Sự phát triển của smartphone ngày càng diễn ra theo hướng nhỏ giọt, khiến khác biệt giữa hai thế hệ điện thoại mới nhất đôi khi khó nhận ra. Tuy nhiên, nếu nhìn lại cả một chặng đường dài, những thay đổi sẽ trở nên rõ ràng hơn nhiều.
Việc so sánh các thế hệ iPhone không chỉ cho thấy một mẫu máy mới mang lại những nâng cấp gì mà còn giúp nhìn lại quá trình phát triển của dòng sản phẩm này qua từng năm.
Trong nửa thập kỷ qua, iPhone đã có nhiều thay đổi đáng kể, không chỉ ở hiệu năng bên trong. Kể từ dòng iPhone 13 ra mắt năm 2021, Apple đã liên tục cải tiến màn hình, nút bấm vật lý, camera, cổng sạc, hệ điều hành và giao diện phần mềm. Một số đặc điểm từng được duy trì qua nhiều thế hệ cũng dần được thay đổi, cho thấy iPhone đã tiến xa như thế nào.
Đáng chú ý, nhiều tính năng trước đây chỉ xuất hiện trên các mẫu Pro nay đã được đưa xuống những phiên bản tiêu chuẩn. Khi dòng iPhone 18 dự kiến ra mắt trong vài tháng tới, khoảng cách giữa những mẫu iPhone mới và các thế hệ đầu những năm 2020 có thể sẽ còn rõ rệt hơn.
ĐỔI CỔNG SẠC VÀ NÚT BẤM
Từ iPhone 5 ra mắt năm 2012, Apple đã sử dụng cổng Lightning trên các thế hệ iPhone để sạc và kết nối phụ kiện. So với đầu nối 30 chân trước đó, Lightning nhỏ gọn và tiện dụng hơn nhưng tốc độ truyền dữ liệu trên iPhone vẫn chỉ dừng ở chuẩn USB 2.0.
Khi USB-C ngày càng trở thành tiêu chuẩn phổ biến trên các mẫu smartphone khác, Lightning cũng dần cho thấy những hạn chế. Sau khi Liên minh châu Âu yêu cầu điện thoại bán tại khu vực này phải sử dụng USB-C, Apple bắt đầu chuyển đổi sang cổng kết nối mới từ dòng iPhone 15 bao gồm iPhone 15, 15 Plus, 15 Pro và 15 Pro Max, vào năm 2023.
Một thay đổi đáng chú ý khác xuất hiện trên iPhone 15 Pro và 15 Pro Max là sự thay thế cần gạt tắt tiếng bằng Action Button. Cần gạt này đã xuất hiện ở cạnh trái của iPhone kể từ thế hệ đầu tiên năm 2007, cho phép chuyển nhanh giữa chế độ im lặng và đổ chuông mà không cần mở cài đặt.
Action Button vẫn có thể thực hiện chức năng tắt tiếng quen thuộc nhưng còn có khả năng tùy biến để thực hiện nhiều tác vụ khác như bật đèn pin, mở camera hoặc kích hoạt các phím tắt trong ứng dụng Shortcuts. Kể từ iPhone 16, Action Button đã trở thành trang bị tiêu chuẩn và tiếp tục được duy trì trên các thế hệ mới hơn.
Không dừng ở đó, dòng iPhone 16 và iPhone 17, ngoại trừ các mẫu “e” giá thấp hơn, còn được bổ sung một nút bấm hoàn toàn mới mang tên Camera Control. Nút này cho phép mở nhanh camera và chụp ảnh, đồng thời hỗ trợ thao tác cảm ứng để điều chỉnh các thiết lập như mức zoom hay độ phơi sáng.
MÀN HÌNH NGÀY CÀNG THÔNG MINH VỚI LOẠT NÂNG CẤP ĐÁNG GIÁ
Trong 5 năm qua, màn hình iPhone đã trải qua nhiều cải tiến, từ việc thu hẹp viền màn hình cho đến tăng độ sáng tối đa. Tuy nhiên, thay đổi đáng chú ý nhất phải kể đến ProMotion, tên gọi Apple dành cho công nghệ tần số quét thích ứng.
Từ iPhone 13 Pro và 13 Pro Max đến iPhone 16 Pro và 16 Pro Max, cũng như trên toàn bộ dòng iPhone 17, màn hình có thể đạt tần số quét lên tới 120Hz khi thực hiện các tác vụ có nhiều chuyển động như cuộn trang hay chơi game. Khi nội dung trên màn hình ít chuyển động, tần số quét có thể hạ xuống chỉ còn 1Hz để tiết kiệm pin.
Trong khi đó, những mẫu iPhone không được trang bị ProMotion vẫn giới hạn ở 60Hz nên khả năng hiển thị kém mượt hơn. Tần số quét cao tạo ra sự khác biệt trong hầu hết các thao tác hàng ngày, vì vậy đây được xem là một trong những nâng cấp đáng giá nhất của iPhone trong những năm gần đây. Đáng chú ý, ProMotion hiện đã được đưa lên cả những mẫu iPhone tiêu chuẩn.
Thiết kế màn hình cũng có bước chuyển lớn. Sau khi iPhone X giới thiệu phần notch vào năm 2017, thiết kế này gần như được giữ nguyên trên các thế hệ iPhone tiếp theo cho đến khi Apple thu nhỏ notch trên dòng iPhone 13.
Đến năm 2022, iPhone 14 Pro và 14 Pro Max tiếp tục thay đổi thiết kế bằng cách thay notch bằng Dynamic Island. Kể từ đó, Dynamic Island xuất hiện trên hầu hết các mẫu iPhone mới, ngoại trừ những thiết bị “e”.
Không chỉ đơn thuần là một khu vực hiển thị cố định, Dynamic Island có thể hiển thị các hoạt động đang diễn ra từ nhiều ứng dụng khác nhau, chẳng hạn như bộ hẹn giờ, chỉ đường trên Maps hay nội dung đang phát.
Nhờ vậy, các thông tin quan trọng vẫn có thể được theo dõi ngay cả khi đang sử dụng ứng dụng khác như theo dõi chuyến Uber trong lúc lướt mạng xã hội hoặc chuyển bài hát mà không cần rời khỏi màn hình tin nhắn đang soạn.
Bên cạnh đó, màn hình luôn bật cũng trở thành một tính năng đáng chú ý. Apple lần đầu trang bị Always-On Display trên iPhone 14 Pro và 14 Pro Max, sau đó mở rộng tính năng này lên toàn bộ dòng iPhone 17, bao gồm cả iPhone Air.
Khi được kích hoạt, màn hình khóa vẫn duy trì trạng thái hiển thị mờ thay vì tắt hoàn toàn, qua đó cho phép xem nhanh giờ, widget và thông báo. Dù tính năng này tiêu thụ thêm một phần năng lượng, nó có thể giảm nhu cầu liên tục bật sáng màn hình để kiểm tra thông tin, từ đó hạn chế việc cầm điện thoại lên quá thường xuyên và bị cuốn vào những nội dung không cần thiết.
TÍCH HỢP AI
AI chưa thực sự phổ biến vào năm 2021, vì vậy không có gì ngạc nhiên khi hiện nay iPhone đã có những thay đổi đáng kể trong lĩnh vực này.
Apple vốn được xem là khá chậm trong việc đưa AI vào các nền tảng của mình, khi Apple Intelligence mãi đến tháng 10/2024 mới chính thức xuất hiện. Từ iPhone 15 Pro, 15 Pro Max và tất cả các mẫu iPhone ra mắt sau đó, Apple Intelligence trở thành một tính năng tùy chọn, mở ra hàng loạt công cụ AI được tích hợp trực tiếp trên thiết bị.
Phần lớn các công cụ này không còn xa lạ với những người từng sử dụng các nền tảng AI khác. Writing Tools có khả năng tóm tắt những tài liệu dài, đồng thời hỗ trợ viết lại văn bản để nội dung trở nên rõ ràng và chính xác hơn. Image Playground có thể tạo hình ảnh hoặc emoji dựa trên yêu cầu bằng văn bản, đồng thời hỗ trợ chỉnh sửa những bức ảnh có sẵn.
Siri cũng được nâng cấp nhờ Apple Intelligence, giúp trợ lý ảo hiểu ngôn ngữ tự nhiên tốt hơn và có thể kết nối với ChatGPT để xử lý những yêu cầu phức tạp. Bên cạnh đó còn có visual intelligence, cho phép nhận diện và cung cấp thông tin về các vật thể được camera quét qua, cùng khả năng dịch trực tiếp trong cuộc gọi và tin nhắn.
Khi iOS 27 ra mắt vào mùa thu năm 2026, Siri dự kiến sẽ nhận được bản nâng cấp AI toàn diện được chờ đợi từ lâu. Tuy nhiên, không phải mọi tính năng của Apple Intelligence đều có mặt trên tất cả các mẫu iPhone.
Một số chức năng sẽ chỉ dành cho những thiết bị cao cấp, trong đó iPhone 17 Pro, 17 Pro Max và iPhone Air được cho là sẽ sở hữu một số tính năng độc quyền, chẳng hạn như khả năng tùy chỉnh cách Siri thể hiện giọng điệu và mức độ biểu cảm.
IPHONE 17 BỎ XA IPHONE 13 VỀ KHẢ NĂNG CHỤP ẢNH
Camera là một trong những bộ phận được Apple liên tục nâng cấp qua mỗi thế hệ iPhone, vì vậy sự khác biệt giữa iPhone 13 và iPhone 17 là khá rõ rệt. iPhone 13 được trang bị camera chính và camera góc siêu rộng đều có độ phân giải 12MP, trong khi iPhone 17 đã nâng cả hai lên 48MP.
Khả năng chụp ảnh macro cũng xuất hiện trên iPhone 17, còn iPhone 13 không hỗ trợ tính năng này. Camera trước cũng được cải thiện đáng kể, với độ phân giải 18MP trên iPhone 17, cao hơn mức 12MP của iPhone 13 ra mắt năm 2021.
Trên các mẫu Pro, khả năng zoom cũng có bước tiến lớn. iPhone 17 Pro hỗ trợ các mức zoom quang học 0,5x, 1x, 2x, 4x và 8x, iPhone 13 Pro chỉ có các mức 0,5x, 1x và 3x.
Khả năng quay video cũng được nâng cấp đáng kể. iPhone 17 Pro có thể quay video 4K với Dolby Vision ở tốc độ lên tới 120 khung hình/giây. Với iPhone 13 Pro, máy chỉ hỗ trợ tối đa 60 khung hình/giây ở chế độ này.
Cùng với việc cải thiện chất lượng hình ảnh và video, Apple còn bổ sung nhiều tính năng camera mới. Trên dòng iPhone 14, Action mode lần đầu xuất hiện, giúp ổn định video khi quay trong điều kiện nhiều rung lắc.
Đến dòng iPhone 17 bao gồm cả iPhone Air, Apple tiếp tục bổ sung Center Stage có khả năng tự động điều chỉnh khung hình để giữ chủ thể là người ở vị trí trung tâm. Dòng máy này cũng hỗ trợ Dual Capture, cho phép ghi hình đồng thời bằng camera trước và camera sau, mở ra thêm nhiều cách quay video linh hoạt hơn.
MỘT SỐ NÂNG CẤP NHỎ KHÁC
Ngoài những thay đổi lớn về thiết kế và tính năng, iPhone cũng được bổ sung nhiều cải tiến nhỏ nhưng hữu ích qua từng thế hệ. Từ dòng iPhone 14 ra mắt năm 2022, Apple bắt đầu trang bị khả năng kết nối vệ tinh, cho phép liên lạc với các dịch vụ khẩn cấp hoặc gửi tin nhắn ngay cả khi không có sóng di động.
Cũng trong năm đó, tính năng phát hiện va chạm được giới thiệu. Khi iPhone phát hiện một vụ va chạm nghiêm trọng và không nhận được phản hồi, thiết bị có thể tự động gọi trợ giúp. Dòng iPhone 14 cũng đánh dấu lần đầu Apple loại bỏ khe SIM vật lý trên các mẫu bán tại Mỹ, chuyển hoàn toàn sang sử dụng eSIM.
Trong khoảng nửa thập kỷ qua, Apple cũng liên tục điều chỉnh cách phân chia các phiên bản trong dòng iPhone. Năm 2021 là lần cuối cùng iPhone mini xuất hiện. Đến năm 2025, Apple giới thiệu iPhone Air để thay thế vị trí của dòng Plus.
Dung lượng lưu trữ cơ bản cũng tăng đáng kể. iPhone 13 ra mắt năm 2021 có bộ nhớ trong khởi điểm 128GB, còn các mẫu iPhone năm 2025 bắt đầu từ 256GB. Tuy nhiên, có một yếu tố gần như không thay đổi trong suốt thời gian dài là dung lượng iCloud miễn phí. Kể từ khi dịch vụ được ra mắt vào năm 2011, mức dung lượng cơ bản này vẫn giữ nguyên ở 5GB.