Ngày 18/11, Triển lãm quốc tế lần thứ 6 về sản phẩm, trang thiết bị, dụng cụ, công nghệ và dịch vụ của Trung Quốc phục vụ cuộc sống gia đình tại Việt Nam - China Homelife Vietnam 2026 đã khai mạc tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Việt Nam (VEC), Hà Nội.
Với chủ đề “Đẩy mạnh kết nối các nguồn cung ứng”, triển lãm diễn ra từ ngày 18-20/11, quy tụ hơn 500 thương hiệu Trung Quốc, giới thiệu hơn 30.000 sản phẩm thuộc các lĩnh vực hàng tiêu dùng, dệt may, điện tử, thiết bị gia dụng, vật liệu xây dựng, máy móc và năng lượng.
Đây là lần đầu tiên China Homelife Vietnam được tổ chức tại Hà Nội, mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn hàng, công nghệ và kết nối trực tiếp với các nhà sản xuất Trung Quốc cho cộng đồng doanh nghiệp khu vực phía Bắc.
Tại phiên hội thảo chuyên đề diễn ra chiều cùng ngày, được sự phân công của TS Nguyễn Hồng Sơn, Chủ tịch VACOD-HBA, bà Lê Việt Nga, Phó Tổng thư ký kiêm Trưởng Ban Thị trường và Hội chợ Hiệp hội Phát triển Hàng tiêu dùng Việt Nam - VACOD đã trình bày tham luận với chủ đề “Tổng quan thị trường hàng tiêu dùng Việt Nam và cơ hội hợp tác Việt Nam - Trung Quốc trong thời gian tới”.
DƯ ĐỊA TỪ THỊ TRƯỜNG HƠN 100 TRIỆU DÂN
Theo bà Lê Việt Nga, với dân số trên 100 triệu người, lực lượng lao động dồi dào, tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng và quá trình đô thị hóa tiếp tục diễn ra, Việt Nam sở hữu nền tảng tiêu dùng nội địa lớn với nhu cầu ngày càng đa dạng.
Dẫn số liệu từ Báo cáo thị trường nội địa Việt Nam năm 2025 của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương, bà Nga cho biết, quy mô thị trường bán lẻ hàng hóa và dịch vụ năm 2025 ước đạt khoảng 269 tỷ USD, trong đó riêng bán lẻ hàng hóa đạt khoảng 205 tỷ USD.
Theo Cục Thống kê, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 đạt khoảng 7.008,9 nghìn tỷ đồng, tăng 9,2%. Trong 9 tháng đầu năm 2026, con số này đạt khoảng 5.925,7 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ.
Xét về cơ cấu bán lẻ hàng hóa năm 2025, lương thực, thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn nhất với 34,1%; thiết bị và đồ dùng gia đình chiếm 11,3%; phương tiện đi lại chiếm 9,6%; gỗ và vật liệu xây dựng chiếm 9,2%; may mặc và giày dép chiếm 5,5%.
Cùng với sự mở rộng quy mô thị trường, đại diện VACOD nhận diện 5 xu hướng chuyển dịch đáng chú ý trong hành vi tiêu dùng tại Việt Nam.
Đó là sự chuyển dịch từ mua hàng giá rẻ sang tìm kiếm giá trị thực chất và sự an toàn; thị trường phân hóa rõ hơn theo thu nhập, độ tuổi, khu vực địa lý và lối sống; sự phát triển nhanh chóng của mô hình phân phối đa kênh; xu hướng tiêu dùng xanh, phát triển bền vững; niềm tin và tính minh bạch trở thành lợi thế cạnh tranh.
Đặc biệt, trước sự phát triển của thương mại điện tử xuyên biên giới, bà Nga lưu ý, chuyển đổi số không đơn thuần là đưa sản phẩm lên sàn mà còn bao gồm quản trị dữ liệu khách hàng, quản lý tồn kho, dự báo nhu cầu, tối ưu logistics và xây dựng hệ thống chăm sóc khách hàng đồng bộ.
“Thị trường hàng tiêu dùng Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ thành phẩm mà còn là hệ sinh thái gồm tiêu dùng, sản xuất, công nghệ, nguyên liệu đầu vào và dịch vụ phân phối. Đây chính là không gian hợp tác rộng lớn cho doanh nghiệp hai nước”, bà Nga nhấn mạnh.
TỪ KẾT NỐI NGUỒN CUNG ĐẾN HỢP TÁC THEO CHUỖI GIÁ TRỊ
Trên cơ sở những lợi thế bổ trợ giữa hai nền kinh tế, đại diện VACOD cho rằng, doanh nghiệp Trung Quốc khi tiến vào Việt Nam trong giai đoạn tới không nên chỉ coi đây là thị trường tiêu thụ thành phẩm hay địa điểm dịch chuyển những công đoạn gia công thâm dụng lao động. Thay vào đó, cần định hình mô hình hợp tác dựa trên 5 trụ cột chiến lược.
Thứ nhất, dịch chuyển đầu tư chiều sâu vào nghiên cứu và phát triển (R&D), thiết kế bản địa và công nghệ lõi. Doanh nghiệp hai nước cần kết hợp thế mạnh về công nghệ, tự động hóa của Trung Quốc với sự am hiểu thị trường và năng lực nghiên cứu của đội ngũ Việt Nam để phát triển sản phẩm phù hợp với người tiêu dùng sở tại.
Thứ hai, xây dựng mạng lưới công nghiệp hỗ trợ và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa thực chất. Hiện tỷ lệ nội địa hóa trong một số ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tại Việt Nam mới đạt khoảng 30-40%, doanh nghiệp vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn linh kiện, nguyên phụ liệu nhập khẩu.
Bà Nga đề xuất các nhà đầu tư Trung Quốc chủ động công bố tiêu chuẩn kỹ thuật, kế hoạch thu mua dài hạn, phối hợp đào tạo và chuyển giao quy trình, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các công đoạn sản xuất khuôn mẫu, cơ khí chính xác, linh kiện điện tử, bao bì công nghệ cao và dịch vụ kỹ thuật.
Thứ ba, liên doanh phát triển thương hiệu và tái cấu trúc hệ thống phân phối đa kênh. Trong đó, doanh nghiệp Trung Quốc đóng góp công nghệ, năng lực sản xuất; doanh nghiệp Việt Nam đảm nhận nghiên cứu thị trường, phát triển thương hiệu và hệ thống phân phối. Hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới cần bảo đảm minh bạch nguồn gốc, chất lượng, bảo vệ dữ liệu và thực hiện nghĩa vụ thuế.
Thứ tư, thúc đẩy thương mại hai chiều cân bằng, mở rộng cơ hội cho hàng Việt tại thị trường Trung Quốc. Các nhóm sản phẩm được VACOD đề xuất tập trung gồm nông sản chế biến sâu, thực phẩm, đồ uống, dược mỹ phẩm có nguồn gốc tự nhiên và hàng tiêu dùng đặc thù.
Thứ năm, phát huy vai trò của Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030 (Go Global) trong thúc đẩy hợp tác quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Cụ thể hóa những định hướng trên, bà Nga đã phân tích ba lĩnh vực có nhiều tiềm năng mở rộng hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước.
Đối với điện tử dân dụng, thiết bị điện và gia dụng thông minh, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu điện tử, máy tính và linh kiện của Việt Nam đạt khoảng 107,7 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt 150,7 tỷ USD.
Dư địa hợp tác nằm ở linh kiện điện tử, chip LED, bo mạch, cảm biến, bộ điều khiển, tự động hóa và giải pháp quản lý năng lượng thông minh. Hai bên có thể cùng nghiên cứu, sản xuất thiết bị chiếu sáng, thiết bị điện tiết kiệm năng lượng và gia dụng thông minh, hướng tới nâng cao năng lực thiết kế, làm chủ quy trình thay vì chỉ nhập khẩu linh kiện hoặc lắp ráp.
Trong lĩnh vực dệt may và công nghiệp phụ trợ, với kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt khoảng 46,2 tỷ USD, ngành dệt may Việt Nam vẫn cần nâng cao khả năng tự chủ nguyên liệu, công nghệ dệt nhuộm và thiết kế sản phẩm.
Đại diện VACOD đề xuất tăng cường hợp tác phát triển vật liệu mới, chuyển giao công nghệ dệt nhuộm, tự động hóa dây chuyền may, ưu tiên các giải pháp tiết kiệm nước, năng lượng, kiểm soát hóa chất, xử lý nước thải và sử dụng vật liệu tái chế.
Đối với nông sản và thực phẩm chế biến, năm 2025, xuất khẩu rau quả của Việt Nam đạt hơn 8,56 tỷ USD, riêng thị trường Trung Quốc đạt khoảng 5,5 tỷ USD, chiếm hơn 64% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả cả nước.
Theo bà Nga, cơ hội hợp tác cần được mở rộng từ xuất khẩu nông sản tươi sang sơ chế, cấp đông, sấy, chiết xuất, chế biến sâu, đóng gói và logistics lạnh nhằm giảm tổn thất, kéo dài thời gian bảo quản và nâng cao giá trị sản phẩm.
Dẫn chứng về khả năng tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại tại Trung Quốc, bà Nga đề cập trường hợp Vina T&T Group vừa ký biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược với MDL Commerce Group, đơn vị vận hành hơn 100 siêu thị Metro tại trên 60 thành phố của Trung Quốc, tại Hội chợ Nhập khẩu quốc tế Trung Quốc (CIIE 2026) ngày 6/11.
Theo thông tin từ đối tác được dẫn trong bài tham luận, Vina T&T là doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên có sản phẩm dừa đạt tiêu chí Star Farm. Đây là kết quả gắn với quá trình chuẩn hóa vùng trồng, cơ sở đóng gói, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và công nghệ bảo quản.
VACOD ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ
Đáng chú ý, tại Diễn đàn Xúc tiến xuất khẩu Việt Nam 2026 diễn ra ngày 4/11, VACOD đã chính thức tham gia Mạng lưới đối tác đồng hành Go Global do Bộ Công Thương công bố.
"Trên nền tảng này, VACOD sẽ phát huy vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp Việt Nam và các đối tác Trung Quốc, thúc đẩy kết nối đầu tư, chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực sản xuất và mở rộng thị trường", Phó Tổng thư ký VACOD phát biểu.
Hiện VACOD quy tụ nhiều doanh nghiệp hội viên có năng lực sản xuất, xuất khẩu, trong đó có những doanh nghiệp sở hữu sản phẩm, thương hiệu được công nhận đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam. Đây là nguồn lực quan trọng để Hiệp hội lựa chọn, giới thiệu các đối tác có năng lực thực chất.
Để nâng cao hiệu quả hợp tác, VACOD định hướng triển khai 5 nhóm hoạt động trọng tâm gồm khảo sát, phân loại nhu cầu hợp tác của hội viên; tổ chức các chương trình kết nối giao thương có chọn lọc, kết hợp khảo sát nhà máy và hệ thống phân phối; hỗ trợ pháp lý, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn chất lượng quốc tế; thúc đẩy liên doanh sản xuất, chuyển giao công nghệ; xây dựng cơ chế theo dõi sau kết nối, kịp thời tổng hợp những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị gửi cơ quan có thẩm quyền.
Đại diện VACOD nhấn mạnh, hiệu quả hoạt động kết nối không chỉ được đo bằng số lượng cuộc gặp gỡ mà còn bằng chất lượng đối tác, khả năng thực hiện thỏa thuận và lợi ích bền vững mà doanh nghiệp hai nước cùng đạt được.
Thông qua China Homelife Vietnam 2026, bà Lê Việt Nga gửi tới cộng đồng doanh nghiệp hai nước thông điệp: “Hãy đến Việt Nam không chỉ để bán hàng, mà để cùng sản xuất; không chỉ để khai thác thị trường, mà để cùng kiến tạo thị trường; không chỉ tìm kiếm lợi thế chi phí ngắn hạn, mà để cùng nhau xây dựng những chuỗi giá trị có khả năng cạnh tranh lâu dài”.
Trao đổi bên lề China Homelife Vietnam 2026, bà Lê Việt Nga cho biết, sau khi nghe bản tham luận, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc bày tỏ mong muốn được gặp gỡ, làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp hội viên VACOD để tìm kiếm cơ hội hợp tác sản xuất và phân phối hàng tiêu dùng tại Việt Nam. Các lĩnh vực được quan tâm khá đa dạng, từ hóa mỹ phẩm, sản phẩm tẩy rửa, gốm sứ cao cấp, quà tặng do nghệ nhân chế tác đến thiết bị lọc nước phục vụ nhu cầu cung cấp nước an toàn cho trường học.
Đáng chú ý, Công ty TNHH Công nghệ Hàng tiêu dùng thiết yếu Quảng Đông Garcia, doanh nghiệp sản xuất hóa mỹ phẩm đã đưa được sản phẩm vào hệ thống siêu thị Walmart tại Mỹ, đang tìm kiếm đối tác tại Việt Nam. Theo bà Nga, doanh nghiệp này mong muốn hợp tác nghiên cứu, phát triển các dòng sản phẩm phù hợp với đặc điểm thị trường và nhu cầu của người tiêu dùng Việt Nam, trong đó chú trọng xu hướng tiêu dùng xanh.
Bên cạnh đó, bà Nga đặc biệt ấn tượng với các dòng sản phẩm gốm sứ cao cấp phục vụ yến tiệc của Công ty TNHH Gốm sứ Nam Tống Chiết Giang. Theo đại diện VACOD, đây là nhóm sản phẩm có thể khai thác nhu cầu của hệ thống khách sạn cao cấp tại Việt Nam, cũng như phục vụ các sự kiện đối ngoại quy mô lớn.
Cơ hội kết nối tại triển lãm không chỉ giới hạn trong phạm vi hợp tác Việt Nam - Trung Quốc. Theo bà Nga, đại diện một doanh nghiệp chuyên tổ chức hội chợ của Đức cũng đã bày tỏ mong muốn phối hợp với VACOD tổ chức triển lãm chuyên ngành hàng tiêu dùng và dự kiến gửi thông tin đề xuất về Văn phòng Hiệp hội.
Tham tán Thương mại Đại sứ quán Cộng hòa Hồi giáo Iran tại Việt Nam cũng bày tỏ sự quan tâm tới việc hợp tác với VACOD trong lĩnh vực phân phối thực phẩm và hàng tiêu dùng.
Đặc biệt, đại diện Công ty Guangdong Meorient International Ltd. - đơn vị tổ chức China Homelife Vietnam 2026 mong muốn tiếp tục hợp tác với VACOD trong các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp và phát triển chuỗi cung ứng hàng tiêu dùng toàn cầu.