Thị trường bảo hiểm Việt Nam tiếp tục ghi nhận bức tranh phân hóa trong nửa đầu năm 2026. Trong khi khối bảo hiểm nhân thọ vẫn chưa thoát khỏi giai đoạn phục hồi sau khủng hoảng niềm tin, nhiều doanh nghiệp bảo hiểm thuộc hoặc liên kết với các ngân hàng lại tăng tốc nhờ lợi thế từ kênh phân phối bancassurance, tệp khách hàng sẵn có và chiến lược đầu tư mạnh vào công nghệ.
Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, tổng doanh thu phí bảo hiểm toàn thị trường 6 tháng đầu năm đạt 117.900 tỷ đồng, tăng 2,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, doanh thu bảo hiểm nhân thọ đạt 68.800 tỷ đồng, giảm 4,5%, còn bảo hiểm phi nhân thọ đạt 49.100 tỷ đồng, tăng 13,5% và tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của toàn ngành.
Ở chiều ngược lại, tổng số tiền chi trả quyền lợi bảo hiểm lên tới 52.300 tỷ đồng, tăng 18,2%, cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng doanh thu phí. Tính đến cuối tháng 6, tổng tài sản của ngành bảo hiểm đạt gần 1,2 triệu tỷ đồng, trong khi nguồn vốn đầu tư trở lại nền kinh tế xấp xỉ 1 triệu tỷ đồng.
Trong bức tranh chung đó, nhóm doanh nghiệp bảo hiểm gắn với hệ sinh thái ngân hàng đang nổi lên như một điểm sáng khi liên tục ghi nhận tăng trưởng doanh thu, đóng góp ngày càng lớn vào kết quả kinh doanh của ngân hàng mẹ.
NHÓM NGÂN HÀNG HÁI QUẢ NGỌT TỪ BẢO HIỂM
Báo cáo tài chính hợp nhất 6 tháng đầu năm của ngân hàng Techcombank cho thấy nguồn thu từ hoạt động bảo hiểm tăng mạnh so với cùng kỳ. Cụ thể, doanh thu từ dịch vụ bảo hiểm đạt hơn 1.260 tỷ đồng, tăng 170%, đồng thời là mức cao nhất của ngân hàng trong vòng 5 năm trở lại đây.
Trong cơ cấu doanh thu, mảng bảo hiểm nhân thọ do Techcombank Life đóng góp gần 760 tỷ đồng, chỉ xếp sau các doanh nghiệp dẫn đầu thị trường gồm Bảo Việt Life, Dai-ichi Life, AIA và Manulife. Đây cũng là quý thứ hai liên tiếp Techcombank duy trì vị trí thứ 5 về doanh thu phí khai thác mới trên thị trường bảo hiểm nhân thọ.
Ở mảng phi nhân thọ, doanh thu phí đạt hơn 542 tỷ đồng, tăng tới 260% so với cùng kỳ năm trước Đà tăng trưởng của mảng bảo hiểm cũng trở thành một trong những động lực chính thúc đẩy thu nhập từ hoạt động dịch vụ của Techcombank. Trong 6 tháng đầu năm, lãi thuần từ dịch vụ của ngân hàng đạt hơn 6.800 tỷ đồng, tăng trên 70% so với cùng kỳ.
Sau khi trừ khoảng 248 tỷ đồng chi phí trực tiếp, phần chênh lệch thu - chi từ hoạt động bảo hiểm đạt hơn 1.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 5,5% tổng lợi nhuận trước thuế của Techcombank trong nửa đầu năm.
Kết quả này cho thấy hoạt động bán chéo bảo hiểm tại Techcombank đang phục hồi rõ nét sau giai đoạn suy giảm. Trước đó, năm 2023, doanh thu bảo hiểm của ngân hàng giảm mạnh khi toàn thị trường chịu tác động từ cuộc khủng hoảng niềm tin đối với kênh bancassurance. Giai đoạn 2024-2025 ghi nhận tín hiệu cải thiện, trước khi tăng tốc trở lại trong năm nay.
Sự khởi sắc của mảng bảo hiểm diễn ra cùng với quá trình Techcombank tái cấu trúc chiến lược phát triển hệ sinh thái tài chính. Tháng 10/2024, ngân hàng chấm dứt hợp tác phân phối độc quyền với Manulife để chuyển sang xây dựng hệ sinh thái bảo hiểm do chính mình sở hữu và vận hành.
Đến tháng 7/2025, Techcombank thành lập Công ty Bảo hiểm Nhân thọ Techcombank Life, hiện nắm giữ 80% vốn điều lệ. Đồng thời, ngân hàng cũng sở hữu 68% vốn tại Công ty Cổ phần Bảo hiểm Phi nhân thọ Techcom (Techcom Insurance), doanh nghiệp được thành lập trong năm 2024.
Không chỉ mở rộng hiện diện, Techcombank còn tiếp tục tăng vốn cho mảng bảo hiểm. Ngân hàng vừa bổ sung thêm 2.400 tỷ đồng vào Techcombank Life, nâng vốn điều lệ doanh nghiệp lên 4.300 tỷ đồng, qua đó đưa công ty này vào nhóm 10 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ có vốn điều lệ lớn nhất Việt Nam.
Theo Techcombank, việc tăng vốn nhằm phát triển bảo hiểm thành một trong những trụ cột chiến lược của hệ sinh thái tài chính, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và hiện đại hóa nền tảng phân phối nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Không chỉ Techcombank, nhiều ngân hàng khác cũng đang ghi nhận nguồn thu từ bảo hiểm tăng mạnh, qua đó đóng góp đáng kể vào tăng trưởng lợi nhuận trong nửa đầu năm.
Tại ngân hàng VPBank, hoạt động phân phối bảo hiểm tiếp tục là mảng mang lại doanh thu dịch vụ lớn nhất. Trong 6 tháng đầu năm, nguồn thu từ bán chéo bảo hiểm đạt hơn 3.540 tỷ đồng, tăng gần 40% so với cùng kỳ năm trước.
Động lực từ bảo hiểm cùng với sự cải thiện của các nguồn thu phí khác đã giúp lãi thuần từ hoạt động dịch vụ của VPBank đạt 5.555 tỷ đồng, cao gấp hơn hai lần cùng kỳ năm 2025.
Ở chiều chi phí, ngân hàng dành khoảng 1.319 tỷ đồng cho hoạt động bảo hiểm. Sau khi khấu trừ, phần chênh lệch thu - chi trực tiếp từ mảng này đạt gần 2.222 tỷ đồng, tương đương khoảng 12% lợi nhuận trước thuế hợp nhất trong nửa đầu năm.
Thực tế, bảo hiểm đã trở thành một trong những mảng kinh doanh có tốc độ tăng trưởng ổn định của VPBank trong nhiều năm qua. Giai đoạn 2023-2026, doanh thu từ hoạt động này đều duy trì mức tăng trên 30% mỗi năm.
Hiện VPBank sở hữu gần 90% vốn tại Công ty Cổ phần Bảo hiểm OPES - doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực phi nhân thọ. Đầu năm nay, ngân hàng cũng thông qua chủ trương góp vốn thành lập thêm một công ty bảo hiểm nhân thọ, qua đó hoàn thiện hệ sinh thái tài chính theo hướng tương tự nhiều ngân hàng lớn trên thị trường.
Trong khi đó, hệ sinh thái bảo hiểm của ngân hàng MB cũng ghi nhận kết quả khả quan ở cả hai mảng nhân thọ và phi nhân thọ.
Theo thông tin từ Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ MB Ageas (MB Life), tính đến ngày 30/6, tổng doanh thu đạt gần 3.000 tỷ đồng. Trong đó, doanh thu phí bảo hiểm đạt gần 2.400 tỷ đồng, còn doanh thu từ hoạt động đầu tư đạt khoảng 550 tỷ đồng.
Đáng chú ý, lợi nhuận trước thuế của MB Life đạt 270 tỷ đồng, cao gấp 2,3 lần so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy hiệu quả hoạt động đã cải thiện rõ rệt sau giai đoạn thị trường gặp nhiều khó khăn.
Ở mảng phi nhân thọ, Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Quân đội (MIC) cũng duy trì đà tăng trưởng tích cực. Trong 6 tháng đầu năm, tổng doanh thu đạt gần 3.750 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận trước thuế vượt 245 tỷ đồng, hoàn thành 100% kế hoạch lợi nhuận cả năm.
Kết quả kinh doanh tích cực của MB Life và MIC tiếp tục đóng góp đáng kể vào lợi nhuận hợp nhất của MB, đồng thời củng cố vị thế của ngân hàng trong lĩnh vực dịch vụ tài chính ngoài tín dụng.
GIÓ ĐỔI CHIỀU TRÊN THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, sự vươn lên mạnh mẽ của các doanh nghiệp bảo hiểm thuộc hệ sinh thái ngân hàng đang từng bước thay đổi cục diện thị trường. Nếu trước đây các doanh nghiệp bảo hiểm đa quốc gia gần như chiếm ưu thế tuyệt đối ở mảng nhân thọ nhờ thương hiệu, kinh nghiệm và mạng lưới phân phối rộng, thì khoảng cách này đang dần được thu hẹp.
Lợi thế của các ngân hàng không chỉ nằm ở kênh bancassurance mà còn đến từ việc sở hữu hệ sinh thái tài chính khép kín với hàng triệu khách hàng. Thông qua dữ liệu giao dịch, dòng tiền và nhu cầu sử dụng dịch vụ tài chính, ngân hàng có thể tiếp cận khách hàng ngay từ những thời điểm phát sinh nhu cầu bảo vệ tài chính, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào đội ngũ đại lý như mô hình truyền thống.
Theo một chuyên gia trong lĩnh vực bảo hiểm, cuộc cạnh tranh hiện nay không còn đơn thuần xoay quanh sản phẩm hay mức phí. Điểm khác biệt nằm ở khả năng khai thác dữ liệu khách hàng và tích hợp sản phẩm bảo hiểm vào toàn bộ hành trình sử dụng dịch vụ tài chính. Đây là lợi thế mà các ngân hàng đang nắm giữ khi quá trình số hóa diễn ra ngày càng mạnh mẽ.
Trong bối cảnh bảo hiểm ngày càng được tích hợp sâu vào hệ sinh thái ngân hàng, vai trò của kênh đại lý truyền thống nhiều khả năng sẽ tiếp tục thu hẹp. Điều này cũng buộc các doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh nếu muốn duy trì tốc độ tăng trưởng và bảo vệ thị phần tại Việt Nam trước sự trỗi dậy của nhóm doanh nghiệp nội được hậu thuẫn bởi các ngân hàng lớn.
Đánh giá về triển vọng ngành bảo hiểm, nhiều tổ chức phân tích cho rằng thị trường đang dần bước sang chu kỳ hồi phục với sự hỗ trợ từ cả yếu tố vĩ mô lẫn sự thay đổi trong cấu trúc phân phối.
Theo đánh giá của Kafi Research, niềm tin của khách hàng đối với bảo hiểm nhân thọ đang dần cải thiện khi doanh thu phí ngừng giảm và tỷ lệ hủy hợp đồng có xu hướng đi xuống, trong khi mảng phi nhân thọ còn nhiều dư địa tăng trưởng nhờ tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm tại Việt Nam vẫn thấp, nhu cầu bảo vệ tài sản gia tăng và phạm vi áp dụng các loại hình bảo hiểm bắt buộc được mở rộng.
Kafi dự báo mặt bằng lãi suất huy động có thể tăng khoảng 0,5% trong năm 2026. Với quy mô danh mục đầu tư của khối bảo hiểm phi nhân thọ hơn 70.000 tỷ đồng, kịch bản này có thể giúp thu nhập từ hoạt động đầu tư của toàn ngành tăng thêm khoảng 350 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, Kafi kỳ vọng mặt bằng định giá của nhóm cổ phiếu bảo hiểm sẽ dần quay về mức trung bình lịch sử khi các yếu tố nền tảng của ngành cải thiện.
Ở góc nhìn dài hạn, đơn vị phân tích dự báo quy mô thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam có thể tăng từ khoảng 3,2 tỷ USD năm 2025 lên 4,3 tỷ USD vào năm 2029, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) khoảng 6,7%/năm.
Trong khi đó, bảo hiểm nhân thọ Việt Nam được dự báo tăng trưởng kép 3,2%/năm giai đoạn 2025-2029, còn châu Á tiếp tục là khu vực tăng trưởng nhanh nhất thế giới với CAGR khoảng 4,9%/năm.