Nhiều doanh nghiệp bất động sản tiếp tục chậm thanh toán gốc, lãi trái phiếu trong khi lượng trái phiếu đáo hạn 12 tháng tới dự kiến tăng gần 39%.
Khả năng huy động vốn thay thế chưa phục hồi đồng đều khiến áp lực thu xếp dòng tiền ngày càng lớn, đặc biệt với những tổ chức phát hành từng chậm trả hoặc phải cơ cấu nợ.
HÀNG NGHÌN TỶ ĐỒNG TRÁI PHIẾU CHẬM THANH TOÁN
Theo báo cáo ngày 12/11/2026, Công ty Cổ phần Hưng Thịnh Land cập nhật tình hình thanh toán đối với hai lô trái phiếu H79CH2123015 và H79CH2223001. Cụ thể, lô H79CH2123015 có giá trị phát hành 800 tỷ đồng, dư nợ gốc còn lại hơn 681 tỷ đồng. Đến ngày 12/11, doanh nghiệp vẫn chưa thanh toán được khoản gốc đến hạn.
Tình trạng tương tự xảy ra với lô H79CH2223001, có giá trị phát hành gần 985 tỷ đồng và dư nợ gốc còn lại hơn 734 tỷ đồng. Tổng dư nợ gốc chưa thanh toán tại hai lô trái phiếu lên tới 1.416 tỷ đồng. Đáng chú ý, cả hai lô đều có lịch thanh toán gốc từ năm 2023.
Hưng Thịnh Land cho biết việc chậm thanh toán xuất phát từ tín dụng bị siết chặt, thị trường bất động sản giao dịch không thuận lợi và dòng tiền của chủ đầu tư mất cân đối. Những yếu tố này khiến doanh nghiệp không thu xếp kịp nguồn tiền để thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với trái chủ đúng hạn.
Một trường hợp đáng chú ý khác là Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland). Theo báo cáo ngày 23/10/2026, doanh nghiệp còn hơn 110 tỷ đồng dư nợ gốc tại lô trái phiếu NVLH2123007, trên tổng giá trị phát hành 138 tỷ đồng, nhưng chưa thể thanh toán khoản nợ này. Novaland cho biết chưa thu xếp được nguồn tiền và đang tiếp tục thương lượng với các nhà đầu tư.
Tại Công ty TNHH No Va Thảo Điền, doanh nghiệp thuộc nhóm Novaland, báo cáo ngày 30/10/2026 ghi nhận hơn 1.003 tỷ đồng dư nợ gốc và 87 tỷ đồng tiền lãi chưa thanh toán tại lô trái phiếu NTDCH2227001, có giá trị phát hành 2.300 tỷ đồng.
Nguyên nhân được đưa ra cũng là chưa thu xếp được nguồn tiền; doanh nghiệp đang tiếp tục thương lượng với nhà đầu tư. Tính chung hai trường hợp tại Novaland và No Va Thảo Điền, tổng dư nợ gốc và lãi chưa thanh toán vào khoảng 1.200 tỷ đồng.
Tình trạng chậm trả cũng xuất hiện tại một số doanh nghiệp bất động sản khác. Công ty TNHH Bất động sản Gia Phú, theo báo cáo ngày 11/11/2026, chưa thanh toán hơn 92,5 tỷ đồng dư nợ gốc còn lại của lô GPRCH2123001, có giá trị phát hành 250 tỷ đồng. Doanh nghiệp cho biết chưa thu xếp được nguồn tiền và đang tiếp tục thương lượng với các nhà đầu tư.
Trong khi đó, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Bất động sản Thế Kỷ (Ceninvest) chưa thanh toán khoản gốc 620 tỷ đồng của lô CIVCB2124001 theo lịch ngày 13/10/2026. Công ty lý giải tiến độ thu tiền công nợ chậm hơn kế hoạch đã ảnh hưởng đến khả năng thanh toán.
Một trường hợp khác là Công ty TNHH Phát triển Kinh doanh Xây dựng 3. Theo báo cáo ngày 30/10/2026, doanh nghiệp chưa thanh toán hơn 58 tỷ đồng tiền lãi của lô XD3CH2328001, có giá trị phát hành 2.250 tỷ đồng và dư nợ gốc còn lại 1.000 tỷ đồng. Khoản lãi này có lịch đến hạn ban đầu ngày 20/9/2026, sau đó được điều chỉnh sang ngày 21/9/2026; lãi suất trong kỳ là 14,5%/năm.
Do chưa thu xếp được nguồn tiền, doanh nghiệp đã đàm phán với người sở hữu trái phiếu và được 100% trái chủ thông qua bằng văn bản việc gia hạn thời điểm thanh toán kỳ lãi thứ ba đến ngày 31/12/2026.
ÁP LỰC ĐÁO HẠN TĂNG, KHẢ NĂNG TÁI CẤP VỐN PHÂN HÓA
Những trường hợp trên diễn ra khi thị trường trái phiếu doanh nghiệp chuẩn bị bước vào giai đoạn có khối lượng nghĩa vụ thanh toán lớn hơn. Theo VIS Rating, khoảng 235.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp dự kiến đáo hạn trong 12 tháng tới, từ tháng 11/2026 đến tháng 10/2027, tăng gần 39% so với 12 tháng trước đó.
Nghĩa vụ thanh toán tập trung tại một số thời điểm. Riêng tháng 12/2026, khoảng 30.000 tỷ đồng trái phiếu sẽ đến hạn, trong đó khoảng 11.000 tỷ đồng thuộc nhóm đã phát sinh chậm trả hoặc được gia hạn nợ. Sang năm 2027, tháng 6 dự kiến có giá trị đáo hạn lớn nhất, khoảng 39.000 tỷ đồng, với hơn một nửa thuộc nhóm bất động sản dân cư.
Trong bối cảnh đó, phát hành trái phiếu mới có thể trở thành một kênh tái cấp vốn để doanh nghiệp xử lý nghĩa vụ nợ hiện hữu. Tuy nhiên, số liệu thị trường cho thấy khả năng tiếp cận nguồn vốn này chưa đồng đều giữa các nhóm tổ chức phát hành.
Theo VIS Rating, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong quý 3/2026 đạt khoảng 172.000 tỷ đồng, tăng 9,7% so với cùng kỳ năm trước. Ngân hàng chiếm 66% tổng giá trị phát hành, trong khi bất động sản đóng góp 26%.
Dù giá trị phát hành của nhóm bất động sản tăng 29%, hoạt động huy động vốn vẫn tập trung ở một số chủ đầu tư lớn, chủ yếu là Vinhomes và các doanh nghiệp liên quan đến Masterise.
Sang tháng 10/2026, tổng giá trị phát hành mới đạt khoảng 31.000 tỷ đồng, giảm 59% so với tháng trước. Ngân hàng tiếp tục chiếm phần lớn lượng phát hành, còn trái phiếu bất động sản chỉ đóng góp khoảng 6%.
Diễn biến trong một tháng chưa đủ cơ sở để khẳng định xu hướng suy giảm của thị trường. Tuy nhiên, khi đặt cạnh cơ cấu phát hành quý 3, số liệu cho thấy hoạt động huy động vốn vẫn tập trung đáng kể ở nhóm ngân hàng và một số doanh nghiệp lớn.
Vì vậy, quy mô phát hành toàn thị trường duy trì ở mức cao không đồng nghĩa mọi doanh nghiệp có trái phiếu đến hạn đều có thể tìm được nguồn vốn thay thế.
Bên cạnh khả năng tiếp cận vốn, chi phí huy động cũng là một thách thức. Trong quý 3/2026, lãi suất coupon bình quân của trái phiếu bất động sản phát hành mới ở mức 12,5%/năm. VIS Rating nhận định chi phí vốn tăng cùng điều kiện thanh khoản hạn chế tiếp tục gây sức ép đối với những tổ chức phát hành có hồ sơ tín nhiệm yếu.
Việc phát hành mới để cơ cấu nợ có thể giúp doanh nghiệp giải quyết nhu cầu thanh toán trước mắt, nhưng đồng thời tạo ra nghĩa vụ tài chính trong những kỳ tiếp theo.
Theo thống kê của VIS Rating, sau khi loại trừ trái phiếu ngân hàng, khoảng 52% giá trị phát hành trong tháng 10/2026 được sử dụng để cơ cấu nợ, trong khi 42% phục vụ hoạt động đầu tư. Điều này cho thấy nhu cầu sắp xếp lại các nghĩa vụ tài chính hiện hữu vẫn chiếm tỷ trọng đáng kể trong hoạt động huy động vốn.
VIS Rating kỳ vọng thị trường phát hành sơ cấp trong quý 4/2026 duy trì ổn định, nhờ nhu cầu vốn phát triển dự án và tái cấp vốn của các chủ đầu tư bất động sản. Tuy nhiên, rủi ro tái cấp vốn vẫn ở mức cao đối với doanh nghiệp có hồ sơ tín nhiệm yếu, đặc biệt là những tổ chức từng chậm trả hoặc phải tái cấu trúc trái phiếu.