Một nghiên cứu công bố mới đây trên Journal of Epidemiology & Community Health tiếp tục củng cố những bằng chứng trước đó về lợi ích của nghệ thuật đối với sức khỏe. Kết quả cho thấy việc duy trì các hoạt động văn hóa không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe tổng thể mà còn có thể liên quan đến tuổi thọ dài hơn.
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học tại Viện Khoa học Tokyo, những người lớn tuổi thường xuyên tham gia các hoạt động văn hóa có xu hướng sở hữu tuổi sinh lý (hay còn gọi là tuổi sinh học) thấp hơn so với những người ít tham gia.
Nói cách khác, càng tích cực tham gia các hoạt động như đi bảo tàng, xem biểu diễn nghệ thuật hay xem phim, cơ thể của họ càng có xu hướng hoạt động trẻ hơn so với tuổi thực tế.
Để tìm hiểu mối liên hệ giữa các hoạt động văn hóa và quá trình lão hóa, nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu của những người từ 50 tuổi trở lên tại Anh, sử dụng nguồn dữ liệu từ Nghiên cứu về Lão hóa của Anh.
Kết quả cho thấy những người tham gia các hoạt động văn hóa ít nhất một lần mỗi vài tháng có tuổi sinh lý trung bình khoảng 66,9 tuổi, trong khi con số này ở nhóm ít tham gia hơn là 69,9 tuổi, tức chênh lệch khoảng 3 năm.
Đáng chú ý là tuổi thực tế của hai nhóm không khác biệt nhiều, lần lượt là 68,7 và 70,3 tuổi. Điều này cho thấy những người thường xuyên tham gia các hoạt động văn hóa có cơ thể hoạt động trẻ hơn so với tuổi theo năm sinh.
Trong nghiên cứu, mức độ tham gia hoạt động văn hóa được đánh giá dựa trên tần suất người tham gia đi xem phim, tham quan bảo tàng hoặc phòng trưng bày nghệ thuật, cũng như xem kịch, hòa nhạc và opera.
Các nhà nghiên cứu cho rằng có ba cơ chế chính giúp hoạt động văn hóa góp phần làm chậm quá trình lão hóa sinh lý.
Trước hết, các hoạt động này giúp tăng cường kết nối xã hội. Việc cùng tham gia các sự kiện văn hóa tạo cơ hội để mọi người gặp gỡ, giao lưu và xây dựng các mối quan hệ. Một nghiên cứu tại Anh công bố năm 2019 cũng cho thấy những người thường xuyên tham gia các hoạt động văn hóa có nguy cơ cảm thấy cô đơn thấp hơn theo thời gian.
Bên cạnh đó, những người tích cực tham gia các sự kiện văn hóa cũng có xu hướng duy trì lối sống lành mạnh hơn. Theo các tác giả, họ thường ăn uống điều độ và vận động thể chất nhiều hơn.
Ngoài ra, việc tiếp xúc với các hoạt động văn hóa còn mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe tinh thần. Nghiên cứu cho thấy những hoạt động này có thể giúp giảm căng thẳng, hạn chế áp lực tâm lý và cải thiện sức khỏe tinh thần nói chung. Mức độ căng thẳng thấp hơn cũng được cho là có liên quan trực tiếp đến quá trình lão hóa sinh lý diễn ra chậm hơn.
Tuy vậy, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng các kết quả này chưa thể khẳng định mối quan hệ nhân quả. Họ cho rằng vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để xác nhận liệu chính việc tham gia hoạt động văn hóa giúp làm chậm lão hóa hay ngược lại là những người vốn khỏe mạnh và lão hóa chậm hơn có điều kiện, năng lượng để tham gia các hoạt động này nhiều hơn.
Nghiên cứu cũng ghi nhận rằng những người tham gia hoạt động văn hóa thường xuyên nhất có xu hướng là phụ nữ, có thu nhập cao hơn, vẫn đang làm việc và có tình trạng sức khỏe tốt hơn ngay từ đầu.