Các nhà khảo cổ học vừa công bố phát hiện xác tàu đắm cổ nhất thế giới có niên đại từ 4.400 - 4.700 năm tuổi (thuộc đầu thời kỳ Đồ đồng) ngoài khơi bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ.
Thời điểm phát hiện lần đầu kho báu này là năm 2024, lúc này nhóm nghiên cứu của Giáo sư Hakan Öniz nhìn thấy xác tàu trong một cuộc khảo sát dưới nước nhưng lầm tưởng hiện vật thuộc thời kỳ muộn hơn. Sau khi được Bộ Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ cấp phép, công tác khai quật chính thức hoàn thành vào đầu tháng 10 năm 2026.
Ngày 14/10 (giờ địa phương), ông Mehmet Nuri Ersoy - Bộ trưởng Bộ Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ đã chính thức đăng tải thông tin và tuyên bố đây là "xác tàu đắm cổ nhất thế giới”. Được biết, xác tàu nằm ở độ sâu khoảng 30m dưới mực nước biển, gần đảo Kekova, tỉnh Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ.
Mặc dù cấu trúc gỗ của con tàu không còn tồn tại sau gần 5 thiên niên kỷ, đoàn thám hiểm đã tìm thấy rất nhiều cổ vật giá trị trên nền cát như hơn 30 bình vò gốm (amphorae). Các phân tích đất sét cho thấy, những chiếc bình 2 quai này nhiều khả năng được sản xuất tại các xưởng ở thung lũng Jordan và được dùng để đựng dầu ô liu hoặc rượu vang. Đáng chú ý, các mẫu vật tương tự cũng từng được tìm thấy gần quần thể kim tự tháp Giza (Ai Cập), vùng Troy (Thổ Nhĩ Kỳ) và đảo Crete (Hy Lạp).
Nhóm khảo cổ còn tìm thấy 3 mỏ neo bằng đá (gồm một chiếc 1 lỗ và hai chiếc 3 lỗ) có hình dáng tương đồng với công nghệ neo giữ tàu thuyền của các nền văn minh Địa Trung Hải thời kỳ Đồ đồng. Một chiếc vò gốm có 2 lỗ trên thân và các đường khắc zíc zắc được giả thuyết là dụng cụ làm bơ hoặc phô mai. Điều này mở ra giả thuyết kinh ngạc rằng thủy thủ cổ đại có thể đã mang theo dê sống lên tàu để vắt sữa trong suốt hành trình dài.
Việc tìm thấy con tàu gần 5.000 năm tuổi này – tương đương với thời điểm các kim tự tháp vĩ đại tại Giza đang được xây dựng – chứng minh rằng con người đã hình thành một mạng lưới thương mại hàng hải quốc tế vô cùng rộng lớn.
