FTSE Russell - tổ chức quốc tế chuyên xây dựng và cung cấp các bộ chỉ số thị trường tài chính - mới đây đã chính thức công bố kết quả rà soát giữa kỳ trong khuôn khổ kỳ đánh giá phân loại thị trường tháng 3.
Tổ chức này xác nhận giữ nguyên lộ trình nâng hạng thị trường Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp. Hồi tháng 10/2025, FTSE Russell đã xác nhận Việt Nam đáp ứng tất cả tiêu chí của nhóm thị trường mới nổi thứ cấp.
Tuy nhiên, chứng khoán Việt vẫn cần vượt qua đợt rà soát giữa kỳ về cải thiện khả năng tiếp cận cho nhà đầu tư toàn cầu. Đây là một cột mốc mang tính bước ngoặt cho thị trường, đưa Việt Nam vào cùng nhóm phân loại với các thị trường lớn trên thế giới như Trung Quốc, Đài Loan, Ấn Độ và Brazil.
FTSE Russell phân loại thị trường chứng khoán thành 4 nhóm, gồm phát triển (developed), mới nổi tiên tiến (advanced emerging), mới nổi thứ cấp (secondary emerging) và cận biên (frontier).
Theo FTSE Russell, việc ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC đã chính thức thiết lập khuôn khổ pháp lý đảm bảo khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài đối với thị trường chứng khoán Việt Nam thông qua công ty chứng khoán toàn cầu, đồng thời cải thiện các quy định liên quan đến cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch (Non-Prefunding).
Các cơ quan quản lý, công ty chứng khoán trong nước, công ty chứng khoán toàn cầu, ngân hàng lưu ký cùng các nhà đầu tư tổ chức quốc tế đã thống nhất mô hình triển khai thực hiện theo các cơ chế mới nêu trên.
Việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số của FTSE Russell sẽ được triển khai theo 4 giai đoạn, bắt đầu từ ngày 21/9 và hoàn tất vào tháng 9/2027. Tỷ trọng đợt đầu tiên là 10%, sau đó thêm 20%, 35% và cuối cùng 35%. Điều này nhằm đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra phù hợp với năng lực của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Như vậy, tổng tỷ trọng được đưa vào sẽ đạt 100% sau 4 giai đoạn, với hệ số phân bổ tăng dần từ 10%, 30%, 65% và hoàn tất đủ vào cuối kỳ.
Các cổ phiếu Việt Nam đáp ứng các tiêu chí để có thể được đưa vào chỉ số FTSE Global All Cap bao gồm: HPG, VCB, BID, VHM, VIC, MSN, SAB, FPT, VNM, SSI, DPM, KBC, HUT, SHB, DIG, EIB, DXG, KDH, VIX, VND, PDR, DGC, NVL, VJC, VCI, VRE, GEX, FRT, GEE, BSR, KDC, STB. FTSE Russell sàng lọc các cổ phiếu dựa trên nhiều tiêu chí như tỷ lệ sở hữu nhà đầu tư nước ngoài còn lại, quy mô vốn hóa, thanh khoản và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free float).
Danh sách này chỉ mang tính tham khảo, được FTSE Russell sàng lọc dựa trên dữ liệu tới ngày 31/12/2025. FTSE Russell sẽ công bố danh sách chính thức cùng tỷ trọng của mỗi mã trong chỉ số vào ngày 21/8/2026. Tỷ trọng của Việt Nam trong các chỉ số của FTSE Russell được dự kiến như sau: 0,037% trong FTSE Global All Cap, 0,35% trong FTSE Emerging All Cap, 0,024% trong FTSE All-World và 0,227% trong FTSE Emerging.
Trong báo cáo chủ đề nâng hạng mới đây, SSI Research ước tính dòng vốn thụ động có thể đạt khoảng 1,67 tỷ USD khi thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng theo tiêu chí của FTSE Russell. Dòng tiền này chủ yếu đến từ các ETF toàn cầu theo dõi bộ chỉ số FTSE Emerging Markets.
Dòng vốn không được giải ngân trong một lần mà nhiều khả năng sẽ được phân bổ theo 3–5 giai đoạn, kéo dài trong nhiều quý, tương tự kinh nghiệm tại các thị trường từng được nâng hạng trước đó. Điều này khiến dòng tiền vào thị trường diễn ra theo nhịp, thay vì tập trung tại một thời điểm duy nhất.
Việc phân bổ theo lộ trình giúp thị trường có khả năng hấp thụ dòng tiền tốt hơn, đồng thời hạn chế các biến động mạnh trong ngắn hạn.
Bên cạnh đó, báo cáo cho rằng các quỹ đầu tư chủ động có thể gia tăng tỷ trọng khi điều kiện tiếp cận thị trường được cải thiện. Xu hướng này thường diễn ra theo từng bước, phụ thuộc vào tiến trình hoàn thiện hạ tầng giao dịch và khung pháp lý.
Theo bộ phận phân tích, dòng vốn từ các ETF thường tập trung vào các cổ phiếu đáp ứng tiêu chí về quy mô vốn hóa, thanh khoản và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.
Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn và thanh khoản cao nhiều khả năng sẽ là đối tượng thu hút dòng tiền trong các kỳ cơ cấu. Đây thường là các cổ phiếu nằm trong rổ chỉ số lớn, có tỷ lệ tự do chuyển nhượng cao và ít bị hạn chế về sở hữu nước ngoài.
Yếu tố room ngoại và khả năng tiếp cận thị trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định danh mục phân bổ. Những doanh nghiệp đã hoặc đang nới giới hạn sở hữu nước ngoài, hoặc có cấu trúc sở hữu phù hợp, có thể có lợi thế trong việc thu hút dòng vốn.
Ngoài ra, một số cổ phiếu có thanh khoản cải thiện và dần đáp ứng các tiêu chí về vốn hóa cũng có thể được xem xét trong các giai đoạn cơ cấu tiếp theo.
SSI Research cho rằng tác động của nâng hạng không chỉ dừng lại ở dòng vốn thụ động mà còn có thể lan tỏa sang các dòng tiền khác. Khi thị trường cải thiện về khả năng tiếp cận, minh bạch và vận hành, mức độ quan tâm của nhà đầu tư quốc tế cũng có thể gia tăng.
Quá trình này có xu hướng kéo dài, đi cùng với tiến trình hoàn thiện hạ tầng và chính sách. Việc triển khai các cơ chế như giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước, cải thiện thanh toán – bù trừ và nâng cao tiêu chuẩn công bố thông tin là những yếu tố hỗ trợ cho dòng vốn trong các giai đoạn tiếp theo.
