Nâng hạng không phải “cây đũa thần”, thị trường có lặp lại kịch bản "tăng trước – điều chỉnh sau"?

Thông tin nâng hạng mang lại cú hích tâm lý đáng kể cho thị trường, nhưng đằng sau kỳ vọng dòng tiền tỷ USD, câu hỏi lớn vẫn đặt ra: liệu thị trường có lặp lại kịch bản tăng nóng rồi điều chỉnh như từng xảy ra ở nhiều quốc gia?…

Khởi đầu ngày 8/4, FTSE Russell mang tới cú hích đáng kể cho thị trường chứng khoán Việt Nam khi chính thức xác nhận giữ nguyên lộ trình nâng hạng từ thị trường cận biên (frontier market) lên thị trường mới nổi thứ cấp (secondary emerging market), với thời điểm có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.

Dù không nằm ngoài dự báo, thông tin này vẫn lập tức kích hoạt tâm lý tích cực trong bối cảnh thị trường vừa trải qua một nhịp điều chỉnh sâu.

Trao đổi với Thương Gia, ông Nguyễn Duy Thanh Phương, Giám đốc Trung tâm Kinh doanh, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam nhận định, việc nâng hạng không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng sau gần 25 năm vận hành, mà còn là “tấm vé thông hành” giúp thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp cận dòng vốn toàn cầu quy mô lớn hơn.

Ông Nguyễn Duy Thanh Phương, Giám đốc Trung tâm Kinh doanh, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam

Theo ông Phương, về trung và dài hạn, đây là sự công nhận của cộng đồng đầu tư quốc tế đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, qua đó góp phần cải thiện thanh khoản, nâng tầm định giá và củng cố vị thế của thị trường trong hệ thống tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, tác động rõ nét hơn lại đến ngay trong ngắn hạn, khi dòng tiền có xu hướng đi trước sự kiện.

Ông cho rằng, thông tin nâng hạng tạo hiệu ứng tâm lý tích cực giúp dòng vốn chủ động (active funds) sẽ sớm tham gia trước tháng 9/2026, trong khi dòng vốn thụ động – ước tính khoảng 1 tỷ USD theo các đánh giá trước đó của FTSE – sẽ được giải ngân theo từng đợt tái cơ cấu chỉ số.

Đồng thời, dòng tiền này nhiều khả năng sẽ tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao và room ngoại dồi dào.

Xét theo từng nhóm ngành, bất động sản và nhóm liên quan đang nổi lên là tâm điểm hút vốn. Riêng cổ phiếu VIC được ước tính có thể thu hút tới 266 triệu USD bỏ xa phần còn lại của thị trường. VHM cũng ghi nhận quy mô dòng tiền dự kiến khoảng 93 triệu USD, trong khi các mã cùng hệ sinh thái như VRE hay NVL dao động quanh 11–17 triệu USD. Theo ông Phương, đây là nhóm có lợi thế về quy mô vốn hóa, độ nhận diện và mức độ ảnh hưởng tới chỉ số.

Ở nhóm ngân hàng, dòng tiền được phân bổ tương đối đồng đều nhưng không kém phần đáng chú ý. VCB dự kiến thu hút khoảng 39 triệu USD, CTG khoảng 29 triệu USD, VPB và HDB lần lượt vào khoảng 46 triệu USD và 25 triệu USD. Các ngân hàng tầm trung như STB, SHB, TPB hay EIB cũng nằm trong danh sách giải ngân với quy mô từ 10–26 triệu USD.

Trong khi đó, nhóm chứng khoán và tài chính cũng ghi nhận tín hiệu tích cực. SSI có thể đón khoảng 34 triệu USD, VCI khoảng 16 triệu USD, VIX khoảng 30 triệu USD. Đây là nhóm được kỳ vọng hưởng lợi kép, vừa từ dòng tiền ngoại, vừa từ sự gia tăng thanh khoản toàn thị trường khi nâng hạng diễn ra.

Ngoài ra, các doanh nghiệp sản xuất – tiêu dùng và công nghệ như HPG (74 triệu USD), MSN (48 triệu USD), FPT (46 triệu USD) hay VNM (37 triệu USD) cũng nằm trong nhóm thu hút vốn đáng kể. Theo đánh giá, đây là những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, minh bạch và phù hợp với khẩu vị của các quỹ đầu tư dài hạn.

Nguồn: Bloomberg, YSVN ước tính (số liệu tại ngày 7/4/2026)

Đáng chú ý, ông Phương cho rằng khó có khả năng thị trường Việt Nam lặp lại kịch bản “tăng trước – điều chỉnh sau” như từng xảy ra ở một số quốc gia khác mà sẽ theo chiều hướng đi lên. Lý do nằm ở bối cảnh hiện tại hoàn toàn khác biệt.

Xét từ ngày 28/2/2026, kể từ khi xuất hiện chiến tranh Mỹ - Iran thì chỉ số VN-Index đã giảm mạnh hơn 203 điểm, tương ứng mức giảm gần 11% so với vùng giá cao nhất tháng 2/2026. Nhịp điều chỉnh này kéo mặt bằng định giá xuống mức hấp dẫn hơn đáng kể.

Cụ thể, P/E trailing của thị trường hiện quanh 13,7 lần, thấp hơn mức trung bình 5 năm là 14,3 lần. Nếu giả định lợi nhuận toàn thị trường năm 2026 tăng trưởng 10–12%, P/E forward có thể giảm về vùng 12–12,3 lần – mức được xem là tương đối rẻ trong bối cảnh một thị trường chuẩn bị nâng hạng.

Thậm chí, theo ông Phương, nếu loại trừ ảnh hưởng của nhóm cổ phiếu “họ Vin”, nhiều nhóm cổ phiếu có nền cơ bản tốt đã quay về vùng định giá tương đương VN-Index ở mốc 1.400–1.500 điểm trước đây. “Do đó, đây là cơ hội lớn phù hợp với chiến lược mua tích sản đầu tư nắm giữ các cổ phiếu có tình hình tài chính tốt, lợi thế cạnh tranh mạnh”, ông nói.

Dù vậy, vị chuyên gia cũng thẳng thắn nhìn nhận, nâng hạng không phải là “cây đũa thần” có thể ngay lập tức thay đổi diện mạo thị trường. Yếu tố then chốt hơn nằm ở việc nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia, qua đó đưa Việt Nam tiến gần hơn tới nhóm “có thể đầu tư”, mở ra tiềm năng cho dòng vốn khổng lồ đổ vào thị trường vốn.

Bên cạnh đó, thị trường vẫn cần tiếp tục cải thiện các yếu tố nền tảng như sức khỏe hệ thống ngân hàng, sự ổn định của thị trường trái phiếu doanh nghiệp, quy mô dự trữ ngoại hối cũng như cân bằng cán cân thanh toán. Riêng với thị trường chứng khoán, bài toán lớn nhất vẫn là nâng cao chất lượng và số lượng doanh nghiệp niêm yết để đáp ứng nhu cầu đa dạng của nhà đầu tư nước ngoài.

“Những thay đổi về quy định và cấu trúc vận hành thị trường vốn đang được thực hiện từng bước một – đây là một cách tiếp cận thận trọng nhưng hoàn toàn đúng đắn”, đại diện Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho biết.

Diễn biến chỉ số VN-Index trong thời gian qua

Mặt khác, VN-Index vận động suốt phiên ngày 8/4 trong sắc xanh và liên tục nới rộng biên độ tăng bởi lực cầu đột biến. Chỉ số đóng cửa với mức tăng 79 điểm, , lên 1.756,55 điểm – mức cao nhất trong khoảng 1 tháng trở lại đây. Đây cũng là mức tăng theo điểm số mạnh nhất trong lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam. Chỉ số đại diện cho sàn TP.HCM hiện còn cách đỉnh lịch sử khoảng 150 điểm, tương đương 8%.

Thị trường chứng khoán được bao trùm trong sắc xanh với 322 cổ phiếu đóng cửa trên tham chiếu, gấp 12 lần số lượng cổ phiếu giảm. Rổ vốn hóa lớn có 29 mã tăng, trong đó 7 cổ phiếu chạm trần.

Tâm lý hưng phấn của nhà đầu tư trong nước đẩy thanh khoản thị trường nhảy vọt. Giá trị khớp lệnh hôm nay đạt gần 35.000 tỷ đồng, gấp đôi so với phiên trước, đồng thời là mức cao nhất trong khoảng một tháng qua. Dòng tiền tập trung nhiều vào các mã trụ của từng ngành như SSI, VIX (chứng khoán); HPG (thép); FPT (công nghệ); VCB, MBB (ngân hàng).

Tín hiệu kém khả quan duy nhất là khối ngoại tiếp tục bán ròng 4 phiên liên tiếp. Giá trị rút ròng hôm nay hơn 650 tỷ đồng. Tuy nhiên, một số chuyên gia phân tích cho rằng đây là sự "thay máu" nhà đầu tư trong giai đoạn chuẩn bị nâng hạng thị trường. Các quỹ đầu tư chuyên biệt vào thị trường cận biên phải tái cơ cấu danh mục, bù lại dòng tiền từ các quỹ tập trung vào thị trường mới nổi sẽ đến khi quyết định nâng hạng chính thức có hiệu lực từ 21/9.

Có thể bạn quan tâm