Không còn là những đợt điều chỉnh nhân sự nhỏ lẻ, nửa đầu năm 2026 chứng kiến làn sóng tinh gọn lao động diễn ra trên diện rộng, từ các ngân hàng thương mại đến những tập đoàn, doanh nghiệp niêm yết lớn, phản ánh quá trình tái cấu trúc ngày càng quyết liệt và sự dịch chuyển sang mô hình vận hành tinh gọn, hiệu quả hơn.
NGÂN HÀNG BƯỚC VÀO CHU KỲ TINH GỌN NHÂN SỰ
Làn sóng tinh gọn bộ máy tiếp tục lan rộng trong ngành ngân hàng khi hàng loạt nhà băng điều chỉnh quy mô lao động trong nửa đầu năm 2026 nhằm tối ưu chi phí vận hành và thích ứng với quá trình số hóa.
Theo thống kê từ báo cáo tài chính của 27 ngân hàng, tổng số nhân sự toàn hệ thống đến cuối quý 2 còn 272.215 người, giảm 3.730 lao động, tương ứng giảm 1,35% so với cuối năm 2025. Đây là năm thứ hai liên tiếp nhiều ngân hàng chủ động cơ cấu lại lực lượng lao động, chuyển dịch từ các vị trí giao dịch truyền thống sang bán hàng, công nghệ và ngân hàng số.
Nổi bật nhất là Sacombank khi cắt giảm tới 3.738 nhân sự, đưa số lao động từ 16.816 người xuống còn 13.078 người, tương ứng giảm 22,23% chỉ sau 6 tháng. Quy mô tinh giản này gần tương đương tổng số nhân sự của nhiều ngân hàng quy mô nhỏ như NCB, VietBank hay Saigonbank và cũng là đợt cắt giảm lớn nhất kể từ khi Sacombank công bố dữ liệu nhân sự.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngân hàng đang triển khai chương trình tái cơ cấu toàn diện sau hàng loạt thay đổi về bộ máy điều hành. Song song với việc đổi tên pháp lý thành Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Tài Lộc, kiện toàn nhân sự cấp cao và đẩy mạnh xử lý tài sản tồn đọng, Sacombank cũng mạnh tay sắp xếp lại cơ cấu tổ chức, thu hẹp các vị trí hỗ trợ, gia tăng lực lượng kinh doanh trực tiếp.
Ngoài Sacombank, nhiều ngân hàng khác cũng ghi nhận quy mô lao động thu hẹp nhưng ở mức vừa phải. VIB giảm 724 nhân sự, Eximbank giảm 506 người, BIDV giảm 406 người, VietinBank giảm 241 người, MB giảm 228 người, MSB giảm 212 người, trong khi TPBank, NCB, ACB, Vietcombank, SHB, LPBank hay SeABank đều điều chỉnh giảm từ vài chục đến vài trăm lao động.
Mức giảm nhìn chung không quá lớn nếu đặt trong bối cảnh các ngân hàng đang đẩy mạnh tự động hóa quy trình, mở rộng giao dịch số và tối ưu mạng lưới chi nhánh. Thay vì cắt giảm diện rộng, phần lớn nhà băng lựa chọn tái cơ cấu có chọn lọc nhằm cải thiện hệ số chi phí trên thu nhập (CIR) và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Ở chiều ngược lại, nhiều ngân hàng vẫn tiếp tục mở rộng tuyển dụng để phục vụ chiến lược tăng trưởng. VPBank dẫn đầu với 845 nhân sự mới, nâng tổng lao động hợp nhất lên 29.613 người - cao nhất hệ thống. Theo sau là HDBank với 649 nhân sự, Techcombank tăng 572 người, KienlongBank tăng 449 người.
Các ngân hàng như ABBank tuyển thêm 155 nhân sự, OCB tăng 147 người, Nam A Bank tăng 145 người, LPBank tăng 142 người, MSB tăng 85 người, ACB tăng 33 người, PGBank và Nam A Bank cùng tăng 22 người, VietABank tăng 16 người, Saigonbank tăng 2 người và BVBank tăng 1 người.
Sau những biến động trên, VPBank đang là ngân hàng có quy mô nhân sự lớn nhất với 29.613 người, tiếp theo là BIDV với 28.867 người. Hai ngân hàng quốc doanh còn lại là VietinBank và Vietcombank lần lượt có 24.490 và 23.391 nhân viên. Nhóm ngân hàng có trên 18.000 lao động còn có HDBank với 18.922 người và MB với 18.608 người.
DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT CŨNG TĂNG TỐC TÁI CẤU TRÚC
Ngoài khối ngân hàng, nhiều doanh nghiệp niêm yết cũng ghi nhận biến động lớn về nhân sự trong nửa đầu năm, dù nguyên nhân giữa các doanh nghiệp có sự khác biệt đáng kể.
Gây chú ý nhất là Tập đoàn FPT, khi số lao động trên báo cáo tài chính hợp nhất giảm từ 54.646 người cuối năm 2025 xuống còn 44.388 người vào cuối tháng 6/2026, tương ứng giảm 10.258 nhân sự.
Tuy nhiên, sự sụt giảm này chủ yếu mang tính kỹ thuật kế toán hơn là cắt giảm lao động thực tế. Từ ngày 1/1/2026, FPT chuyển Công ty Cổ phần FPT Telecom từ công ty con sang công ty liên kết và áp dụng phương pháp vốn chủ sở hữu thay vì hợp nhất toàn bộ báo cáo tài chính. Việc không còn hợp nhất hàng chục nghìn lao động của FPT Telecom khiến quy mô nhân sự hợp nhất giảm mạnh.
Nếu loại bỏ yếu tố này, FPT thực tế vẫn tuyển thêm khoảng 1.009 nhân sự trong nửa đầu năm. Tuy vậy, tốc độ mở rộng đã chậm lại đáng kể so với giai đoạn trước, khi mỗi năm tập đoàn thường bổ sung từ 5.000-7.000 lao động.
Dữ liệu cho thấy năm 2017, công ty có 25.322 lao động, sau đó lần lượt tăng lên 27.843 người vào năm 2018 và 28.781 người vào năm 2019. Tốc độ tăng trưởng nhân sự bắt đầu bứt tốc lên mức 30.651 người trong năm 2020 và 37.180 người vào năm 2021. Các năm tiếp theo tiếp tục ghi nhận sự mở rộng quy mô, đạt 42.408 nhân sự vào năm 2022, 48.162 người vào năm 2023.
Con số 54.646 lao động được ghi nhận là mức đỉnh vào cuối năm 2024 và được duy trì đến cuối năm 2025, trước khi ghi nhận sự sụt giảm tại ngày 30/6/2026.
Tại Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), số lượng lao động giảm 2.337 người, từ 10.811 xuống còn 8.474 người, tương ứng giảm khoảng 22%. Nguyên nhân đến từ chương trình tinh gọn bộ máy điều hành, giảm số phòng ban trực thuộc từ 17 xuống còn 12, đồng thời sắp xếp lại nhân lực tại 25 cảng hàng không để tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm như sân bay Long Thành. Việc tái cơ cấu giúp ACV tiết giảm khoảng 300 tỷ đồng chi phí nhân sự và phúc lợi so với cùng kỳ.
Vietnam Airlines cũng cắt giảm 1.777 lao động, đưa quy mô nhân sự còn 21.909 người. Trước áp lực biến động giá nhiên liệu bay và chi phí giá vốn tăng cao, hãng hàng không quốc gia đã tập trung thu hẹp bộ máy khối văn phòng và lực lượng gián tiếp, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý bay và dịch vụ mặt đất để bảo vệ dòng tiền.
Ở lĩnh vực nông nghiệp - thực phẩm, Tập đoàn PAN giảm 1.945 nhân sự, còn 8.404 người, chủ yếu nhờ đẩy mạnh cơ giới hóa và tự động hóa tại các nhà máy chế biến. Việc tối ưu chi phí cũng góp phần giúp doanh nghiệp lần đầu tiên ghi nhận lợi nhuận vượt 1.000 tỷ đồng chỉ sau 6 tháng.
Trong nhóm năng lượng, Tổng Công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PV Drilling - PVD) giảm 503 lao động, tương ứng khoảng 21%, khi doanh nghiệp tăng cường ứng dụng các hệ thống vận hành tự động trên giàn khoan, giảm nhu cầu lao động thủ công.
Nhìn tổng thể, làn sóng cắt giảm nhân sự năm 2026 không đơn thuần phản ánh khó khăn của doanh nghiệp mà còn cho thấy quá trình chuyển đổi mô hình hoạt động đang diễn ra mạnh mẽ. Khi tự động hóa, số hóa và trí tuệ nhân tạo ngày càng được ứng dụng rộng rãi, nhu cầu lao động ở các vị trí vận hành truyền thống có xu hướng giảm, trong khi yêu cầu về nhân sự chất lượng cao ngày càng gia tăng.
