Trong Báo cáo Tóm tắt mới nhất “Bất bình đẳng đang giết chết chúng ta” được công bố trước thềm Chương trình nghị sự Davos của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, Oxfam chỉ ra rằng bất bình đẳng đang là một phần nguyên nhân gây ra cái chết của ít nhất 21.000 người mỗi ngày, tức là mỗi bốn giây lại có một người chết. Phát hiện này dựa trên dữ liệu chưa đầy đủ về số người chết trên toàn cầu do không được tiếp cận với dịch vụ y tế, do bạo lực giới, nạn đói, và khủng hoảng khí hậu.
“Nếu ngày mai, mười người đàn ông này mất đi 99,999% tài sản của họ, thì họ vẫn sẽ giàu hơn 99% người dân trên toàn thế giới. Khối tài sản của họ nhiều gấp sáu lần 3,1 tỷ người nghèo nhất thế giới", bà Gabriela Bucher, Giám đốc Điều hành của Oxfam Quốc tế cho biết.
Bà Gabriela Bucher kêu gọi, việc sửa chữa những sai lầm tồi tệ do các loại hình bất bình đẳng gây ra chưa bao giờ trở nên cấp thiết đến vậy. Chúng ta cần lấy lại phần tài sản và quyền lực gia tăng phi lý của giới siêu giàu bằng cách đánh thuế lũy tiến và sử dụng số tiền đó để đầu tư vào nền kinh tế thực sự và cứu sống sinh mạng.
So với 14 năm qua, tài sản của các tỷ phú đã tăng lên nhiều lần kể từ đại dịch COVID-19. 5.000 tỷ đô la, đây là mức tăng tài sản của các tỷ phú lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê. Nếu đánh thuế một lần 99% tài sản tăng lên trong đại dịch của 10 người đàn ông giàu nhất có thể đủ để chi trả cho: Sản xuất đủ vắc xin cho toàn thế giới; Cung cấp dịch vụ y tế và an sinh xã hội phổ quát, tài trợ cho việc thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm bạo lực giới ở hơn 80 quốc gia;
Bên cạnh đó, sau khi trừ đi tất cả các khoản trên, tài sản của những người đàn ông giàu có này vẫn lớn hơn giá trị tài sản họ có trước đại dịch 8 tỷ đô la.
“Hàng nghìn tỷ đô la từ ngân sách công đã được bơm vào thị trường tài chính để cứu nền kinh tế, nhưng phần lớn số tiền đó lại rơi vào túi của các tỷ phú khi thị trường chứng khoán bùng nổ. Mặc dù vắc xin được trông đợi để chấm dứt đại dịch này, nhưng chính phủ các nước giàu lại cho phép các tỷ phú và tập đoàn dược độc quyền cắt nguồn cung vắc xin cho hàng tỷ người. Kết quả là, nguy cơ gia tăng mọi loại hình bất bình đẳng ngày càng lớn, dễ đoán với hậu quả khôn lường”, bà Bucher nói.
Bất bình đẳng cực đoan là một hình thức “bạo lực kinh tế”, trong đó, các chính sách và lựa chọn chính trị đã bị bóp méo để phục vụ lợi ích của những người giàu nhất và quyền lực nhất, gây hại trực tiếp tới đa phần người dân thường trên toàn thế giới.
Bà Bucher chỉ ra rằng: “Bất bình đẳng với tốc độ và quy mô hiện nay xảy ra là do lựa chọn chứ không phải ngẫu nhiên. Các cấu trúc kinh tế này không chỉ ảnh hưởng tới sự an toàn của chúng ta khi đối mặt với đại dịch mà còn đang tích cực tạo điều kiện cho những người giàu và quyền lực khai thác cuộc khủng hoảng này để tạo lợi nhuận riêng cho mình.”
Oxfam nhấn mạnh vai trò quan trọng của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới: Mỹ và Trung Quốc trong việc xem xét các chính sách làm giảm bất bình đẳng, thông qua thuế suất cao hơn đối với những người giàu và giải quyết vấn đề về các công ty độc quyền.
Để giảm bất bình đẳng trong xã hội, Oxfam khuyến nghị các chính phủ nên khẩn trương:
Lấy lại lợi nhuận mà các tỷ phú kiếm được bằng cách đánh thuế khối tài sản khổng lồ mà họ mới có được kể từ thời điểm đại dịch bắt đầu thông qua thuế tài sản và thuế lãi về vốn dài hạn.
Đầu tư hàng nghìn tỷ đô-la thu được từ các loại thuế này vào dịch vụ y tế và an sinh xã hội, thích ứng với biến đổi khí hậu và xây dựng các chương trình ngăn chặn bạo lực giới.
Tháo gỡ những điều luật phân biệt giới tính và phân biệt chủng tộc để xoá bỏ tận gốc bạo lực và phân biệt đối xử. Tất cả lĩnh vực xã hội cần khẩn trương xây dựng những chính sách để đảm bảo phụ nữ, các nhóm bị phân biệt đối xử và các nhóm dễ bị tổn thương khác được tham gia trong quá trình ra quyết định.
Chấm dứt các luật làm suy yếu quyền thành lập hiệp hội và đình công của người lao động, đồng thời thiết lập các tiêu chuẩn pháp lý để bảo vệ họ.
Chính phủ các nước giàu cần bãi bỏ ngay lập tức những quy định về sở hữu trí tuệ đối với công nghệ vắc-xin COVID-19 để cho phép nhiều quốc gia sản xuất vắc xin an toàn và hiệu quả nhằm chấm dứt đại dịch.
