Cục Hàng không Việt Nam vừa có đánh giá tác động của xung đột Trung Đông đối với ngành hàng không dân dụng Việt Nam do ảnh hưởng xung đột Trung Đông. Theo Cục Hàng không Việt Nam, cuộc khủng hoảng hiện nay mang tính chất phức tạp và chưa xác định được thời điểm kết thúc, qua đó tạo áp lực đáng kể lên vận tải hàng không, thương mại, du lịch cũng như chuỗi cung ứng toàn cầu. Sơ bộ cho thấy xung đột có thể gây ra một số tác động đối với Việt Nam.
NGÀNH HÀNG KHÔNG "THẤT THU"
Khi các hãng hàng không bị gián đoạn hoạt động, hành khách buộc phải lựa chọn các chuyến bay trung chuyển qua những điểm khác tại Đông Nam Á hoặc Đông Bắc Á. Điều này có thể khiến giá vé máy bay trên các tuyến bay thay thế tăng trong ngắn hạn do nhu cầu dồn sang các đường bay này.
Bên cạnh đó, hoạt động vận chuyển hàng hóa đi và đến châu Âu cũng có nguy cơ bị chậm trễ và tăng chi phí vận chuyển, ảnh hưởng đến một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như linh kiện điện tử và hàng may mặc.
Hiện nay, chưa có hãng hàng không Việt Nam nào khai thác đường bay trực tiếp đến khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, các chuyến bay từ Việt Nam đi châu Âu của Vietnam Airlines (HVN) đã phải điều chỉnh đường bay để tránh không phận Iran, Iraq và các khu vực lân cận.
Trong trường hợp xung đột tiếp tục leo thang, Vietnam Airlines còn có thể phải chi trả thêm phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh (War Risk Insurance), ước tính tăng thêm khoảng 10 - 15% đối với các máy bay khai thác trên các tuyến bay xuyên lục địa có tiếp giáp khu vực xung đột.
Theo thống kê sơ bộ, từ ngày 28/2 đến ngày 2/3, do ảnh hưởng của tình hình chiến sự, các hãng hàng không đã phải hủy 23 chuyến bay, ảnh hưởng đến gần 6.000 hành khách.
Đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hàng không, nếu tình hình chiến sự kéo dài, việc các hãng hàng không Trung Đông tạm dừng khai thác cũng sẽ ảnh hưởng đến nguồn thu.
Cụ thể, Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) ước tính thất thu gần 250.000 USD mỗi tuần, tương đương khoảng 1 triệu USD mỗi tháng do ảnh hưởng đến hoạt động điều hành bay. Trong khi đó, Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) có thể thất thu khoảng 10,9 triệu USD mỗi tháng từ các khoản phí phục vụ hành khách và dịch vụ tại cảng hàng không.
Trước diễn biến khó lường của tình hình xung đột tại Trung Đông, Cục Hàng không Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình, đồng thời sẵn sàng hỗ trợ các hãng hàng không Việt Nam trong quá trình khai thác cũng như tạo điều kiện để các hãng hàng không Trung Đông sớm nối lại hoạt động khi điều kiện cho phép, nhằm hạn chế tối đa thiệt hại do ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp từ xung đột.
Cơ quan này cũng sẽ phối hợp với ACV xem xét giảm giá dịch vụ sân đỗ đối với các hãng hàng không bị ảnh hưởng. Bên cạnh đó, Cục Hàng không Việt Nam sẽ làm việc với các hãng trong nước để xem xét khả năng kiến nghị áp dụng phụ thu nhiên liệu hàng không nếu giá xăng dầu tăng mạnh do tác động từ xung đột kéo dài.
DOANH NGHIỆP LỮ HÀNH BỊ ẢNH HƯỞNG
Sự biến động của giá vé cùng lịch bay thay đổi liên tục đang gây khó khăn cho nhiều công ty lữ hành tại Việt Nam khi tổ chức tour quốc tế, đặc biệt là các tuyến đi châu Âu.
Đại diện một số doanh nghiệp du lịch cho biết nhiều khách hàng đã đặt tour từ sớm nhưng hiện buộc phải dời lịch khởi hành hoặc thay đổi hãng bay do giá vé máy bay tăng quá cao. Trong không ít trường hợp, riêng chi phí vé máy bay đã gần bằng, thậm chí vượt cả giá của một tour trọn gói trước đây.
Không chỉ khách du lịch, những người đi công tác, du học sinh hoặc lao động đang sinh sống tại châu Âu cũng gặp nhiều khó khăn khi tìm vé để quay lại nơi học tập và làm việc.
Trong bối cảnh thị trường hàng không quốc tế liên tục biến động do căng thẳng quân sự tại Trung Đông leo thang, nhiều doanh nghiệp lữ hành đã chuyển hướng sang khai thác các thị trường gần hơn như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc hoặc các nước Đông Nam Á nhằm hạn chế rủi ro từ yếu tố địa chính trị.
Bên cạnh vấn đề an ninh không phận, ngành hàng không còn chịu áp lực từ chi phí nhiên liệu gia tăng khi giá dầu thế giới leo thang trong bối cảnh xung đột. Theo các chuyên gia, nhiên liệu thường chiếm khoảng 20-25% tổng chi phí vận hành của một hãng hàng không, vì vậy biến động giá dầu có thể khiến giá vé tiếp tục tăng trong thời gian tới.
Trong ngắn hạn, các hãng hàng không đang ưu tiên điều chỉnh lộ trình bay để đảm bảo an toàn, đồng thời áp dụng chính sách đổi hoặc hoàn vé linh hoạt cho hành khách bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng nếu tình hình địa chính trị tại Trung Đông kéo dài, thị trường hàng không quốc tế – đặc biệt là các tuyến bay nối châu Á và châu Âu – có thể tiếp tục đối mặt với tình trạng khan hiếm vé và giá cao trong nhiều tháng tới.
