Giữa lúc tiếp tục mở rộng mạng lưới sản xuất và logistics trên thế giới, LEGO đang đặt tại Việt Nam hai mắt xích quan trọng: nhà máy 1 tỷ USD tại Bình Dương và trung tâm phân phối khu vực tại Đồng Nai. Đây không còn đơn thuần là câu chuyện về một nhà máy đồ chơi, mà là bước tiến của Việt Nam vào sâu hơn trong chuỗi cung ứng của một thương hiệu toàn cầu.
“CỨ ĐIỂM” SẢN XUẤT MỚI CỦA LEGO
Ngày 9/4/2025, LEGO chính thức khánh thành LEGO Manufacturing Vietnam tại Khu công nghiệp VSIP III, Bình Dương. Đây là nhà máy thứ 6 của tập đoàn trên toàn cầu và thứ 2 tại châu Á, được xây dựng với mục tiêu bổ sung năng lực sản xuất để đáp ứng tăng trưởng dài hạn tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Với vốn đầu tư 1 tỷ USD, diện tích 44 ha, tương đương khoảng 62 sân bóng đá, cùng 5 khối nhà có tổng diện tích khoảng 150.000 m², LEGO Manufacturing Vietnam là một trong những dự án sản xuất quy mô lớn mà tập đoàn này triển khai trong mạng lưới toàn cầu. Tổ hợp bao gồm văn phòng, trung tâm năng lượng, khu ép nhựa, đóng gói, kho cao tầng tự động và các công trình phục vụ vận hành. LEGO cho biết nhà máy được thiết kế theo cùng một tiêu chuẩn trên toàn hệ thống, với thiết bị có độ chính xác tới 1/10 đường kính sợi tóc.
Quy mô của dự án càng đáng chú ý khi đặt cạnh tốc độ tăng trưởng của chính LEGO. Năm 2025, doanh thu tập đoàn tăng 12%, đạt 83,5 tỷ DKK; lợi nhuận hoạt động tăng 18% lên 22 tỷ DKK và lợi nhuận ròng tăng 21%, đạt 16,7 tỷ DKK. Doanh số bán tới người tiêu dùng tăng 16%, cao hơn đáng kể mức tăng 7% của toàn thị trường đồ chơi mà LEGO công bố. Cùng năm, tập đoàn tiếp tục dành 9,2 tỷ DKK cho đầu tư, chủ yếu vào các nhà máy mới, mở rộng cơ sở hiện hữu và các sáng kiến chiến lược.
Trong bức tranh đó, nhà máy Việt Nam không phải một khoản đầu tư đơn lẻ. LEGO đang xây dựng mạng lưới sản xuất theo hướng đặt nhà máy gần các thị trường tiêu thụ lớn, qua đó rút ngắn chuỗi cung ứng, tăng khả năng đáp ứng biến động nhu cầu và giảm tác động môi trường từ vận chuyển. Chính LEGO xác định việc mở rộng mạng lưới sản xuất tại Việt Nam nằm trong chiến lược tăng cường năng lực cung ứng cho châu Á - Thái Bình Dương.
Một điểm đặc biệt khác của nhà máy Bình Dương nằm ở bài toán năng lượng. Với 12.400 tấm pin mặt trời trên mái và một trung tâm năng lượng có hệ thống lưu trữ điện bằng pin, LEGO đặt mục tiêu đưa nhà máy vận hành bằng 100% năng lượng tái tạo từ đầu năm 2026. Tập đoàn xác định đây là cơ sở sản xuất có mức độ bền vững về môi trường cao nhất của LEGO tại thời điểm khánh thành.
Không chỉ sản xuất “xanh”, nhà máy còn được thiết kế theo tiêu chuẩn công trình xanh quốc tế. Khu văn phòng và khu vui chơi đạt LEED Platinum, trong khi các khu vực ép nhựa, đóng gói và kho đạt LEED Gold. LEGO cũng đưa vào đây mô hình túi đóng gói bằng giấy và các giải pháp giảm tác động môi trường trong sản xuất.
Như vậy, giá trị của dự án không chỉ nằm ở con số 1 tỷ USD. Việt Nam đang tiếp nhận một cơ sở sản xuất được LEGO đặt trong chính chiến lược mở rộng công suất, hiện đại hóa sản xuất và giảm phát thải của tập đoàn.
LEGO DỰNG CHUỖI CUNG ỨNG NGAY TẠI VIỆT NAM
Nếu Bình Dương đảm nhiệm vai trò sản xuất thì Đồng Nai đang hoàn thiện phần còn lại của bức tranh: logistics.
Ngày 10/9/2025, LEGO và Kuehne+Nagel đưa vào hoạt động Trung tâm Phân phối khu vực tại Khu công nghiệp Giang Điền, Đồng Nai. Đây là trung tâm phân phối thứ hai của LEGO tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, được xây dựng để kết nối hàng hóa từ nhà máy tại Việt Nam và Trung Quốc đại lục với mạng lưới phân phối trong khu vực.
Ở giai đoạn đầu, trung tâm có diện tích 10.200 m², với kho ngoại quan, khu đóng gói và các dịch vụ giá trị gia tăng. Khi hoàn thiện và vận hành đầy đủ trong năm 2026, diện tích sẽ lên 16.360 m², có khả năng xử lý hơn 150 container mỗi tuần và sức chứa 33.000 pallet. Kuehne+Nagel đảm nhiệm chuỗi logistics đầu cuối, từ vận chuyển, thủ tục hải quan, kho ngoại quan, vận tải biển tới các trung tâm phân phối địa phương trong khu vực.
Sự xuất hiện của RDC Đồng Nai khiến vai trò của Việt Nam trong mạng lưới LEGO trở nên rõ nét hơn. Một sản phẩm có thể được sản xuất tại Bình Dương, tập kết tại Đồng Nai rồi đi tới các thị trường trong khu vực. Nhà máy và trung tâm phân phối vì thế tạo thành hai mắt xích liên hoàn, thay vì hai dự án tách biệt.
Đây chính là điểm đáng chú ý nhất trong câu chuyện LEGO tại Việt Nam. Tập đoàn không chỉ đưa năng lực sản xuất tới một thị trường có lợi thế về công nghiệp và nhân lực, mà đồng thời xây dựng hạ tầng logistics để phục vụ mạng lưới khu vực.
Cách LEGO tổ chức chuỗi cung ứng cũng phản ánh một xu hướng lớn hơn trong sản xuất toàn cầu: doanh nghiệp không chỉ tìm kiếm địa điểm có chi phí cạnh tranh, mà ngày càng quan tâm đến khả năng kết nối giữa nhà máy, năng lượng, kho vận và thị trường tiêu thụ. LEGO cho biết mạng lưới nhà máy và trung tâm phân phối của tập đoàn được tổ chức theo từng khu vực nhằm rút ngắn chuỗi cung ứng, tăng tính linh hoạt và giảm tác động môi trường từ vận chuyển.
Điều này càng có ý nghĩa khi LEGO đang tăng tốc mở rộng. Hiện tập đoàn vận hành 6 nhà máy tại Đan Mạch, Hungary, Cộng hòa Czech, Mexico, Trung Quốc và Việt Nam; một nhà máy mới tại Mỹ dự kiến nâng tổng số lên 7 vào năm 2027. Song song với sản xuất, LEGO cũng mở rộng mạng lưới trung tâm phân phối khu vực nhằm tiến tới hai RDC tại mỗi khu vực lớn.
Gần một thế kỷ trước, LEGO bắt đầu từ những món đồ chơi bằng gỗ do Ole Kirk Kristiansen làm tại một xưởng nhỏ ở Billund. Bước ngoặt đến khi công ty chuyển sang nhựa và phát triển hệ thống viên gạch có thể kết nối với nhau, biến một món đồ chơi thành nền tảng sáng tạo có khả năng mở rộng gần như vô hạn.
Ngày nay, những “viên gạch” ấy đang được sản xuất từ một cứ điểm mới ở Việt Nam và đi ra thị trường khu vực qua một trung tâm logistics cũng đặt tại Việt Nam.
Từ góc độ của LEGO, đây là một bước mở rộng chuỗi cung ứng. Nhưng với Việt Nam, ý nghĩa lớn hơn nằm ở việc quốc gia này đang tham gia vào một tầng sâu hơn của chuỗi giá trị: không chỉ thu hút một nhà máy FDI, mà trở thành nơi doanh nghiệp toàn cầu bố trí đồng thời năng lực sản xuất, năng lượng và logistics để phục vụ thị trường rộng lớn hơn.