Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM (HOSE) vừa công bố bảng xếp hạng thị phần môi giới quý 1/2026, qua đó phác họa rõ nét bức tranh cạnh tranh trong ngành chứng khoán ngay từ những tháng đầu năm.
Trong bối cảnh thị trường có dấu hiệu chững lại về thanh khoản, cuộc đua giành thị phần vẫn diễn ra sôi động, với sự bứt phá của một số tên tuổi lớn.
Dẫn đầu bảng xếp hạng, Chứng khoán VPS (mã chứng khoán: VCK) tiếp tục khẳng định vị thế khi nắm giữ 15,32% thị phần trên HOSE, tăng 1,04 điểm phần trăm so với quý trước.
Không chỉ duy trì ngôi đầu, VPS còn là công ty ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhất trong quý đầu năm, cho thấy chiến lược mở rộng khách hàng và duy trì thanh khoản vẫn phát huy hiệu quả.
Xếp ngay sau là SSI với 11,14% thị phần, tiếp tục giữ vững vị trí thứ hai, trong khi TCBS đứng thứ ba với 8,85%. Tuy nhiên, điểm nhấn đáng chú ý nhất trong kỳ xếp hạng lần này lại đến từ Vietcap (mã chứng khoán: VCI) – doanh nghiệp đã có bước tiến rõ rệt khi vượt qua Chứng khoán HSC (mã chứng khoán: HCM) để vươn lên vị trí thứ tư.
Cụ thể, Vietcap ghi nhận mức tăng thị phần lên tới 0,96 điểm phần trăm, từ 6,39% trong quý 4/2025 lên 7,35% trong quý 1/2026, qua đó trở thành công ty có tốc độ cải thiện thị phần cao thứ hai trong top 10. Đáng chú ý, đây cũng là mức thị phần cao nhất của Vietcap kể từ quý 2/2020, phản ánh sự trở lại mạnh mẽ của doanh nghiệp này trong cuộc đua môi giới.
Ở chiều ngược lại, Chứng khoán HSC dù vẫn ghi nhận mức tăng trưởng thị phần 0,56 điểm phần trăm so với quý cuối năm 2025, song tốc độ này chưa đủ để giữ vững vị trí. Công ty đã lùi xuống thứ 5 với 7,3% thị phần, nhường lại vị trí thứ tư cho Vietcap, với khoảng cách chênh lệch giữa hai bên không đáng kể.
Các vị trí từ thứ 6 đến thứ 9 không có nhiều biến động, lần lượt thuộc về MBS, VNDirect, KIS Việt Nam và VPBankS. Trong đó, với thị phần đạt 2,94% trong quý 1/2026, Chứng khoán VPBank (mã chứng khoán: VPX) đánh dấu quý thứ hai liên tiếp góp mặt trong top 10, cho thấy sự ổn định nhất định trong hoạt động môi giới.
Khép lại bảng xếp hạng, VCBS quay trở lại top 10 với thị phần 2,87%, thế chỗ FPTS. Sự trở lại này phần nào phản ánh những nỗ lực cải thiện hoạt động môi giới trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt trên sàn HOSE.
Với cấu trúc thị phần hiện tại, Top 10 công ty chứng khoán đang nắm phần lớn “miếng bánh” môi giới trên HOSE với hơn 69%, khoảng 60 công ty chứng khoán còn lại chia nhau mảng thị phần bé hơn 30%.
Thị phần môi giới trên HOSE được tính toán dựa trên giá trị giao dịch, vì vậy có thể hiểu đơn giản, thị phần càng lớn thì nguồn thu từ phí môi giới càng cao. Tuy nhiên, trong thực tế, đây không chỉ là câu chuyện doanh thu, mà còn là thước đo tổng hợp phản ánh năng lực cạnh tranh của từng công ty chứng khoán – từ khả năng thu hút và giữ chân khách hàng, chất lượng dịch vụ cho đến sức mạnh của đội ngũ tư vấn.
Theo các chuyên gia trong ngành, cuộc đua giành thị phần môi giới đã trở nên đặc biệt quyết liệt kể từ năm 2020 đến nay, song hành với sự bùng nổ của dòng tiền cá nhân. Đây luôn là một trong những chỉ tiêu quan trọng bậc nhất tại các công ty chứng khoán, bên cạnh lợi nhuận, dư nợ cho vay ký quỹ và quy mô tệp khách hàng.
Một lãnh đạo trong ngành cho biết: “Công ty chứng khoán có thể chỉ mất vài quý để cải thiện thị phần thông qua các chương trình giảm phí giao dịch hay ưu đãi lãi suất margin. Tuy nhiên, để thay đổi vị trí trên bảng xếp hạng, họ phải theo đuổi chiến lược dài hạn trong nhiều năm”.
Thực tế những năm gần đây cho thấy, không ít công ty chứng khoán đã đặt mục tiêu “thăng hạng” thị phần như một chiến lược trung tâm. Công thức phổ biến nhất trong cuộc đua này là tăng cường năng lực tài chính nhằm mở rộng cho vay ký quỹ với lãi suất cạnh tranh.
Hàng loạt doanh nghiệp đã liên tục tăng vốn từ vài trăm đến hàng nghìn tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu, chào bán riêng lẻ hoặc huy động từ các định chế tài chính quốc tế.
Song song với đó, các chính sách “zero fee” (miễn phí giao dịch) được triển khai rộng rãi, đi kèm điều kiện về thời gian hoặc quy mô danh mục, nhằm nhanh chóng mở rộng tệp khách hàng.
Các hoạt động marketing cũng được đẩy mạnh với tần suất dày đặc, từ livestream tư vấn đầu tư, hội thảo chuyên đề đến các buổi gặp gỡ doanh nghiệp niêm yết, nhằm giữ chân dòng tiền cá nhân. Thậm chí, một số công ty còn áp dụng cơ chế thưởng trực tiếp cho đội ngũ môi giới để gia tăng hiệu quả khai thác khách hàng.
Dù vậy, trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng chủ động và dòng tiền liên tục dịch chuyển giữa các nhóm ngành, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở phí giao dịch hay lãi suất margin đơn thuần.
“Bên cạnh năng lực vốn, chất lượng tư vấn và hạ tầng giao dịch mới là yếu tố then chốt giúp mở rộng thị phần. Nhà đầu tư hiện nay đòi hỏi dữ liệu thời gian thực, hệ thống ổn định và các công cụ hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng, chính xác hơn”, lãnh đạo một công ty chứng khoán nhận định.
