 giờ tối thì Mai Hương ký tên mình vào góc bức tranh. Tôi cảm nhận rất rõ sự hao tổn năng lượng của người họa sỹ, còn tôi thì quá phấn chấn vì được một bức chân dung đẹp.

Tác giả - nhà văn Y Ban và họa sỹ Mai Hương bên bức chân dung Tác giả - nhà văn Y Ban và họa sỹ Mai Hương bên bức chân dung 

Vài hôm sau Mai Hương gọi điện thoại cho tôi: “Em đã hoàn thành xong bức trăng xanh, rảnh chị đến ngắm nhé”.

Cái sự rảnh của chúng tôi thường ngắn vì thế quán cà phê góc phố là nơi chúng tôi hẹn hò. Thường thì sau những chuyến đi triển lãm và làm việc ở nước ngoài về, tôi được uống cà phê và ăn kẹo mừng khi Mai Hương đoạt giải xuất sắc tại triển lãm Mỹ thuật Quốc tế lần thứ 20 tổ chức tại Hàn Quốc với tác phẩm mang tên “Tơ” trên chất liệu Acylic (2013). Trước đó năm 2012 Mai Hương đã giành Huy chương Vàng danh dự và giấy chứng nhận Đại sứ Mỹ thuật Việt Nam tại liên hoan Mỹ thuật Quốc tế tổ chức tại Hàn Quốc với sự tham gia của 84 họa sỹ đến từ 54 quốc gia. Năm 2015 Mai Hương tham gia triển lãm tranh quốc tế lần thứ 6 tại Bắc Kinh Năm 2016, Mai Hương đại diện Việt Nam tham gia Olympia Mỹ thuật và hội nghị chuyên đề ở Ấn Độ…

Đến một ngày tôi cho phép mình rảnh lâu lâu để đến ngắm tranh của Mai Hương vì tôi sợ mình sẽ không được ngắm trực tiếp những bức tranh của chị khi tới tấp khách nước ngoài đến mua hết. Cả một kho tàng tranh khổ vuông trên chất liệu Acylic với phong cách trìu tượng rất Mai Hương. Những nét vẽ phóng khoáng như thu hết cả không gian vào trong cái khối vuông bằng những gam màu của tự nhiên. Dường như chị không muốn trộn lẫn các sắc màu. Những bức tranh tỏa ra rất nhiều năng lượng như một cuộc sống vô cùng sôi động. Kể cũng lạ, các cụ có câu, người làm sao của hao hao làm vậy. Ngoài cuộc sống Mai Hương sống bình dị, hồn nhiên không ganh đua, vậy mà những bức tranh của chị lại như có sóng ngầm ở trong.

Tôi chợt nhớ có lần Mai Hương nói với tôi: “Em đang vẽ trên giấy dó, lạ lắm”. Tôi ngỏ ý muốn xem.

Mai Hương lật cho tôi xem từng bức tranh giấy dó. Vẫn là những gam màu nguyên bản của tự nhiên nhưng phong cách khác hẳn những bức tranh khổ vuông trên chất liệu Acylic kia. Đẹp, khác và gần gũi. Trong trí óc tôi hiện lên ba từ đó, chấm hết vì tôi không phải là một nhà phê bình hội họa.

- Tuần trước có một bà khách người Mỹ đến xem tranh của em, bà ấy đặt mua một lúc 9 bức giấy dó. Hôm kia lại có ông người Anh đến mua 4 bức. Em không muốn bán những bức tranh này đâu nhưng phải lấy ngắn nuôi dài chị ạ. Bây giờ em sẽ không bán nữa, tiếc lắm.

Đang nói chuyện thì có một người khách trẻ đến xem tranh. Cô là một kiến trúc sư vừa tu nghiệp ở nước ngoài về. Tôi quan sát vẻ mặt của cô bé. Những sự hớn hở kìm nén không cho phép bung ra trên gương mặt, chắc cô nàng đã tu nghiệp nhiều năm ở trời tây nên đã học cách không phô bày sự hồn nhiên như người ta. Hai tay cô bé chắp trước ngực và nó đang xoắn vào nhau: “Chị có biết những bức tranh trên giấy dó của chị có thể làm họa tiết cho những bộ sưu tập thời trang thế giới được không? Chị có cách gì để quảng bá với Gucci, Chanel… Em nghĩ rằng nếu những bức tranh của chị mà được đến tay của họ thì từ giờ đến cuối đời chị chỉ đi lại bằng máy bay trực thăng”…

Họa sĩ Mai Hương tương tác với nghệ sĩ người Nhật Shoichi Fukushi tại The 1st Changzhou China International Art Workshop and Festival Painting collected 2013.

Đến một ngày tôi cho phép mình rảnh lâu lâu để đến ngắm tranh của Mai Hương vì tôi sợ mình sẽ không được ngắm trực tiếp những bức tranh của chị khi tới tấp khách nước ngoài đến mua hết. Cả một kho tàng tranh khổ vuông trên chất liệu Acylic với phong cách trìu tượng rất Mai Hương. Những nét vẽ phóng khoáng như thu hết cả không gian vào trong cái khối vuông bằng những gam màu của tự nhiên. Dường như chị không muốn trộn lẫn các sắc màu. Những bức tranh tỏa ra rất nhiều năng lượng như một cuộc sống vô cùng sôi động. Kể cũng lạ, các cụ có câu, người làm sao của hao hao làm vậy. Ngoài cuộc sống Mai Hương sống bình dị, hồn nhiên không ganh đua, vậy mà những bức tranh của chị lại như có sóng ngầm ở trong.

Tôi chợt nhớ có lần Mai Hương nói với tôi: “Em đang vẽ trên giấy dó, lạ lắm”. Tôi ngỏ ý muốn xem.

Mai Hương lật cho tôi xem từng bức tranh giấy dó. Vẫn là những gam màu nguyên bản của tự nhiên nhưng phong cách khác hẳn những bức tranh khổ vuông trên chất liệu Acylic kia. Đẹp, khác và gần gũi. Trong trí óc tôi hiện lên ba từ đó, chấm hết vì tôi không phải là một nhà phê bình hội họa.

- Tuần trước có một bà khách người Mỹ đến xem tranh của em, bà ấy đặt mua một lúc 9 bức giấy dó. Hôm kia lại có ông người Anh đến mua 4 bức. Em không muốn bán những bức tranh này đâu nhưng phải lấy ngắn nuôi dài chị ạ. Bây giờ em sẽ không bán nữa, tiếc lắm.

Đang nói chuyện thì có một người khách trẻ đến xem tranh. Cô là một kiến trúc sư vừa tu nghiệp ở nước ngoài về. Tôi quan sát vẻ mặt của cô bé. Những sự hớn hở kìm nén không cho phép bung ra trên gương mặt, chắc cô nàng đã tu nghiệp nhiều năm ở trời tây nên đã học cách không phô bày sự hồn nhiên như người ta. Hai tay cô bé chắp trước ngực và nó đang xoắn vào nhau: “Chị có biết những bức tranh trên giấy dó của chị có thể làm họa tiết cho những bộ sưu tập thời trang thế giới được không? Chị có cách gì để quảng bá với Gucci, Chanel… Em nghĩ rằng nếu những bức tranh của chị mà được đến tay của họ thì từ giờ đến cuối đời chị chỉ đi lại bằng máy bay trực thăng”…

Họa sĩ Mai Hương tương tác với nghệ sĩ người Nhật Shoichi Fukushi tại The 1st Changzhou China International Art Workshop and Festival Painting collected 2013.
Họa sĩ Mai Hương tương tác với nghệ sĩ người Nhật Shoichi Fukushi tại The 1st Changzhou China International Art Workshop and Festival Painting collected 2013.

Tôi và họa sỹ Mai Hương cứ ngẩn người ra để nghe cô bé thuyết giảng. Cô bé về rồi còn lại hai chị em ngồi phệt xuống sàn để ngắm bức tranh có tên “Linh Ứng”. Trên bức tranh đó là ba mô dun như một sự sắp đặt thần thánh trong một ngôi chùa. Hay chính là bệ thờ linh thiêng trong trái tim của người nghệ sỹ ứng với các sắc màu? Mai Hương nói với tôi:

- Bức này có người trả em 10.000 USD mà em chưa muốn bán, vì còn muốn mang đi triển lãm cái đã.

- Chị này, em cứ lâng lâng về lời nhận xét của cô bé khách hàng. Vẫn biết mình đứng ở đâu trên trái đất này nhưng nghe những lời có cánh đó vẫn thấy thích thật.

Mai Hương là thế, người đàn bà làm xiếc với những sắc màu nhưng sống lại rất chân thành ngay thẳng với cảm xúc của chính mình.

Y Ban