Từ một người đứng sau những con số và hệ thống vận hành, Tim Cook đã từng bước trở thành kiến trúc sư trưởng của giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhất trong lịch sử Apple.
Không tạo ra những cú “bẻ lái” mang tính biểu tượng như thời Steve Jobs, dấu ấn của ông nằm ở cách mở rộng hệ sinh thái sản phẩm theo chiều sâu và chiều rộng, đưa Apple vượt khỏi giới hạn của một hãng smartphone để trở thành một nền tảng công nghệ toàn diện, định hình cách con người sử dụng thiết bị trong đời sống hiện đại.
ĐƯA APPLE LÊN ĐỈNH THẾ GIỚI
Ngay từ khi bắt đầu tại Apple, Tim Cook đã là một người thiên về con số.
Không lâu sau khi Steve Jobs trở lại Apple vào cuối những năm 1990 để “giải cứu” công ty mà ông sáng lập, ông đã tuyển Cook từ Compaq về để phụ trách chuỗi cung ứng và vận hành của Apple.
Jobs đảm nhiệm những phần việc mang tính hào nhoáng như chiếc iMac nhiều màu sắc mới. Trong khi đó, Cook chịu trách nhiệm đảm bảo Apple có đủ toàn bộ linh kiện cần thiết để vận hành. Nói cách khác là những công việc ít được chú ý hơn.
Trong vai trò CEO, vị trí mà Cook đã nắm giữ gần 15 năm, ông từng bị chỉ trích vì thiếu sự hào hoa như Jobs và không có khả năng tạo ra những đột phá công nghệ mang tính cách mạng.
Tuy nhiên, các con số lại nói lên điều ngược lại. Doanh thu, lợi nhuận và giá trị thị trường mà Cook mang lại cho Apple trong thời gian lãnh đạo là chưa từng có.
Khi Cook tiếp quản Apple, khoảng một nửa trong tổng doanh thu hàng năm 108 tỷ USD của công ty đến từ iPhone. Dưới thời ông, Apple đã mở rộng thêm hai lĩnh vực mới là dịch vụ và thiết bị đeo.
Riêng năm ngoái, hai mảng này đã mang về tổng cộng 145 tỷ USD doanh thu, chiếm một phần lớn trong tổng doanh thu 416,2 tỷ USD của Apple.
Trong nhiệm kỳ của mình, Cook đã giúp lợi nhuận của Apple tăng hơn gấp bốn lần, đồng thời thiết lập nhiều kỷ lục lịch sử đối với một công ty đại chúng. Việc phát triển mảng dịch vụ bao gồm Apple TV+ và Apple Pay đã góp phần đáng kể vào đà tăng trưởng lợi nhuận trong những năm gần đây.
Trong thời gian Tim Cook giữ vai trò CEO của Apple, giá cổ phiếu của công ty đã tăng khoảng 1.887%. Mức tăng trưởng này phản ánh sự mở rộng mạnh mẽ về quy mô và giá trị của Apple trong suốt hơn một thập kỷ dưới sự lãnh đạo của ông.
Bên cạnh đó, chỉ số S&P 500 đã tăng 504% kể từ ngày Tim Cook nhậm chức. Mức tăng của Apple còn cao hơn gấp hơn ba lần con số đó.
Không chỉ vậy, Apple trở thành công ty đầu tiên đạt vốn hóa 1.000 tỷ USD vào năm 2018. Hiện tại, công ty được định giá khoảng 4.000 tỷ USD và là doanh nghiệp có giá trị lớn thứ hai trên thị trường chứng khoán Mỹ, chỉ đứng sau hãng chip Nvidia.
Sự nghiệp của Cook được đánh giá là ấn tượng theo mọi tiêu chí, thậm chí cựu Tổng thống Donald Trump còn khoe trên Truth Social rằng ông rất ấn tượng với chính mình khi trong nhiệm kỳ đầu đã có CEO của Apple gọi điện để nhờ hỗ trợ về một vấn đề không được nêu rõ.
“Tim Cook đã có một sự nghiệp tuyệt vời, gần như không thể so sánh và sẽ tiếp tục làm những điều tuyệt vời cho Apple, cũng như bất cứ điều gì khác mà ông ấy chọn làm. Nói đơn giản, Tim Cook là một người tuyệt vời!”, Trump nói.
DI SẢN TIM COOK ĐỂ LẠI
Dưới thời Tim Cook, dấu ấn quan trọng nhất không nằm ở việc thay thế những biểu tượng như iPhone, mà ở cách ông mở rộng hệ sinh thái sản phẩm theo nhiều hướng mới, biến Apple từ một công ty chủ yếu xoay quanh smartphone thành một nền tảng thiết bị kết nối chặt chẽ và đa dạng hơn.
Một trong những sản phẩm mang tính biểu tượng đầu tiên trong kỷ nguyên Cook là Apple Watch ra mắt năm 2015. Ban đầu được định vị như một phụ kiện cho iPhone, thiết bị này dần phát triển thành trung tâm của mảng sức khỏe số với các tính năng như đo nhịp tim, điện tâm đồ và theo dõi vận động.
Apple Watch không chỉ mở ra một danh mục sản phẩm hoàn toàn mới cho Apple mà còn góp phần đưa thiết bị đeo thông minh trở thành một phần phổ biến trong đời sống công nghệ hiện đại.
Ngay sau đó, AirPods ra mắt năm 2016 đã tạo ra một bước ngoặt trong ngành âm thanh cá nhân. Dù không phải tai nghe không dây đầu tiên, AirPods đã phổ biến hóa hoàn toàn khái niệm tai nghe true wireless nhờ khả năng kết nối liền mạch trong hệ sinh thái Apple.
Sản phẩm này cũng góp phần thúc đẩy xu hướng loại bỏ dây tai nghe trên toàn thị trường và trở thành một phụ kiện gắn liền với iPhone trong nhiều năm.
Việc ra mắt iPhone X vào năm 2017 đánh dấu một bước chuyển lớn trong thiết kế smartphone của Apple. Đây là chiếc iPhone đầu tiên loại bỏ nút Home, thay vào đó là màn hình OLED tràn viền, cơ chế điều hướng bằng cử chỉ và hệ thống nhận diện khuôn mặt Face ID.
Từ thời điểm đó, iPhone X đã trở thành một hình mẫu thiết kế cho smartphone hiện đại, khi xu hướng màn hình toàn phần và điều khiển bằng cử chỉ nhanh chóng được nhiều hãng công nghệ khác trên thế giới học theo và áp dụng rộng rãi.
Sau iPhone X, Apple thay đổi cách tiếp cận sản phẩm khi không còn giới hạn ở một mẫu flagship mỗi năm mà bắt đầu tung ra nhiều phiên bản trong cùng một dòng iPhone. Các mẫu như iPhone XS, XS Max và XR là những ví dụ tiêu biểu cho giai đoạn chuyển đổi này.
Về sau, chiến lược này tiếp tục phát triển thành các dòng tiêu chuẩn, Pro và Pro Max, giúp Apple có thể phục vụ nhiều nhóm khách hàng với mức giá khác nhau nhưng vẫn duy trì được hình ảnh cao cấp. Cách làm này dần trở thành một phần quan trọng trong cấu trúc sản phẩm và tăng trưởng của công ty.
Một dấu ấn mang tính chiến lược sâu hơn là quá trình chuyển đổi Mac sang chip tự thiết kế, bắt đầu với Apple M1 vào năm 2020. Việc rời bỏ bộ xử lý Intel để chuyển sang Apple Silicon đã đưa Mac về chung kiến trúc với iPhone và iPad.
Sự thay đổi này không chỉ cải thiện đáng kể hiệu năng, mà còn giúp tăng mức độ tích hợp giữa phần cứng và phần mềm, mang lại những trải nghiệm như khởi động tức thì, chạy được ứng dụng iPhone và iPad trên Mac, nâng cao thời lượng pin một cách rõ rệt.
Các dòng MacBook từ đó có thể hoạt động cả ngày với hiệu suất cao, trong khi vận hành mát hơn và yên tĩnh hơn so với thế hệ dùng chip Intel. Đồng thời, Apple cũng giành quyền kiểm soát sâu hơn đối với lộ trình phát triển chip, giảm sự phụ thuộc vào bên thứ ba và rút ngắn chu kỳ cải tiến sản phẩm.
Trong mảng máy tính bảng, iPad Pro cùng với Apple Pencil đã góp phần định hình lại vai trò của iPad, đưa thiết bị này tiến gần hơn tới nhóm người dùng chuyên nghiệp như thiết kế, sáng tạo nội dung và công việc văn phòng nâng cao.
iPad Pro với thiết kế toàn màn hình và hỗ trợ bút cảm ứng đã biến máy tính bảng thành một công cụ làm việc thực thụ thay vì chỉ là thiết bị giải trí.
Ở lĩnh vực thiết bị theo dõi cá nhân, năm 2021, Apple tiếp tục mở rộng hệ sinh thái của mình với AirTag, thiết bị theo dõi đồ vật cá nhân hoạt động thông qua mạng lưới Find My.
Sản phẩm này cho phép người dùng xác định vị trí các vật dụng hàng ngày như chìa khóa, ví hay balo một cách dễ dàng hơn. Điểm khác biệt nằm ở tính năng Precision Finding, sử dụng công nghệ Ultra Wideband để dẫn hướng chính xác hơn khi tìm đồ vật trong khoảng cách gần.
AirTag vì thế đã mở rộng vai trò của Apple sang những ứng dụng thực tế trong đời sống thường nhật, thay vì chỉ tập trung vào thiết bị giải trí hay làm việc.
Năm 2024, Apple Vision Pro đánh dấu bước tiến của công ty vào lĩnh vực điện toán không gian. Đây là một thiết bị hoàn toàn mới về cách tương tác, khi không sử dụng bộ điều khiển mà dựa vào theo dõi ánh mắt, cử chỉ tay và giọng nói.
Các ứng dụng được đặt trong một không gian ba chiều, tạo ra trải nghiệm mà Apple gọi là không gian làm việc vô hạn, nơi các cửa sổ có thể được sắp xếp, thay đổi kích thước và sử dụng đồng thời vượt ra ngoài giới hạn của màn hình truyền thống. Đây được xem là một trong những hướng đi dài hạn quan trọng nhất trong hệ sinh thái sản phẩm của Apple dưới thời Tim Cook.
