Đặt hai chiếc TV thông minh, một chiếc giá rẻ và một chiếc đắt tiền, cạnh nhau thì sự khác biệt ban đầu có thể không dễ nhận ra. Cả hai đều có thể sở hữu độ phân giải 4K UHD, hỗ trợ HDR và tích hợp những dịch vụ phát trực tuyến phổ biến như Netflix.
Vậy điều gì khiến giá TV chênh lệch nhau? Câu trả lời không nằm quá nhiều ở các tính năng thông minh mà nằm ở chính công nghệ hiển thị và phần cứng bên trong.
TẤM NỀN QUYẾT ĐỊNH PHẦN LỚN CHẤT LƯỢNG HÌNH ẢNH
Tấm nền là bộ phận quan trọng nhất của một chiếc TV bởi đây chính là nơi hình ảnh được tạo ra và hiển thị. Đây cũng là một trong những yếu tố mà các nhà sản xuất thường cắt giảm để hạ giá thành. Vì thế, dù một chiếc TV giá rẻ vẫn có thể hiển thị nội dung 4K giống như một mẫu TV cao cấp, chất lượng hình ảnh thực tế có thể khác nhau rất nhiều.
Phần lớn TV thông minh giá rẻ của những thương hiệu như Hisense hay TCL sử dụng tấm nền LCD kết hợp với hệ thống đèn nền LED khá cơ bản. Đèn LED có thể được bố trí quanh viền hoặc phía sau màn hình, nhưng khả năng kiểm soát ánh sáng chưa thật sự chính xác. Vì vậy, những vùng vốn phải hiển thị màu đen thường dễ bị ngả xám, trong khi các vùng sáng lại có thể trở nên quá nổi bật, đặc biệt khi xem TV trong phòng tối.
Khi mức giá tăng lên, công nghệ tấm nền cũng trở nên tiên tiến hơn. Chẳng hạn, TV QLED sử dụng một lớp chấm lượng tử để mở rộng và cải thiện khả năng tái tạo màu sắc.
Mini LED đi xa hơn bằng cách sử dụng những bóng LED có kích thước nhỏ hơn cho hệ thống đèn nền, từ đó tạo ra nhiều vùng làm mờ cục bộ hơn. Nhờ vậy, TV có thể kiểm soát độ sáng và độ tối trên từng khu vực của màn hình chính xác hơn.
Trong khi đó, công nghệ Micro RGB mới nhất sử dụng các đèn LED đỏ, xanh lá và xanh dương riêng biệt, giúp kiểm soát đồng thời màu sắc và độ sáng của đèn nền một cách chính xác hơn nữa.
Dù vậy, OLED vẫn là một trong những công nghệ hiển thị nổi bật nhất. Khác với TV LCD, mỗi điểm ảnh trên màn hình OLED có thể tự phát sáng và tắt hoàn toàn khi cần.
Nhờ đó, hình ảnh có độ tương phản rất cao, màu sắc sống động và đặc biệt là màu đen sâu gần như tuyệt đối. TV OLED cũng kiểm soát ánh sáng ở từng điểm ảnh tốt hơn nên không xảy ra hiện tượng ánh sáng từ các vùng sáng lan sang những vùng tối xung quanh.
OLED thường nằm trong nhóm những mẫu TV đắt tiền nhất, nhưng giá cao không đồng nghĩa với việc đây luôn là lựa chọn phù hợp nhất. Khả năng hiển thị của mỗi công nghệ còn phụ thuộc vào không gian đặt TV, điều kiện ánh sáng trong phòng và nhu cầu sử dụng thực tế.
TV ĐẮT TIỀN CÓ PHẦN CỨNG MẠNH HƠN
Có thể hình dung TV thông minh giống như một chiếc PC. Một chiếc PC giá rẻ vẫn đáp ứng tốt những nhu cầu cơ bản như lướt web nhưng khó có thể chơi các tựa game hiện đại vì phần cứng không đủ mạnh.
TV thông minh cũng tương tự. Một mẫu TV giá rẻ có thể chạy cùng những ứng dụng như một mẫu cao cấp nhưng sự khác biệt về sức mạnh bộ xử lý lại ảnh hưởng đáng kể đến trải nghiệm sử dụng.
Bộ xử lý phải đảm nhiệm rất nhiều công việc phía sau để TV có thể phát nội dung một cách chính xác và mượt mà. Trước khi hình ảnh xuất hiện trên màn hình, TV cần giải mã tín hiệu video nhận được.
Công việc này được thực hiện bởi hệ thống trên một vi mạch, vốn đóng vai trò như bộ não của các tính năng thông minh trên TV. Nó sẽ xử lý những luồng video, thường đã được nén, rồi chuyển chúng thành các khung hình để hiển thị trên màn hình.
Sau khi giải mã, hình ảnh vẫn cần được xử lý thêm trước khi hiển thị. Chẳng hạn, khi nguồn phát có độ phân giải thấp hơn 4K, TV phải nâng cấp hình ảnh để phù hợp với tấm nền 4K lớn hơn. Đây là một trong những điểm mà TV giá rẻ thường thua kém các mẫu cao cấp.
Những mẫu đắt tiền có thể được trang bị các công nghệ xử lý hình ảnh tiên tiến hơn như nâng cấp hình ảnh bằng AI, giúp phân tích nội dung và cố gắng tái tạo những chi tiết nhỏ đã bị mất khi hình ảnh được phóng lớn.
Khả năng xử lý cuối cùng vẫn phụ thuộc nhiều vào hệ thống trên một vi mạch bên trong TV. Bộ xử lý mạnh có thể nâng cấp hình ảnh lên độ phân giải cao hơn mà vẫn giữ được độ sắc nét và chi tiết.
Trong khi đó, bộ xử lý yếu với khả năng nâng cấp hạn chế có thể khiến hình ảnh trở nên mềm, thiếu chi tiết hoặc xuất hiện những đường viền quá gắt quanh vật thể. Sự khác biệt này không chỉ xuất hiện ở một vài nội dung mà có thể ảnh hưởng đến gần như mọi thứ được hiển thị trên màn hình.
Bên cạnh đó, tần số quét cũng là một yếu tố đáng chú ý, đặc biệt đối với nhu cầu chơi game. Những mẫu TV giá rẻ thường chỉ có tần số quét 60 Hz, trong khi các mẫu cao cấp hơn có thể đạt 120 Hz, tương ứng với mức tín hiệu mà những máy chơi game hiện đại như PS5 có thể xuất ra trong các tựa game tương thích. Tần số quét cao giúp hình ảnh chuyển động mượt mà hơn và mang lại trải nghiệm tốt hơn khi chơi những game có nhịp độ nhanh.
Sức mạnh phần cứng còn thể hiện ở một khía cạnh rất dễ nhận biết là tốc độ phản hồi của giao diện. Trên một chiếc TV giá rẻ với bộ xử lý yếu, việc mở ứng dụng, chuyển đổi giữa các menu hay thực hiện những thao tác đơn giản có thể mất nhiều thời gian hơn. Khi bộ xử lý phải hoạt động gần đến giới hạn, tình trạng phản hồi chậm hoặc trễ cũng dễ xuất hiện trong quá trình sử dụng.
TV đắt tiền cũng không hoàn toàn tránh được hiện tượng này, nhưng phần cứng mạnh hơn thường giúp giao diện phản hồi nhanh và ổn định hơn. Vì vậy, ngoài chất lượng hình ảnh, sự khác biệt về bộ xử lý còn quyết định đáng kể đến cảm giác sử dụng hàng ngày, từ lúc bật TV, mở ứng dụng cho đến khi phát nội dung.
KHẢ NĂNG HỖ TRỢ HDR KHÔNG GIỐNG NHAU
HDR (dải tương phản động cao) được thiết kế để mở rộng khoảng cách giữa vùng sáng nhất và vùng tối nhất trong một khung hình. Nhờ đó, những chi tiết ở vùng sáng có thể trở nên nổi bật hơn, trong khi các vùng tối vẫn giữ được nhiều chi tiết thay vì bị chìm thành một mảng đen. Khi được hiển thị trên một chiếc TV có khả năng xử lý HDR tốt, sự khác biệt về chất lượng hình ảnh có thể nhận thấy rất rõ.
Gần như mọi mẫu TV hiện nay đều có thể mang nhãn HDR, cho thấy sản phẩm hỗ trợ định dạng hình ảnh này. Xét về mặt kỹ thuật, điều đó không sai, nhưng việc hỗ trợ HDR trên thông số không đồng nghĩa với khả năng hiển thị HDR thực sự ấn tượng.
Để HDR phát huy hiệu quả, TV cần có độ sáng cao và khả năng kiểm soát độ tương phản tốt. Tấm nền phải đủ sức tạo ra những vùng sáng mạnh mà không khiến toàn bộ phần còn lại của màn hình bị sáng lên theo.
Nếu màn hình không đủ sáng, các vùng sáng trong nội dung HDR sẽ khó tạo được hiệu ứng nổi bật như mong muốn. Ngược lại, nếu TV không kiểm soát ánh sáng đủ chính xác, những vùng vốn phải có màu đen sâu có thể bị nâng lên thành màu xám. Khi đó, hình ảnh sẽ mất đi độ tương phản và chiều sâu vốn là những ưu điểm quan trọng nhất của HDR.
Các mẫu TV đắt tiền thường mang lại trải nghiệm HDR tốt hơn nhờ sử dụng những tấm nền có độ sáng cao hơn và khả năng kiểm soát ánh sáng chính xác hơn. Bộ xử lý mạnh cũng góp phần cải thiện chất lượng hình ảnh thông qua kỹ thuật ánh xạ tông màu, giúp điều chỉnh nội dung HDR sao cho phù hợp nhất với khả năng hiển thị của màn hình. Tuy nhiên, khả năng xử lý dù tốt đến đâu cũng không thể hoàn toàn bù đắp cho một tấm nền có chất lượng thấp.