Sự gia tăng của nhu cầu du lịch quốc tế đang mở ra dư địa phát triển cho thị trường bảo hiểm du lịch Việt Nam. Song, khi sản phẩm ngày càng được phân phối rộng rãi qua các nền tảng trực tuyến và dịch vụ du lịch, khả năng tiếp cận dễ dàng không đồng nghĩa với việc khách hàng đã hiểu rõ phạm vi bảo vệ cũng như những điều kiện đi kèm.
NHIỀU DƯ ĐỊA TĂNG TRƯỞNG
Cùng với đà phục hồi và phát triển của ngành du lịch, bảo hiểm du lịch đang có thêm điều kiện để mở rộng tại Việt Nam.
Theo số liệu của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với năm 2024; khách du lịch nội địa ước đạt khoảng 135,5 triệu lượt. Quy mô và tần suất đi lại gia tăng đồng nghĩa với việc nhu cầu bảo vệ trước những rủi ro phát sinh trong chuyến đi cũng có cơ hội phát triển.
Ở góc độ nghiên cứu thị trường, IMARC Group ước tính quy mô thị trường bảo hiểm du lịch Việt Nam đạt khoảng 97,9 triệu USD trong năm 2025 và có thể tăng lên 234,5 triệu USD vào năm 2034.
Theo chị Tú Trần, trưởng nhóm kinh doanh cao cấp của công ty bảo hiểm tại Hà Nội, có 3 động lực để thị trường bảo hiểm du lịch Việt Nam phát triển.
Thứ nhất, nhu cầu du lịch trong và ngoài nước gia tăng, đặc biệt ở nhóm khách trẻ có xu hướng lựa chọn các chuyến đi tự túc. Thứ hai, nhận thức về rủi ro trong hành trình ngày càng rõ nét hơn. Những sự cố như thất lạc hành lý, hoãn hoặc hủy chuyến, tai nạn, ốm đau, chi phí điều trị và vận chuyển y tế khẩn cấp có thể khiến du khách phát sinh khoản chi đáng kể.
Thứ ba, sự phát triển của công nghệ và các kênh phân phối trực tuyến, giúp sản phẩm bảo hiểm tiếp cận khách hàng ngay trong quá trình đặt vé máy bay, phòng lưu trú hoặc tour du lịch.
Thực tế, việc tích hợp bảo hiểm du lịch vào các nền tảng đặt dịch vụ giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận sản phẩm hơn, đồng thời mở rộng cơ hội phân phối cho doanh nghiệp bảo hiểm. Thay vì phải chủ động tìm kiếm và mua riêng, người đi du lịch có thể được giới thiệu lựa chọn bảo hiểm ngay tại thời điểm lên kế hoạch cho chuyến đi.
Trái lại, sự thuận tiện trong khâu mua bảo hiểm không đồng nghĩa với việc khách hàng đã hiểu đầy đủ về sản phẩm. Khi quyết định mua thường diễn ra nhanh chóng, đôi khi chỉ bằng một thao tác lựa chọn thêm trên nền tảng trực tuyến, người mua có thể chưa dành đủ thời gian tìm hiểu phạm vi bảo hiểm, điều kiện áp dụng, giới hạn chi trả và các trường hợp loại trừ.
LÀM RÕ TRÁCH NHIỆM TỪNG KÊNH PHÂN PHỐI
Bên cạnh tiềm năng tăng trưởng, thị trường bảo hiểm du lịch đang chứng kiến sự tham gia ngày càng đa dạng của các chủ thể phân phối. Ngoài doanh nghiệp bảo hiểm, hãng hàng không, công ty du lịch, đại lý và nền tảng đặt vé trực tuyến cũng có thể trở thành những mắt xích quan trọng trong quá trình đưa sản phẩm đến người tiêu dùng.
Mô hình này mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp lẫn khách hàng. Doanh nghiệp bảo hiểm có thể tiếp cận tệp khách hàng rộng hơn, giảm phụ thuộc vào các kênh bán hàng truyền thống. Trong khi đó, khách hàng có thêm lựa chọn và có thể hoàn tất nhiều dịch vụ cho chuyến đi trên cùng một nền tảng.
Dù vậy, theo chị Tú Trần, cần phân biệt rõ vai trò của từng đơn vị tham gia phân phối. Hãng hàng không, công ty du lịch hay nền tảng đặt vé có thể tham gia với tư cách đại lý bảo hiểm, đơn vị trung gian giới thiệu sản phẩm hoặc đối tác tích hợp dịch vụ. Mỗi mô hình có tính chất hoạt động, trách nhiệm và yêu cầu pháp lý khác nhau.
Không thể mặc nhiên xem mọi đơn vị có giới thiệu hoặc hiển thị sản phẩm bảo hiểm du lịch đều có cùng tư cách pháp lý và trách nhiệm như một đại lý bảo hiểm. Việc xác định đúng vai trò của từng chủ thể là cơ sở để làm rõ trách nhiệm trong tư vấn, cung cấp thông tin và hỗ trợ khách hàng khi phát sinh sự kiện bảo hiểm.
Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó có Nghị định 46/2023/NĐ-CP, đặt ra khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động kinh doanh bảo hiểm và phân phối bảo hiểm. Trong bối cảnh nhiều kênh bán hàng mới xuất hiện, việc tuân thủ quy định không chỉ là yêu cầu đối với doanh nghiệp bảo hiểm mà còn liên quan đến các chủ thể tham gia phân phối theo đúng vai trò và phạm vi hoạt động của mình", chị Tú nói.
Chị Tú Trần cho rằng doanh nghiệp bảo hiểm cần chú trọng kiểm soát điều kiện và năng lực của các đơn vị phân phối; đồng thời đào tạo, chuẩn hóa nội dung tư vấn để khách hàng được cung cấp thông tin đầy đủ. Những nội dung cần được làm rõ bao gồm quyền lợi, phạm vi bảo hiểm, điều kiện tham gia, thời điểm hiệu lực, trường hợp loại trừ, giới hạn trách nhiệm, quy trình yêu cầu bồi thường và đầu mối hỗ trợ khi xảy ra sự cố.
Bên cạnh đó, trách nhiệm của doanh nghiệp không nên dừng lại ở thời điểm phát hành hợp đồng. Chất lượng tư vấn, việc cung cấp tài liệu bảo hiểm và khả năng hỗ trợ khách hàng trong suốt quá trình sử dụng sản phẩm cũng cần được giám sát. Nếu khâu bán hàng được thực hiện nhanh chóng nhưng việc giải thích quyền lợi và hỗ trợ sau bán thiếu rõ ràng, khách hàng có thể gặp khó khăn khi cần sử dụng chính sản phẩm mình đã mua.
Một trong những khoảng trống đáng chú ý của thị trường bảo hiểm du lịch nằm ở sự khác biệt giữa kỳ vọng của người mua và phạm vi bảo vệ thực tế của hợp đồng.
Khi lựa chọn sản phẩm, khách hàng thường quan tâm trước tiên đến mức phí và số tiền bảo hiểm tối đa. Tuy nhiên, các điều khoản quy định phạm vi chi trả, giới hạn quyền lợi, điều kiện áp dụng và trường hợp loại trừ mới là những yếu tố quyết định một sự cố cụ thể có được bảo hiểm hay không.
Chị Tú Trần cũng cho rằng, có một số nội dung người mua cần đặc biệt lưu ý. Đầu tiên là quy định liên quan đến bệnh có sẵn hoặc tình trạng sức khỏe tồn tại trước chuyến đi. Không phải mọi vấn đề sức khỏe phát sinh trong hành trình đều đương nhiên thuộc phạm vi bảo hiểm; việc xem xét quyền lợi còn phụ thuộc vào định nghĩa, điều kiện và phạm vi bảo hiểm được quy định trong hợp đồng.
Sau đó là các trường hợp tai nạn liên quan đến việc sử dụng rượu bia, chất kích thích hoặc hành vi vi phạm pháp luật. Đây là nhóm điều khoản cần được đọc kỹ bởi cách quy định và phạm vi loại trừ có thể khác nhau giữa các sản phẩm. Người mua không nên mặc định mọi tai nạn có liên quan đến rượu bia đều bị loại trừ, mà cần căn cứ vào chính xác nội dung hợp đồng.
Một nội dung khác cần lưu ý là các hoạt động thể thao mạo hiểm hoặc hoạt động có mức độ rủi ro cao. Một số sản phẩm có thể giới hạn hoặc loại trừ quyền lợi đối với hoạt động ở độ cao, độ sâu nhất định hoặc những môn thể thao đặc thù. Vì vậy, khách hàng có kế hoạch leo núi, lặn biển, trượt tuyết hay tham gia hoạt động phiêu lưu cần kiểm tra trước phạm vi bảo hiểm có bao gồm những hoạt động này hay không.
Ngoài ra, quyền lợi liên quan đến hành lý, chuyến bay chậm, hoãn hoặc hủy chuyến cũng có thể đi kèm giới hạn chi trả và điều kiện cụ thể. Chẳng hạn, bảo hiểm hành lý có thể quy định mức bồi thường tối đa cho từng món đồ hoặc toàn bộ hành lý; quyền lợi chậm chuyến có thể chỉ phát sinh khi thời gian chậm đạt ngưỡng nhất định và khách hàng đáp ứng yêu cầu chứng minh.
Một vấn đề khác thường chỉ được chú ý khi xảy ra sự cố là hồ sơ yêu cầu bồi thường. Tùy từng quyền lợi, khách hàng có thể phải cung cấp hóa đơn y tế, hồ sơ bệnh viện, giấy ra viện, xác nhận của hãng hàng không về việc chậm chuyến hoặc chứng từ xác nhận thất lạc hành lý. Nếu không lưu giữ đầy đủ giấy tờ ngay từ đầu, quá trình yêu cầu giải quyết quyền lợi có thể gặp trở ngại.
PHÁT TRIỂN ĐI CÙNG CHẤT LƯỢNG BẢO VỆ
Khi thị trường bảo hiểm du lịch phát triển và được phân phối qua nhiều kênh, minh bạch thông tin cần trở thành yêu cầu xuyên suốt từ khâu giới thiệu, tư vấn đến giải quyết quyền lợi bảo hiểm.
Trước hết, thông tin sản phẩm cần được trình bày theo cách dễ hiểu, dễ tiếp cận và phù hợp với từng kênh phân phối. Đối với nền tảng đặt vé hoặc đặt phòng, nội dung giới thiệu bảo hiểm không nên chỉ tập trung vào mức phí và quyền lợi nổi bật, mà cần giúp khách hàng nhận biết những giới hạn quan trọng trước khi quyết định mua.
Các trường hợp loại trừ, điều kiện áp dụng, giới hạn chi trả và yêu cầu hồ sơ bồi thường cần được thể hiện rõ ràng, tránh tình trạng thông tin quan trọng bị đặt ở vị trí khó tìm hoặc trình bày quá phức tạp. Khách hàng cũng cần có khả năng tiếp cận đầy đủ quy tắc, điều khoản và giấy chứng nhận bảo hiểm sau khi giao dịch hoàn tất.
Doanh nghiệp bảo hiểm cũng cần tăng cường kiểm soát hoạt động của các đối tác phân phối. Việc mở rộng mạng lưới bán hàng cần đi kèm quy trình đào tạo, chuẩn hóa nội dung giới thiệu sản phẩm, giám sát chất lượng tư vấn và xác định rõ đầu mối tiếp nhận phản ánh. Đặc biệt, cần làm rõ trách nhiệm của từng bên khi khách hàng cần hỗ trợ, tránh tình trạng người mua phải tự liên hệ qua nhiều đơn vị mà không biết đâu là nơi chịu trách nhiệm xử lý.
Ngoài ra, quy trình tiếp nhận và giải quyết yêu cầu bồi thường cần được đơn giản hóa, đồng thời bảo đảm khách hàng được hướng dẫn cụ thể về hồ sơ, thời hạn và tiến độ xử lý. Khi phát sinh tranh chấp hoặc khiếu nại, cơ chế tiếp nhận và phản hồi cần rõ ràng để người mua có thể theo dõi và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Về phía khách hàng, việc chủ động tìm hiểu điều khoản vẫn là yếu tố quan trọng. Trước khi mua, du khách nên xác định loại hình chuyến đi, các hoạt động dự kiến tham gia và những rủi ro cần được bảo vệ; từ đó lựa chọn sản phẩm phù hợp thay vì chỉ so sánh phí hoặc số tiền bảo hiểm tối đa.
Bảo hiểm du lịch Việt Nam đang đứng trước cơ hội tăng trưởng cùng sự phát triển của ngành du lịch và các nền tảng phân phối số. Để mô hình này thực sự trở thành một phần thiết yếu trong mỗi hành trình, thị trường cần đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận sản phẩm và nâng cao chất lượng bảo vệ khách hàng.