Xung đột quân sự leo thang tại Trung Đông đang tạo ra những cú sốc lớn đối với thị trường năng lượng toàn cầu, kéo theo nguy cơ gián đoạn nguồn cung và biến động mạnh của giá dầu. Trước bối cảnh đó, Việt Nam đã chủ động triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và ổn định thị trường xăng dầu trong nước.
NĂNG LỰC NỘI ĐỊA ỔN ĐỊNH
Mới đây, Bộ Công Thương đã ban hành văn bản hỏa tốc yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu, đồng thời khuyến nghị doanh nghiệp và người dân cùng chung tay giữ ổn định thị trường trong giai đoạn nhạy cảm của thị trường năng lượng thế giới.
Những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông đang đặt thị trường năng lượng toàn cầu trước nguy cơ bất ổn mới. Ngày 28/2/2026, việc Mỹ và Israel tiến hành tấn công quân sự vào Iran đã làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu mỏ từ khu vực được coi là “trái tim năng lượng” của thế giới.
Căng thẳng tiếp tục leo thang khi Iran tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương khoảng 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Động thái này khiến hàng trăm tàu chở dầu phải neo đậu hoặc chuyển hướng vòng qua mũi Hảo Vọng, làm gia tăng đáng kể chi phí và thời gian vận chuyển, từ đó đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh với biên độ lớn.
Trước nguy cơ nguồn cung bị gián đoạn, nhiều quốc gia đã nhanh chóng triển khai các biện pháp bảo vệ an ninh năng lượng trong nước. Một số nước như Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu hạn chế hoặc tạm dừng xuất khẩu xăng và dầu diesel, đồng thời ngừng ký kết các hợp đồng mới và đàm phán hủy bỏ một số lô hàng đã thỏa thuận trước đó.
Bên cạnh đó, nhiều nhà máy lọc dầu tại Nhật Bản, Indonesia và Ấn Độ cũng bắt đầu giảm công suất nhằm ưu tiên nguồn cung cho thị trường nội địa. Những động thái này cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu đang bước vào giai đoạn nhạy cảm, khi nhiều quốc gia đồng loạt siết chặt nguồn cung để phòng ngừa rủi ro.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ đã chủ động triển khai các giải pháp nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 385/QĐ-TTg thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột tại Trung Đông. Đồng thời, Bộ Công Thương cũng thành lập tổ công tác chuyên trách để theo dõi sát tình hình thị trường và kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành phù hợp.
Theo báo cáo của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), sản lượng khai thác dầu thô trong nước hiện đạt khoảng 180.000 thùng/ngày. Trong đó, khoảng 150.000 thùng/ngày được cung cấp cho Nhà máy lọc dầu Dung Quất.
Về năng lực sản xuất, Nhà máy lọc dầu Dung Quất có thể duy trì vận hành ổn định ở mức công suất khoảng 118% ít nhất đến hết tháng 4/2026 và bảo đảm cung cấp xăng dầu theo các hợp đồng đã ký với các thương nhân đầu mối.
Trong khi đó, Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn đang duy trì hoạt động ổn định với nguồn nguyên liệu đủ cho kế hoạch sản xuất trong thời gian tới.
Như vậy, hai nhà máy lọc dầu lớn trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn vẫn đang vận hành bình thường, bảo đảm cung cấp xăng dầu cho các thương nhân đầu mối theo các hợp đồng đã ký kết đến hết tháng 3/2026.
Song song với nguồn sản xuất trong nước, các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu vẫn đang tiếp tục nhập khẩu xăng dầu thành phẩm để cung ứng cho thị trường, dù chi phí nhập khẩu và vận chuyển có xu hướng gia tăng. Cùng với lượng dự trữ lưu thông tại doanh nghiệp theo quy định, nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong tháng 3/2026 cơ bản vẫn được bảo đảm.
Tuy nhiên, nếu chiến sự tại Trung Đông kéo dài sang tháng 4, thị trường có thể đối mặt với nhiều thách thức hơn. Trước tình hình đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan đang khẩn trương chỉ đạo tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất và nhập khẩu xăng dầu nhằm bảo đảm đủ nguồn cung cho thị trường trong các tháng tiếp theo.
HỎA TỐC TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT THỊ TRƯỜNG XĂNG DẦU
Trước nguy cơ biến động của thị trường năng lượng toàn cầu, ngày 6/3, Bộ Công Thương đã ban hành văn bản hỏa tốc số 1415 gửi UBND các tỉnh, thành phố yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp.
Theo Bộ Công Thương, xung đột leo thang tại khu vực Trung Đông đang tác động mạnh đến thị trường năng lượng thế giới, ảnh hưởng đến nguồn cung và giá cả các mặt hàng xăng dầu, khí LPG. Vì vậy, việc chủ động kiểm tra, giám sát thị trường là cần thiết nhằm phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời bảo đảm quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Bộ Công Thương đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Công Thương và các cơ quan liên quan tăng cường nắm bắt diễn biến thị trường, đặc biệt là tình hình cung - cầu và giá bán xăng dầu, LPG trên địa bàn.
Lực lượng Quản lý thị trường được yêu cầu triển khai các biện pháp nghiệp vụ, giám sát chặt chẽ địa bàn, kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường như khan hiếm hàng hóa, gián đoạn nguồn cung, găm hàng hoặc tăng giá bất hợp lý để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Song song với công tác kiểm tra, các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn các thương nhân kinh doanh xăng dầu chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, nâng cao trách nhiệm trong việc bảo đảm nguồn cung và góp phần bình ổn thị trường.
Đáng chú ý, Bộ Công Thương yêu cầu làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu và công chức phụ trách địa bàn nếu không kịp thời phát hiện hoặc xử lý các hành vi vi phạm xảy ra trên địa bàn quản lý.
Đối với chính quyền cấp xã, Bộ Công Thương đề nghị chủ động nắm bắt tình hình hoạt động của các cửa hàng bán lẻ xăng dầu và LPG, kịp thời phát hiện các trường hợp ngừng bán hàng không đúng quy định, cắt giảm thời gian bán hàng, giảm lượng hàng cung ứng ra thị trường hoặc mở cửa nhưng không bán hàng khi không có lý do chính đáng. Các trường hợp vi phạm cần được xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan chức năng để xử lý theo quy định.
Ngoài ra, các lực lượng chức năng khác theo nhiệm vụ được giao cần chủ động phối hợp với lực lượng Quản lý thị trường và chính quyền địa phương trong công tác kiểm tra, kiểm soát nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi gian lận trong hoạt động kinh doanh xăng dầu và LPG.
Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới tiềm ẩn nhiều biến động khó lường, việc giữ ổn định thị trường xăng dầu trong nước không chỉ phụ thuộc vào các biện pháp điều hành của cơ quan quản lý mà còn cần sự đồng hành của toàn xã hội.
Xăng dầu là mặt hàng chiến lược, nguồn tài nguyên hữu hạn và có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động của nền kinh tế. Vì vậy, mỗi lít xăng được sử dụng tiết kiệm, hiệu quả không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Bộ Công Thương khuyến nghị người dân chủ động thực hành tiết kiệm năng lượng, ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe điện và các loại nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào xăng khoáng. Đồng thời, người dân cần giữ tâm lý bình tĩnh trước những biến động của thị trường, tránh hoang mang hoặc tích trữ xăng dầu không cần thiết.
Đối với các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, việc bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường là trách nhiệm quan trọng. Các doanh nghiệp cần nâng cao văn hóa kinh doanh, không găm hàng, không bán cầm chừng chờ giá tăng, chủ động duy trì nguồn cung cho hệ thống phân phối.
Trong những thời điểm thị trường biến động mạnh, việc duy trì nguồn cung thông suốt, ngay cả khi lợi nhuận có thể giảm, cũng thể hiện trách nhiệm xã hội và tinh thần đồng hành cùng đất nước của cộng đồng doanh nghiệp.
Khi Nhà nước, doanh nghiệp và người dân cùng chia sẻ trách nhiệm, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, thị trường xăng dầu trong nước sẽ tiếp tục được giữ vững ổn định, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
