Giữa guồng quay chi tiêu đắt đỏ nơi đô thị, câu chuyện một cặp vợ chồng trẻ tích cóp từ mức thu nhập khiêm tốn để chạm tay tới căn nhà đầu tiên sau nhiều năm thắt lưng buộc bụng khiến không ít người vừa đồng cảm, vừa suy ngẫm.
TÍCH CÓP TỪNG ĐỒNG ĐỂ MUA NHÀ HÀ NỘI
Từ những chia sẻ rất đời thường, hành trình tích cóp để mua nhà của cặp vợ chồng trẻ dần hiện ra qua từng chi tiết nhỏ.
“Mình đã mua nhà Hà Nội thế nào với tổng thu nhập 25 triệu/tháng?
Mình cưới năm 2018. Lúc đó trong tay có khoảng 200 triệu đồng với 2 cây vàng hai bên cho. Tổng thu nhập hai vợ chồng tầm 25 triệu đồng/tháng thôi, nghĩ tới chuyện mua nhà Hà Nội lúc đó thấy rất xa vời.
Sau khi cưới, bọn mình quyết định ở chung với bố mẹ chồng để tiết kiệm. Mẹ chồng mình khó tính lắm, ở chung cũng đầy chuyện nhưng không có cách nào khác.
Mấy năm đầu chưa có con, mình sống thắt lưng buộc bụng mỗi tháng để dành khoảng 20 triệu đồng, chỉ tiêu 5 triệu đồng. Không ăn ngoài, không mua sắm gì nhiều. Mình chưa từng mua cái váy nào quá 200.000 đồng, trái cây cũng chỉ dám mua theo mùa. Lúc nào kiếm được thêm công việc ngoài hai vợ chồng cố gắng tăng ca để kiếm thêm chút đỉnh.
Cứ vậy sau 4 năm, tụi mình gom lại được khoảng 1,2 tỷ đồng (1 tỷ đồng tiền tiết kiệm, 200 triệu đồng từ tiền bán vàng và tiền lãi cho vay khoản tiết kiệm). Nhưng vẫn chưa đủ để mua nhà nên phải vay thêm bố mẹ người thân khoảng 400 triệu đồng mới chốt được căn chung cư cũ ở Dương Nội giá 1,6 tỷ đồng.
Lúc dọn về thì cũng chưa làm nội thất gì đâu, kiểu có chỗ ở trước đã. Sau đó thêm 4 năm nữa, tụi mình trả hết nợ cho bố mẹ, làm dần nội thất rồi cũng để dành được chút ít, mua được chiếc xe ô tô cũ chở con đi học.
Có một chuyện nhỏ mình nhớ mãi lúc vừa trả xong nợ, mình đi mua trái cây về ăn mừng. Xong tự nhiên nhận ra chắc cũng phải 5 năm rồi mình mới mua nhiều trái cây như vậy, con mình còn khen mẹ chơi sang mua trái cây nhập khẩu.
Viết ra không phải để khoe gì đâu. Chỉ là nếu ai đang thấy chuyện mua nhà xa quá… thì thật ra vẫn có cách. Chỉ là sẽ phải đánh đổi những năm tháng sống rất tiết kiệm”.
Không chỉ là câu chuyện cá biệt, nhiều gia đình trẻ từng đi qua giai đoạn thu nhập thấp cũng chia sẻ rằng hành trình mua nhà của họ bắt đầu từ những năm tháng chắt chiu đến từng đồng lương.
“Mình cũng từng như bạn, hai vợ chồng lương 17 triệu đồng từ 2016. Năm 2021 mình cũng mua được chung cư 1,7 tỷ đồng. Trộm vía mọi khó khăn cũng qua rồi, không hiểu ngày xưa sao mình lại tiết kiệm giỏi vậy nữa”.
Thực tế cho thấy, với không ít cặp vợ chồng, quyết định mua nhà sớm, dù trong hoàn cảnh tài chính eo hẹp và áp lực con cái, lại trở thành bước ngoặt giúp họ ổn định cuộc sống về lâu dài.
“Mình cũng vậy. Năm 2016 cưới và sinh con luôn, thu nhập hai vợ chồng lúc ấy có 18 triệu đồng và 1 em bé, thật may mình cũng quyết định mua nhà năm 2019 giá 1,7 tỷ đồng với số vốn tầm 200 triệu đồng. Năm 2025 mình đã hết nợ. Giờ nghĩ lại thấy hai vợ chồng hồi đó tiết kiệm thật”.
Tuy nhiên, không phải ai cũng có được một hành trình đồng cam cộng khổ trọn vẹn, khi câu chuyện hôn nhân và tài chính đôi khi lại rẽ sang hướng khác bởi những bất đồng không thể dung hòa.
“Bạn có người đồng hành tuyệt quá. Mình cũng cưới năm 2018, ở chung ba mẹ chồng, thu nhập hai vợ chồng khoảng 50 triệu đồng. Trong lúc ở có va chạm, bức xúc nên nói chồng ra riêng. Chồng không chịu, một lòng với ba mẹ ổng. Sau này còn phát hiện ra giấu tiền đưa mẹ ruột giữ. Mất trọn lòng tin, tan vỡ nên mình ly hôn. Cuộc đời này hạnh phúc khi có người thương mình, đồng lòng cùng mình, tiếc là mình lại không có phước phần ấy”.
Ở một góc nhìn khác, nhiều ý kiến cho rằng kỷ luật tài chính và khả năng tiết kiệm không chỉ là kỹ năng, mà còn là yếu tố quyết định sự bền vững của mỗi gia đình.
“Người không biết tiết kiệm thì trời tru đất diệt, sớm muộn cũng phá sản. Chi tiêu trong năng lực gia đình vì mục tiêu lớn cũng là một dạng hạnh phúc rồi. Chúc mừng gia đình bạn!”.
Dẫu vậy, không ít người thẳng thắn nhận định rằng cơ hội mua nhà với mức thu nhập trung bình như trước đây gần như đã không còn trong bối cảnh hiện tại.
“Ngày trước thì còn dễ chứ mua nhà mặt đất hoặc chung cư mà với lương như này thì bây giờ không bao giờ mua nổi”.
Theo quan sát của nhiều người trong cuộc, yếu tố thời điểm khi giá bất động sản còn ở mức dễ tiếp cận đóng vai trò then chốt trong hành trình an cư của thế hệ đi trước.
“Quan trọng nhất thời điểm đó giá nhà còn hợp lý bạn ạ. Chứ giờ lương có gấp 2 - 3 thời đấy cũng khó để mua nhà”.
Khi mặt bằng giá nhà liên tục leo thang, khoảng cách giữa thu nhập và khả năng sở hữu nhà ở ngày càng bị nới rộng, khiến giấc mơ an cư trở nên xa vời hơn với nhiều người trẻ.
“Giờ giá ấy không còn đâu bạn ạ. Nên việc tiết kiệm để mua nhà trong khi lương vẫn vậy, thậm chí làm ăn còn khó khăn hơn lại là một câu chuyện rất xa vời”.
Thực tế thị trường những năm gần đây càng khiến câu chuyện tích lũy mua nhà trở nên gây tranh cãi. Giá bất động sản tăng nhanh đến mức vượt xa tốc độ tăng thu nhập.
Có người cho rằng việc so sánh giữa các thế hệ trong bài toán mua nhà hiện nay là khập khiễng, thế hệ trước làm được không có nghĩa Gen Z hiện nay làm được.
“Cần lắm một bài như này sau khi giá nhà vừa tăng từ 2 - 3 lần tùy khu. Chứ mua từ lúc giá còn rẻ so sánh nó khập khiễng lắm. Năm 2022 mình có tiền mặt gần 1 tỷ đồng với 1 căn chung cư tái định cư bên Cầu Giấy giá cũng khoảng 1 tỷ đồng
Cày mửa mật 4 năm giờ mới có hơn 3 tỷ đồng, còn cái nhà đấy chả hiểu kiểu gì năm ngoái thấy hô 2,4 tỷ đồng đã ảo, năm nay lại thấy thổi tiếp lên gần 4 tỷ đồng. Hơn 3 năm, mỗi tháng làm ra gần 100 triệu đồng vẫn chưa mua nổi cái nhà 1 tỷ đồng năm 2022.
Giá nhà nó ngáo có nghĩa là nó ngáo, năm 2018 bạn mua được nhà không có nghĩa là 2026 Gen Z làm tương tự bạn cũng mua được nhà bạn ạ”.
GIÁ NHÀ TĂNG KHIẾN GIẤC MƠ AN CƯ NGÀY CÀNG XA TẦM VỚI NGƯỜI TRẺ
Một trong những vấn đề nổi cộm nhất thời gian qua là mặt bằng giá nhà đất tăng cao. Theo các chỉ số quốc tế, giá nhà tại Việt Nam đã vượt ngưỡng tăng nóng, với số năm thu nhập bình quân của hộ gia đình để mua nhà lên tới gần 26 năm, cao hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu.
Trong giai đoạn 2019 - 2024, giá bất động sản tăng gần 60%, riêng 11 tháng đầu năm 2025, giá chung cư tại Hà Nội và TP.HCM tăng bình quân hơn 20%.
Tại Diễn đàn “Phát triển bền vững thị trường bất động sản giai đoạn mới – trao Chứng nhận Dự án đáng sống 2025, TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách của Thủ tướng đã chỉ ra sáu nguyên nhân chính khiến giá nhà đất ở mức cao.
Thứ nhất, vướng mắc pháp lý và tâm lý sợ trách nhiệm vừa qua khiến nguồn cung khan hiếm.
Thứ hai, chi phí đầu vào cao (trong đó có tiền thuê đất/sử dụng đất, đền bù, giải phóng mặt bằng chi phí tài chính, vật liệu xây dựng, đầu tư xây dựng…).
Thứ ba, cung – cầu còn mất cân đối do cấp phép dự án ít nên các doanh nghiệp chủ yếu đầu tư phân khúc nhà ở cao cấp làm mặt bằng giá bình quân tăng lên, trong khi khan hiếm phân khúc trung cấp và vừa túi tiền (bao gồm cả nhà ở xã hội).
Thứ tư, tình trạng "thổi giá", "làm giá", "té nước theo mưa" còn diễn ra, khiến giá bất động sản neo cao, tăng ảo so với giá trị thật (trong đó có các vụ việc đấu giá đất, cò mua nhà ở xã hội trong thời gian qua).
Thứ năm, tình trạng "đầu cơ" vẫn phổ biến. Theo khảo sát 600 người năm 2024 của Batdongsan.com.vn, có 86% người mua bất động sản nắm giữ dưới 1 năm.
Thứ sáu, chưa đánh thuế bất động sản, trong khi đó thuế chuyển nhượng và cho bất động sản khá thấp.