Ngày 10/5/2026, gần 3.000 thí sinh đến từ 29 tỉnh, thành phố trên cả nước đã tranh tài tại Vòng Chung kết Quốc gia Cuộc thi Vô địch Quốc gia STEM, AI và Robotics (VSAR) năm học 2025–2026, sân chơi công nghệ học đường lớn nhất toàn quốc.
RÈN LUYỆN NHỮNG NĂNG LỰC CỐT LÕI MÀ AI KHÔNG THỂ THAY THẾ
Được khởi động từ tháng 11/2025, VSAR 2025–2026 nhanh chóng trở thành hiện tượng giáo dục công nghệ của năm học, thu hút các học sinh yêu thích khoa học, công nghệ và robot, qua đó thúc đẩy tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề, khả năng thiết kế, lập trình và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào thực tiễn.
Theo đại diện Ban tổ chức, cuộc thi ghi nhận hơn 5.000 thí sinh đăng ký tham gia Vòng sơ loại. Qua quá trình thẩm định hồ sơ kỹ thuật và đánh giá nghiêm túc của Hội đồng Chuyên môn, 2.930 thí sinh xuất sắc đã được lựa chọn bước vào Vòng Chung kết Quốc gia.
Theo PGS.TS. Nguyễn Hữu Phát, Trưởng Khoa Điện tử, Trường Điện - Điện tử (Đại học Bách Khoa Hà Nội) – Chủ tịch Hội đồng Chuyên môn Cuộc thi VSAR 2025–2026, cuộc thi năm nay không chỉ có số lượng đông đảo các đội tham gia mà còn có chất lượng chuyên môn khá đồng đều. Trong đó, nhiều sản phẩm cho thấy khả năng ứng dụng tốt kiến thức STEM, AI, và Robotics vào thực tiễn.
“Nhiều đội thi có sự đầu tư nghiêm túc cả về ý tưởng, thiết kế sản phẩm và cách trình bày hồ sơ kỹ thuật. Các em đã bước đầu tiếp cận công nghệ theo hướng thực hành, sáng tạo và có tính ứng dụng cao”, PGS.TS. Nguyễn Hữu Phát nhận định.
Bên cạnh những điểm tích cực, Chủ tịch Hội đồng Chuyên môn cũng cho rằng một số học sinh hiện mới dừng ở mức ứng dụng công cụ AI, trong khi khả năng phân tích bản chất vấn đề, tư duy tối ưu hay nền tảng toán học – vật lý chuyên sâu vẫn cần tiếp tục được bồi dưỡng.
“Tư duy sáng tạo, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề mới là năng lực cốt lõi mà học sinh cần phát triển trong thời đại AI. Đây cũng là những yếu tố công nghệ khó có thể thay thế.”, PGS.TS. Nguyễn Hữu Phát chia sẻ.
Theo ông, để nâng cao chất lượng giáo dục STEM, AI và Robotics trong trường phổ thông, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường, gia đình và các đơn vị chuyên môn. Trong đó, hoạt động STEM và ứng dụng AI nên được đưa gần hơn với các bài giảng, giờ thực hành và các dự án gắn với thực tiễn, giúp học sinh hình thành tư duy công nghệ từ sớm và phát triển năng lực sáng tạo một cách bền vững.
GIÚP GIỚI TRẺ QUAN TÂM HƠN ĐẾN NHỮNG “BÀI TOÁN LỚN”
Đến với Vòng chung kết, “sân chơi” lớn gồm 5 giải đấu đa dạng, phù hợp với nhiều lứa tuổi và năng lực học sinh là: Giải Vô địch Quốc gia STEM, AI và Robotics; Giải Vô địch IYRC Việt Nam; Giải Vô địch Tekmonk Coding Olympiad; Giải Vô địch KC aiRoboMaker và Giải vô địch Robot Olympiad.
Trong đó, đáng chú ý là bảng đấu Bảng VNV Robotic Challenge (VRC) thuộc “nhánh” Robot Olympiad, với chủ đề “Terra Protocol” do Công ty CP Giáo dục Công nghệ Vì Người Việt chịu trách nhiệm chuyên môn, cung cấp giải pháp toàn diện (gồm vận hành thi đấu hạng mục và hệ sinh thái robot giáo dục.
Tại Bảng này, các bài thi đặt ra bối cảnh nhân loại ứng dụng các công nghệ tiên tiến như AI, năng lượng tái tạo và blockchain để xây dựng thế giới bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu. Các thí sinh sử dụng Robot Leanbot (bộ kit robot giáo dục chuẩn STEM), lập trình trên nền tảng Pythaverse để hoàn thành 5 nhiệm vụ: thu hồi chất thải đô thị, triển khai giải pháp năng lượng tái tạo, tự động hóa hệ thống nông nghiệp bền vững, tối ưu hóa sản xuất bằng AI và chuyển đổi trung tâm kinh tế tuần hoàn. Các cấp độ gồm Sơ cấp, Trung cấp, Cao cấp và Ưu tú, tương ứng với các nhóm tuổi từ 7 đến 17, sử dụng Blockly hoặc C++ tùy cấp độ.
VNV Robotic Challenge (VRC) là cấu trúc thi đấu kết hợp giữa lập trình, chạy thử, cách ly robot và thi đấu chính thức. Thí sinh có 30 phút để lắp ráp mô hình, chạy thử robot, sau đó đưa robot vào khu vực cách ly trước khi thi. Mỗi đội có 2 lượt thi, mỗi lượt 2 phút, lấy điểm cao nhất. Tổng điểm của các cấp độ đều là 1.000 điểm. Khi bằng điểm, Ban Giám khảo xét thêm các tiêu chí phụ như số nhiệm vụ hoàn thành, tổng thời gian ngắn nhất và mã nguồn ngắn gọn, dễ hiểu.
Theo ông Trần Nhật Dũng - Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Giáo dục Công nghệ Vì Người Việt, bảng đấu này mang đến những “bài toán” vừa có tính vĩ mô, vừa có tính vi mô và mang đậm yếu tố thời sự, cụ thể là bối cảnh về việc sử dụng các công nghệ: AI, năng lượng tái tạo, blockchain... phục vụ cho phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.
“Các thí sinh được làm quen với các bài toán thực đang đặt ra trong đời sống: từ thu hồi chất thải, đến tự động hóa nông nghiệp, tối ưu hóa sản xuất bằng AI... Qua đó, các em không chỉ phát huy trí tuệ và cọ xát về mặt công nghệ, mà còn có sự hiểu biết thêm về những vấn đề nóng của nhân loại hiện nay”, ông Trần Nhật Dũng nói.
Đặc biệt, chuyên gia này cũng bật mí, đây là cơ hội quan trọng để các đội thi trong bảng VRC-VNV có cơ hội cọ xát, tích lũy tri thức và làm giàu kinh nghiệm “thực chiến”, làm tiền đề để các em có thể tham dự cuộc thi AIROC quốc tế sẽ được tổ chức vào tháng 11 tới.
