Bức tranh kinh doanh của các công ty tài chính trong nửa đầu năm 2026 đã có nhiều tín hiệu tích cực khi một loạt doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng hai chữ số, thậm chí tăng gấp nhiều lần so với cùng kỳ.
THU NHẬP LÃI BẬT MẠNH, LỢI NHUẬN ĐỒNG LOẠT TĂNG TỐC
Theo báo cáo tài chính quý 2/2026, Công ty Tài chính Tổng hợp Cổ phần Tín Việt (VietCredit – mã chứng khoán: TIN) ghi nhận lợi nhuận trước thuế gần 472 tỷ đồng, tăng tới 230% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt xấp xỉ 377 tỷ đồng, tăng hơn 80% so với mức 209 tỷ đồng của quý 2/2025.
Tính chung 6 tháng đầu năm, VietCredit đạt 1.049 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế và 838 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, cho thấy đà tăng trưởng được duy trì ngay từ đầu năm.
Động lực chính đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Trong quý 2, thu nhập lãi thuần của VietCredit đạt khoảng 1.772 tỷ đồng, tăng 177% so với cùng kỳ năm trước. Đây tiếp tục là nguồn đóng góp lớn nhất cho lợi nhuận, tạo dư địa để doanh nghiệp hấp thụ chi phí dự phòng rủi ro tín dụng cũng như các khoản chi phí phát sinh trong quá trình mở rộng hoạt động cho vay số.
Một trường hợp khác cũng ghi nhận kết quả tích cực là Công ty Cổ phần Tài chính Điện lực (EVNFinance – mã chứng khoán: EVF). Trong quý 2/2026, EVF đạt lợi nhuận trước thuế 369 tỷ đồng, tăng khoảng 26% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 290 tỷ đồng, tăng gần 20%.
Nguồn đóng góp chủ yếu vẫn đến từ hoạt động tín dụng. Thu nhập lãi thuần của EVF đạt 650 tỷ đồng, tăng gần 70% so với cùng kỳ năm trước. Lãi từ hoạt động mua bán chứng khoán kinh doanh cũng tăng 22,6%, lên gần 12 tỷ đồng.
Đáng chú ý, trong khi nguồn thu cốt lõi tăng mạnh, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của EVF lại giảm nhẹ xuống 176 tỷ đồng, từ mức 224 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Việc chi phí dự phòng giảm trong khi thu nhập lãi thuần tăng mạnh đã tạo thêm dư địa cho lợi nhuận cải thiện.
Lũy kế 6 tháng, EVF đạt 699 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế và 556 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng khoảng 15% so với cùng kỳ năm 2025.
Tương tự, Công ty Tài chính TNHH HD SAISON đạt hơn 804 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong 6 tháng đầu năm, tăng khoảng 13,4% so với mức 709 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.
Đến cuối tháng 6, doanh nghiệp phục vụ hơn 17,5 triệu khách hàng thông qua khoảng 28.600 điểm giới thiệu dịch vụ tài chính trên toàn quốc. Quy mô mạng lưới lớn giúp HD SAISON duy trì độ phủ rộng trong phân khúc tài chính tiêu dùng, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng dư nợ và doanh thu trong thời gian tới.
Công ty Tài chính TNHH MB Shinsei (Mcredit) cũng ghi nhận sự cải thiện đáng kể về hiệu quả kinh doanh. Tại hội nghị nhà đầu tư của MB ngày 6/8, đại diện ngân hàng cho biết doanh thu của công ty tài chính trong nửa đầu năm tăng khoảng 24%, trong khi lợi nhuận tăng khoảng 67% so với cùng kỳ.
Trên cơ sở doanh thu 3.830 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế hơn 60 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2025, kết quả tương ứng của Mcredit trong nửa đầu năm 2026 được ước tính đạt khoảng 4.750 tỷ đồng doanh thu và trên 100 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế.
Ở chiều ngược lại, Công ty Tài chính TNHH Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng SMBC (FE Credit) ghi nhận quy mô doanh thu và lợi nhuận trước dự phòng vẫn tăng nhưng phần lợi nhuận cuối cùng lại chịu sức ép mạnh từ chi phí rủi ro.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ của VPBank, bộ phận công ty tài chính, tương ứng với hoạt động cho vay tiêu dùng và các hoạt động tài chính khác của FE Credit, ghi nhận tổng doanh thu hơn 10.232 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 7,7% so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, doanh thu lãi đóng góp gần 7.998 tỷ đồng; lãi thuần từ dịch vụ đạt hơn 1.352 tỷ đồng và kết quả từ các hoạt động kinh doanh khác đạt gần 882 tỷ đồng.
Sau khi trừ chi phí lãi, khấu hao và các chi phí trực tiếp, lợi nhuận trước dự phòng của FE Credit đạt 6.310,8 tỷ đồng, tăng hơn 6% so với cùng kỳ năm trước.
Nhưng đây cũng là điểm cho thấy rõ nhất áp lực của chất lượng tín dụng đối với các công ty tài chính.
Trong 6 tháng, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của FE Credit lên tới 6.158 tỷ đồng, tương đương gần 98% lợi nhuận trước dự phòng. Sau khi thực hiện dự phòng, lợi nhuận còn lại chỉ đạt 152,6 tỷ đồng, giảm gần 43% so với mức 267 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.
Cùng với sự tăng tốc về kết quả kinh doanh, các công ty tài chính đang đẩy mạnh tăng vốn nhằm bổ sung nguồn lực cho hoạt động tín dụng, nâng cao năng lực tài chính và tạo dư địa mở rộng quy mô trong những năm tới.
Điển hình như EVF, doanh nghiệp dự kiến chào bán riêng lẻ tối đa 85 triệu cổ phiếu, tương ứng tăng vốn điều lệ thêm 850 tỷ đồng, từ hơn 7.605 tỷ đồng lên tối đa 8.455 tỷ đồng. Nguồn vốn huy động dự kiến được sử dụng để bổ sung cho hoạt động cấp tín dụng trong giai đoạn 2026-2027, qua đó hỗ trợ kế hoạch mở rộng tài sản sinh lời và thực hiện các mục tiêu kinh doanh giai đoạn 2027-2028.
Cùng với phương án tăng vốn, EVF dự kiến trình cổ đông nâng tỷ lệ sở hữu tối đa của nhà đầu tư nước ngoài từ 15% lên 50%. Việc mở rộng room ngoại sẽ gia tăng dư địa tham gia của các nhà đầu tư quốc tế, đồng thời hỗ trợ EVF mở rộng cơ sở cổ đông và tiếp cận thêm nguồn lực về vốn, công nghệ cũng như kinh nghiệm quản trị.
Bên cạnh EVF, VietCredit đã nhận được văn bản chấp thuận cho doanh nghiệp tăng vốn điều lệ tối đa 9,11 tỷ đồng thông qua phát hành 911.000 cổ phiếu ESOP với giá 10.000 đồng/cổ phiếu. Đợt phát hành dự kiến thực hiện trong năm 2026, nâng vốn điều lệ tối đa của doanh nghiệp lên mốc 920 tỷ đồng.
CHO VAY TIÊU DÙNG BỨT TỐC, NỢ XẤU ĐÃ “HẠ NHIỆT”
Dữ liệu từ FiinGroup cho thấy trong năm 2025, tín dụng tiêu dùng phục hồi rõ nét cùng với sự cải thiện về chất lượng tài sản và lợi nhuận, song động lực tăng trưởng của ngành đang thay đổi theo hướng thận trọng và chọn lọc hơn.
Năm 2025, tổng dư nợ cho vay tiêu dùng toàn thị trường tăng khoảng 26%. Trong đó, khối ngân hàng tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt với tốc độ tăng trưởng xấp xỉ gấp đôi nhóm công ty tài chính tiêu dùng.
Sau cú sốc nợ xấu trong giai đoạn 2023 - 2024, ưu tiên của ngành không còn là mở rộng dư nợ bằng mọi giá mà chuyển sang tối ưu chất lượng danh mục, hiệu quả thu hồi và khả năng sinh lời bền vững.
Nếu trong giai đoạn trước, nhiều doanh nghiệp tập trung xử lý bảng cân đối kế toán để phục hồi lợi nhuận, thì đến nay chiến lược tăng trưởng đang chuyển sang trạng thái kỷ luật hơn, dựa nhiều hơn vào hệ sinh thái, dữ liệu và năng lực quản trị rủi ro.
Một trong những tín hiệu đáng chú ý nhất của năm 2025 là chất lượng tài sản của khối công ty tài chính tiêu dùng đã cải thiện rõ rệt sau khi đi qua giai đoạn khó khăn nhất.
Tỷ lệ nợ xấu của nhóm này giảm mạnh từ mức đỉnh 11,2% năm 2023 xuống còn 7,2% trong năm 2025. Đồng thời, chi phí tín dụng cũng giảm từ 14,5% xuống 11,5%, cho thấy quá trình xử lý danh mục hậu Covid-19 đang bước vào giai đoạn ổn định hơn.
Theo FiinGroup, sự cải thiện này không chỉ đến từ hoạt động xóa nợ và thu hồi tích cực, mà còn phản ánh thay đổi trong khẩu vị tăng trưởng của doanh nghiệp. Các công ty tài chính đang siết chặt tiêu chuẩn thẩm định, lựa chọn khách hàng kỹ hơn và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số nhằm tiếp cận nhóm người vay có khả năng trả nợ tốt hơn.
Áp lực trích lập dự phòng giảm cũng góp phần thúc đẩy lợi nhuận toàn ngành phục hồi. Biên lợi nhuận ròng trung bình của ngành tăng từ 6,8% năm 2024 lên 10% trong năm 2025.
Tỷ lệ chi phí dự phòng trên tổng thu nhập giảm còn 54,2%, thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh 70,9% năm 2023. Hiệu quả sinh lời được cải thiện với ROAE bình quân đạt 10,7% và ROAA đạt 1,7%, cho thấy phần lớn doanh nghiệp đã đi qua giai đoạn tái cấu trúc nặng nề nhất.
Cùng với sự phục hồi về hiệu quả tài chính, mô hình tăng trưởng của ngành tài chính tiêu dùng cũng đang có sự chuyển hướng rõ rệt. Nếu trước đây, vay tiền mặt tín chấp không có tài sản bảo đảm giữ vai trò trung tâm, thì hiện nay trọng tâm đang dịch chuyển sang các phân khúc được xem là bền vững hơn như thẻ tín dụng, cho vay mua hàng tiêu dùng bền, tài trợ điểm bán và cho vay phương tiện, đặc biệt là xe điện.
Các công ty tài chính cũng chủ động giảm phụ thuộc vào tăng trưởng tín chấp thuần túy, mở rộng sang các sản phẩm gắn với tài sản, hàng hóa hoặc dòng tiền của khách hàng. Những mô hình như “white label” (nhãn trắng), “embedded finance” (tài chính nhúng) hay “mua trước trả sau” được mở rộng nhằm gia tăng khả năng tiếp cận khách hàng đồng thời cải thiện hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng.
Ở góc độ cạnh tranh, thị trường tài chính tiêu dùng hiện không còn chỉ là sân chơi giữa ngân hàng và công ty tài chính. Theo FiinGroup, sự tham gia ngày càng sâu của ví điện tử, siêu ứng dụng, nền tảng thương mại điện tử và doanh nghiệp công nghệ sở hữu dữ liệu khách hàng lớn đang làm thay đổi cấu trúc cạnh tranh của ngành.
Thay vì đối đầu trực tiếp, xu hướng hợp tác ngày càng rõ nét khi các công ty tài chính tập trung cung cấp nguồn vốn và hệ thống quản trị rủi ro, trong khi các nền tảng số đảm nhiệm vai trò tiếp cận khách hàng, dẫn dắt hành vi tiêu dùng và cung cấp dữ liệu đầu vào phục vụ khâu sàng lọc tín dụng.
Trong bối cảnh mới, năng lực tích hợp hệ sinh thái, triển khai tài chính nhúng, chấm điểm tín dụng bằng dữ liệu thời gian thực và phát triển sản phẩm dành cho các phân khúc như Gen Z, hộ kinh doanh nhỏ hoặc khách hàng cận chuẩn được xem là lợi thế cạnh tranh mới.
Bên cạnh thay đổi từ thị trường, khung chính sách cũng đang định hình lại cách vận hành của ngành theo hướng mở rộng dư địa phát triển nhưng đồng thời siết chặt chuẩn mực quản trị.
Một trong những điều chỉnh đáng chú ý là quy định mới hạ tỷ lệ tối thiểu dư nợ tiêu dùng trong danh mục của công ty tài chính từ 70% xuống còn 65%, qua đó tạo thêm dư địa để doanh nghiệp mở rộng sang các phân khúc liền kề như khách hàng cận chuẩn (near-prime) hoặc tín dụng dựa trên dòng tiền của nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME).
Đồng thời, Bộ Quy tắc Ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ theo Quyết định 15/QĐ-HHNH đưa ra yêu cầu chặt chẽ hơn về đạo đức thu hồi nợ, tần suất liên hệ, sử dụng dữ liệu khách hàng và trách nhiệm giải trình.
Song song đó, các quy định liên quan đến định danh điện tử (e-KYC), hạn mức giao dịch ví điện tử, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng được triển khai, tạo điều kiện cho việc phê duyệt và giải ngân trực tuyến, đồng thời nâng yêu cầu về minh bạch và quản trị rủi ro.