Cuộc đua tăng vốn đang làm thay đổi nhanh diện mạo hệ thống ngân hàng. Những con số hàng chục nghìn tỷ đồng được bổ sung vào vốn điều lệ không chỉ nhằm cải thiện năng lực tài chính, mà còn mở rộng dư địa cho các ngân hàng trong một giai đoạn tín dụng tăng nhanh và yêu cầu an toàn vốn ngày càng cao.
Đáng chú ý, khi quy mô vốn ngày càng được kéo lên, mốc 100.000 tỷ đồng đang dần trở thành một ngưỡng cạnh tranh mới. Phía sau những kế hoạch phát hành quy mô lớn là bài toán làm thế nào để biến nguồn vốn mới thành tăng trưởng hiệu quả.
CUỘC ĐUA VỐN ĐIỀU LỆ ĐỔI THỨ HẠNG NGÂN HÀNG
Tại thời điểm cuối quý 2/2026, Vietcombank vẫn dẫn đầu hệ thống về vốn điều lệ với 83.557 tỷ đồng. Xếp sau là MB với gần 80.550 tỷ đồng, VPBank hơn 79.339 tỷ đồng, VietinBank gần 77.669 tỷ đồng, BIDV 72.800 tỷ đồng và Techcombank 70.862 tỷ đồng.
Tuy nhiên, thứ tự này đang đứng trước khả năng thay đổi mạnh khi các kế hoạch tăng vốn lần lượt được hoàn tất. MB là một trong những ngân hàng tiến gần nhất tới cột mốc 100.000 tỷ đồng khi triển khai đồng thời hai phương án tăng vốn từ nền tảng 80.550 tỷ đồng.
Ngân hàng đã chia cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 15%, thông qua việc phát hành hơn 1,21 tỷ cổ phiếu từ nguồn lợi nhuận giữ lại. Đồng thời, MB chào bán cho cổ đông hiện hữu khoảng 805,5 triệu cổ phiếu theo tỷ lệ 10:1 với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, dự kiến thu về hơn 8.055 tỷ đồng.
Sau khi chốt danh sách ngày 12/8 và kết thúc nộp tiền vào ngày 7/9, nếu cả hai đợt phát hành được ghi nhận đầy đủ, vốn điều lệ của MB sẽ vượt 100.687 tỷ đồng. Con số này sẽ đưa MB trở thành ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam vượt qua ngưỡng 100.000 tỷ đồng.
MB còn có kế hoạch phát hành riêng lẻ tối đa 200 triệu cổ phiếu. Nếu thực hiện đầy đủ, vốn điều lệ có thể tăng lên gần 102.700 tỷ đồng.
Tuy nhiên, MB chưa có nghị quyết Hội đồng quản trị triển khai phương án phát hành riêng lẻ này. Do đó, mức gần 102.700 tỷ đồng mới là quy mô vốn tối đa theo kế hoạch, chưa phải mức vốn điều lệ dự kiến sau các phương án đang thực hiện.
VPBank cũng đang tiến thẳng tới cột mốc này. Ngày 25/9 tới đây là ngày đăng ký cuối cùng để ngân hàng chốt danh sách cổ đông nhận cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 26,04%. Dự kiến hơn 2,06 tỷ cổ phiếu sẽ được phát hành, tương ứng giá trị theo mệnh giá hơn 20.600 tỷ đồng.
Sau đợt phát hành, vốn điều lệ VPBank dự kiến tăng từ 79.339 tỷ đồng lên đúng 100.000 tỷ đồng. Chưa dừng lại ở đó, ngân hàng còn có kế hoạch chào bán riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài, bổ sung khoảng 6.243 tỷ đồng vốn điều lệ. Nếu hoàn tất toàn bộ phương án, vốn của VPBank có thể lên khoảng 106.250 tỷ đồng.
Techcombank thậm chí dự kiến vượt xa mốc này. Ngân hàng đã được cổ đông thông qua phương án phát hành gần 3,573 tỷ cổ phiếu qua hai cấu phần, trong đó phần lớn là hơn 3,543 tỷ cổ phiếu trả cổ tức với tỷ lệ 50%, sử dụng nguồn lợi nhuận lũy kế chưa phân phối. Bên cạnh đó, Techcombank dự kiến phát hành gần 30 triệu cổ phiếu ESOP cho người lao động.
Như vậy, vốn điều lệ Techcombank dự kiến tăng từ 70.862 tỷ đồng lên khoảng 106.600 tỷ đồng sau khi hoàn tất các phương án.
Ở nhóm ngân hàng có vốn nhà nước, VietinBank đang thực hiện phương án tăng vốn từ nguồn lợi nhuận giữ lại. Nếu được phê duyệt và hoàn tất, vốn điều lệ ngân hàng có thể vượt 105.000 tỷ đồng.
BIDV cũng vừa hoàn tất phát hành hơn 498 triệu cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu vào cuối tháng 8, nâng vốn điều lệ từ hơn 72.800 tỷ đồng lên trên 77.782 tỷ đồng. Ngân hàng tiếp tục triển khai phương án tăng vốn lên khoảng 99.558 tỷ đồng.
Vietcombank hiện vẫn đứng đầu hệ thống, song phương án tăng vốn đã được thông qua mới đưa vốn điều lệ lên hơn 94.000 tỷ đồng, thấp hơn mức dự kiến của một số ngân hàng tư nhân lớn.
Làn sóng tăng vốn cũng lan rộng xuống nhóm ngân hàng quy mô trung bình. HDBank dự kiến nâng vốn điều lệ lên 72.069 tỷ đồng thông qua cổ tức bằng cổ phiếu, cổ phiếu thưởng và chào bán riêng lẻ. ABBank được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn từ 16.068 tỷ đồng lên tối đa 26.833 tỷ đồng.
Cùng với đó, MSB, VIB, VietABank, SeABank, OCB, ABBank, BVBank, VietBank, NCB và nhiều ngân hàng khác cũng đang triển khai các phương án phát hành cổ phiếu. Điều này cho thấy tăng vốn không còn là câu chuyện riêng của nhóm ngân hàng dẫn đầu, mà đã trở thành xu hướng rộng khắp trong hệ thống.
VỐN DÀY HƠN, ÁP LỰC HIỆU QUẢ LỚN HƠN
Làn sóng tăng vốn diễn ra rầm rộ từ năm ngoái đến nay trong bối cảnh quy mô tín dụng mở rộng nhanh, kéo theo nhu cầu củng cố năng lực tài chính. Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước, đến ngày 28/8, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,5 triệu tỷ đồng, tăng 10,24% so với cuối năm 2025. Trong khi đó, huy động vốn VND đến ngày 22/8 tăng 8,77% so với đầu năm.
Tín dụng đang tăng nhanh hơn huy động khiến yêu cầu bổ sung nguồn lực cho các ngân hàng trở nên rõ nét hơn. Tăng vốn giúp các nhà băng có thêm dư địa mở rộng bảng cân đối, đồng thời củng cố khả năng duy trì các tỷ lệ an toàn trong quá trình tín dụng tiếp tục tăng trưởng.
Theo lộ trình tại Thông tư 14/2025/TT-NHNN, hệ số an toàn vốn tối thiểu được định hướng nâng từ 8% lên 10,5% vào năm 2030. Đây cũng là một trong những yếu tố khiến nhu cầu củng cố vốn của các ngân hàng ngày càng rõ nét.
Với nhóm ngân hàng quốc doanh, tăng vốn giúp bổ sung nguồn lực cho hoạt động tín dụng. Trong khi đó, các ngân hàng tư nhân có thêm dư địa để mở rộng cho vay, đầu tư công nghệ, ngân hàng số và quản trị rủi ro.
Dù vậy, quy mô vốn lớn hơn không đồng nghĩa lợi nhuận sẽ tăng tương ứng. Kết quả kinh doanh quý 2/2026 cho thấy sự phân hóa khi trong 27 ngân hàng niêm yết vẫn có 6 nhà băng ghi nhận lợi nhuận giảm so với cùng kỳ.
Khi nguồn vốn được bổ sung, hiệu quả sử dụng nguồn lực sẽ trở thành bài toán đáng chú ý. Tăng trưởng tín dụng, chi phí vốn, biên lãi ròng (NIM), nợ xấu, dự phòng và nguồn thu ngoài lãi sẽ tác động trực tiếp đến khả năng sinh lời trên nền vốn mới.
Dù tín dụng năm 2026 được các công ty chứng khoán dự báo duy trì tốc độ 15-16% và lợi nhuận toàn ngành có thể tăng 16-18% nhờ thu nhập lãi thuần, sự phân hóa tăng trưởng sẽ phụ thuộc lớn vào sức mạnh vốn của từng thành viên.
Đồng thời, áp lực biên lãi ròng do chi phí vốn tăng nhanh hơn lãi suất cho vay, kết hợp với rủi ro chất lượng tài sản trước gánh nặng trả nợ của khách hàng, đòi hỏi ngân hàng phải có tấm đệm vốn dày dặn hơn để tăng khả năng hấp thụ rủi ro, đẩy mạnh đầu tư công nghệ và hoàn thiện các chuẩn mực Basel II, Basel III.
Mốc 100.000 tỷ đồng vốn điều lệ vì vậy đang dần trở thành một ngưỡng mới của hệ thống ngân hàng. Khi ngày càng nhiều nhà băng tiến tới cột mốc này, lợi thế sẽ không còn nằm đơn thuần ở quy mô vốn, mà ở khả năng sử dụng nguồn lực mới để mở rộng hoạt động, kiểm soát rủi ro và tạo ra lợi nhuận bền vững.