Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) mới đây đã có văn bản gửi Bộ Tài chính góp ý Dự thảo Nghị định quy định về quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử .
Đánh giá về quy định miễn thuế nhập khẩu đối với các đơn hàng có giá trị nhỏ từ 1 triệu đồng trở xuống, VCCI cho rằng cơ chế này chưa thực sự phù hợp, thay vào đó nên cân nhắc áp dụng chính sách thuế nhập khẩu toàn diện, không miễn giảm với hàng hóa thương mại điện tử nhập khẩu. Bởi lẽ, phần lớn đơn hàng thương mại điện tử đều có giá trị thấp, thường không quá 1 triệu đồng.
Theo thống kê từ VCCI, trong năm 2024, hơn 324,1 triệu sản phẩm nhập khẩu đã được bán qua sàn Shopee và thu về 14.200 tỷ đồng, tức giá trị trung bình chỉ khoảng 43.682 đồng/sản phẩm.
Như vậy, nếu quy định ngưỡng 1 triệu đồng được thông qua, điều này đồng nghĩa phần lớn hàng hóa thương mại điện tử nhập khẩu sẽ không chịu thuế nhập khẩu. Các doanh nghiệp trong nước phải nộp thuế nhập khẩu với nguyên vật liệu nhập về để sản xuất hàng hóa, trong khi hàng hóa thương mại điện tử lại không áp dụng cơ chế này.
VCCI đánh giá: "Quy định này vô hình chung tạo ra sự bất bình đẳng trong chính sách thuế, và lợi thế cạnh tranh cho hàng hóa nước ngoài".
Dù vậy, VCCI cũng cho rằng việc xây dựng chính sách thuế cho hàng thương mại điện tử không phải là nhiệm vụ đơn giản. Khác với hàng nhập khẩu truyền thống, mỗi lô hàng qua thương mại điện tử thường bao gồm nhiều đơn nhỏ, mỗi đơn hàng lại có nhiều mặt hàng với mã HS rất khác nhau.
Thêm vào đó, số lượng hàng hóa thương mại điện tử vô cùng đa dạng, có thể dẫn đến khó khăn trong việc xác định mã HS code (HS code: Hệ thống mã HS được sử dụng ở mọi quốc gia trên thế giới để giúp giao dịch an toàn hơn, nhanh hơn và hiệu quả hơn), làm chậm trễ quá trình giao nhận, dẫn tới hủy đơn hàng, gây thiệt hại cho người bán và sàn thương mại điện tử.
“Thực chất, quy định miễn thuế với ngưỡng 1 triệu đồng cũng xuất phát từ nguyên lý chi phí hành thu với các sản phẩm giá trị nhỏ có thể lớn hơn nhiều so với số tiền thuế thu được”, VCCI nhấn mạnh.
Trước tình hình này, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc sửa đổi lại quy định về thuế nhập khẩu với hàng hóa thương mại điện tử theo hướng quy định biểu thuế suất đơn giản hóa và áp dụng cho mọi đơn hàng thương mại điện tử bất kể giá trị.
Từ kinh nghiệm quốc tế, VCCI đề xuất một phương án khả thi là gom các loại hàng hóa vào một số nhóm nhất định, mỗi nhóm áp dụng một mức thuế suất thống nhất. Chẳng hạn, giỏ hàng 1 gồm quần áo, giày dép, hàng dệt may, bộ đồ giường; giỏ hàng 2 gồm thiết bị điện tử như máy tính, điện thoại, tai nghe…
Điển hình là Canada, quốc gia đã áp dụng mô hình này từ từ năm 2012, với ba nhóm hàng hóa chính thay thế cho gần 5.400 mã HS truyền thống. Nếu Việt Nam áp dụng cách làm này, , VCCI cho rằng các doanh nghiệp có thể dễ dàng phân loại hàng hóa thay vì tranh luận chi tiết mã HS cụ thể cho từng sản phẩm nhỏ lẻ.
