Chiều 24/8, tại Hà Nội, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam tổ chức diễn đàn xúc tiến đầu tư giữa Nhật Bản và 4 tỉnh phía Bắc, gồm Tuyên Quang, Lào Cai, Điện Biên, Sơn La.
Dự diễn đàn có ông Ito Naoki, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam; đại diện Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính, Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) và khoảng 60 doanh nghiệp Nhật Bản.
"Tuyên Quang, Lào Cai, Điện Biên và Sơn La đều là những tỉnh miền núi phía Bắc mong muốn thu hút thêm đầu tư từ doanh nghiệp Nhật Bản, qua đó tạo động lực phát triển cho địa phương. Thời gian qua, lãnh đạo các tỉnh này nhiều lần bày tỏ với Đại sứ quán mong muốn có thêm cơ hội tiếp xúc và đối thoại trực tiếp với cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản", Đại sứ Ito Naoki chia sẻ tại diễn đàn.
Tại diễn đàn, đại diện Sompo Japan cho biết doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ này đánh giá các tỉnh miền núi phía Bắc là khu vực giàu tiềm năng đầu tư. Dù vậy, đây cũng là địa bàn có nguy cơ cao chịu tác động của bão, lũ, làm gia tăng rủi ro gián đoạn sản xuất, kinh doanh.
Vì vậy, Sompo Japan kỳ vọng các địa phương đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, xây dựng phương án ứng phó và nâng cao năng lực chống chịu thiên tai, qua đó tạo môi trường ổn định, an toàn hơn cho doanh nghiệp.
Phản hồi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Thành Sinh cho biết tỉnh xác định phát triển kinh tế - xã hội phải song hành với bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.
Theo ông Sinh, Lào Cai đang triển khai nhiều dự án phòng, chống thiên tai. Đáng chú ý, tỉnh dự kiến đầu tư hơn 13.000 tỷ đồng xây dựng hệ thống đê phòng, chống lũ cho toàn bộ khu vực phường Yên Bái, trước đây là thành phố Yên Bái.
Cùng với đó, tỉnh sẽ triển khai các dự án quan trắc và nhiều công trình phòng, chống thiên tai khác. Mục tiêu là tăng khả năng ứng phó, giảm thiểu thiệt hại và hạn chế nguy cơ gián đoạn sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp khi đầu tư tại địa phương.
Ông Phan Huy Ngọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang
Cũng tại sự kiện, đại diện tỉnh Tuyên Quang thể hiện sự quan tâm đến việc thu hút thêm dòng vốn từ Nhật Bản. Ông Phan Huy Ngọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang, khẳng định Nhật Bản là một trong những đối tác mà tỉnh đặc biệt coi trọng và mong muốn tăng cường hợp tác lâu dài, thực chất, hiệu quả.
Nhật Bản có nhiều thế mạnh về công nghệ, quản trị, công nghiệp hỗ trợ, phát triển nguồn nhân lực và hợp tác phát triển. Đây cũng là những lĩnh vực Tuyên Quang mong muốn học hỏi, hợp tác và thu hút nguồn lực trong quá trình phát triển.
Đại diện Công ty TNHH Niinuma Tomofarm, doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao của Nhật Bản tại Việt Nam, cho biết hạ tầng giao thông và logistics vẫn là một trong những điểm nghẽn khi doanh nghiệp triển khai dự án tại các tỉnh miền núi phía Bắc.
Theo vị này, tại Điện Biên và một số địa phương khác, hệ thống giao thông và logistics còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến việc vận chuyển nông sản, đặc biệt là các sản phẩm tươi sống.
"Nếu hạ tầng giao thông và logistics được đầu tư, hoàn thiện đồng bộ, rau quả và nông sản tươi có thể được vận chuyển nhanh hơn tới người tiêu dùng trên cả nước. Khi đó, doanh nghiệp không chỉ rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường mà còn có thể cung cấp những sản phẩm tươi ngon, chất lượng cao hơn", đại diện Niinuma Tomofarm chia sẻ.
Nhật Bản vốn là một trong những nhà đầu tư FDI lớn nhất vào Việt Nam. Tính đến đầu năm 2026, Nhật Bản có khoảng 5.722 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 78,9 tỷ USD, đứng thứ ba trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam. Riêng năm 2025, vốn đăng ký của Nhật Bản đạt khoảng 3,7 tỷ USD.
Tuy nhiên, dòng vốn này chủ yếu tập trung ở các trung tâm công nghiệp, đô thị và những địa bàn có hạ tầng phát triển. Vì vậy, bốn tỉnh miền núi phía Bắc gồm Tuyên Quang, Lào Cai, Điện Biên và Sơn La mới chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng vốn FDI Nhật Bản tại Việt Nam.
Điểm đáng chú ý nhất trong câu chuyện FDI Nhật Bản tại 4 tỉnh này là mô hình đầu tư đang chuyển từ "tìm địa điểm có chi phí thấp" sang "tìm địa phương có tài nguyên, dư địa tăng trưởng và khả năng phát triển xanh".
Tuyên Quang đang nổi lên với năng lượng sinh khối; Sơn La và Điện Biên có lợi thế nông nghiệp - chế biến - du lịch; còn Lào Cai có lợi thế về công nghiệp, du lịch, cửa khẩu và kết nối vùng. Nhưng để biến tiềm năng thành dòng FDI thực chất, cả bốn địa phương đều phải giải quyết ba bài toán mà chính doanh nghiệp Nhật Bản đã chỉ ra tại diễn đàn: hạ tầng giao thông - logistics, nguồn nhân lực và khả năng chống chịu thiên tai.
