Gia đình ông Đào Hữu Huyền hiện nắm giữ hơn 40% vốn tại Hóa chất Đức Giang, với tổng giá trị tài sản lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng theo thị giá cổ phiếu. Tuy nhiên, phía sau quy mô tài sản và vị thế chi phối đó, doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi hàng loạt vấn đề pháp lý bị cơ quan chức năng làm rõ.
BÓC TÁCH CHUỖI SAI PHẠM TRONG LÒNG “ÔNG LỚN” HÓA CHẤT
Như Thương Gia đã đưa tin trước đó, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an) cho biết đã phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (mã chứng khoán: DGC).
Qua công tác nắm tình hình trong lĩnh vực khai thác tài nguyên khoáng sản và sản xuất, kinh doanh hóa chất, cơ quan chức năng bước đầu làm rõ một số hành vi sai phạm có tổ chức, diễn ra trong thời gian dài.
Cụ thể, doanh nghiệp bị xác định có hành vi đổ thải trái phép với khối lượng lên tới hàng triệu tấn chất thải trên diện tích hàng chục hecta tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng, xã Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai. Hoạt động này gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân khu vực.
Bên cạnh đó, cơ quan điều tra cũng làm rõ hành vi khai thác trái phép hàng trăm nghìn tấn quặng Apatit – nguồn nguyên liệu quan trọng trong chuỗi sản xuất hóa chất – với giá trị ước tính lên tới hàng trăm tỷ đồng.
Ở khía cạnh tài chính, doanh nghiệp bị cáo buộc bỏ ngoài sổ sách kế toán, không ghi nhận đầy đủ doanh thu, từ đó làm giảm nghĩa vụ thuế và gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hàng chục tỷ đồng.
Trên cơ sở kết quả điều tra, trong các ngày 25/12/2025 và 14/3/2026, cơ quan chức năng đã khởi tố vụ án “Gây ô nhiễm môi trường”, “Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang và các đơn vị liên quan.
Đồng thời, 14 bị can đã bị khởi tố. Trong đó, ông Đào Hữu Huyền – Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn – bị điều tra về ba tội danh gồm vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, vi phạm quy định về khai thác tài nguyên và gây ô nhiễm môi trường. Nhiều lãnh đạo, kế toán và cán bộ tại các đơn vị thành viên cũng bị khởi tố với các hành vi liên quan, trong đó gồm con trai ông Huyền là Đào Hữu Duy Anh.
ĐẾ CHẾ NGHÌN TỶ VÀ NHỮNG VẾT NỨT DƯỚI BỀ MẶT
Biến cố pháp lý xảy ra trong bối cảnh Hóa chất Đức Giang là một trong những doanh nghiệp có hiệu quả kinh doanh nổi bật trên thị trường.
Doanh nghiệp có tiền thân từ năm 1963, hoàn tất cổ phần hóa vào năm 2003 và bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh sau khi Nhà nước thoái vốn. Từ năm 2020 trở lại đây, công ty liên tục ghi nhận lợi nhuận ở mức nghìn tỷ đồng.
Đỉnh cao là năm 2022, khi doanh nghiệp đạt hơn 6.000 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế – mức cao nhất trong lịch sử hoạt động. Động lực chính đến từ mảng photpho vàng, trong bối cảnh giá mặt hàng này tăng mạnh trên thị trường quốc tế.
Các năm sau đó, lợi nhuận có phần điều chỉnh nhưng vẫn duy trì ở mức cao. Năm 2023, doanh nghiệp ghi nhận khoảng 3.240 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế; năm 2024 đạt gần 3.110 tỷ đồng. Sang năm 2025, doanh thu thuần hợp nhất đạt gần 11.266 tỷ đồng (tăng 14%), lợi nhuận sau thuế đạt hơn 3.188 tỷ đồng, tiếp tục vượt kế hoạch năm.
Một điểm đáng chú ý là nền tảng tài chính của doanh nghiệp tương đối vững. Tính đến ngày 31/12/2025, tổng tài sản đạt khoảng 19.550 tỷ đồng, tăng 24% so với đầu năm. Trong đó, tài sản ngắn hạn chiếm 16.123 tỷ đồng.
Lượng tiền mặt và tiền gửi ngân hàng ở mức cao, với khoảng 1.404 tỷ đồng tiền mặt và hơn 12.065 tỷ đồng tiền gửi. Doanh nghiệp cũng duy trì mức vay nợ thấp, trong khi lợi nhuận chưa phân phối lên tới hơn 8.500 tỷ đồng, cho thấy khả năng tích lũy lớn.
Tuy nhiên, một số chỉ số tài chính cũng cho thấy áp lực nhất định. Hàng tồn kho tăng mạnh khoảng 70%, lên gần 1.700 tỷ đồng. Chi phí xây dựng cơ bản dở dang tăng từ 161 tỷ lên 797 tỷ đồng, chủ yếu liên quan đến dự án Khu công nghiệp Nghi Sơn.
Đáng chú ý, nợ phải trả tăng gấp đôi, lên hơn 4.144 tỷ đồng, trong đó các khoản phải trả ngắn hạn tăng đột biến từ gần 10 tỷ đồng lên hơn 1.273 tỷ đồng, phản ánh áp lực nghĩa vụ tài chính trong ngắn hạn.
Ở báo cáo tài chính riêng, doanh thu tài chính giảm gần 40% và lợi nhuận ròng giảm hơn 35%, cho thấy nguồn thu ngoài hoạt động cốt lõi có dấu hiệu suy yếu.
CƠ CẤU SỞ HỮU TẬP TRUNG VÀ BIẾN ĐỘNG TÀI SẢN TRÊN SÀN
Song song với hoạt động kinh doanh, Hóa chất Đức Giang cũng là doanh nghiệp có cơ cấu sở hữu mang tính tập trung cao, xoay quanh gia đình Chủ tịch Đào Hữu Huyền.
Ông Đào Hữu Huyền, sinh năm 1956, quê Hưng Yên, là người gắn bó với doanh nghiệp trong suốt quá trình phát triển. Sau cổ phần hóa, ông cùng gia đình trở thành nhóm cổ đông chi phối.
Hiện tại, ông Huyền trực tiếp nắm giữ gần 70 triệu cổ phiếu DGC, tương đương khoảng 18,3% vốn điều lệ. Với mức giá cổ phiếu khoảng 68.800 đồng/cổ phiếu tại phiên 17/3, giá trị tài sản riêng của ông ước tính hơn 4.800 tỷ đồng.
Không chỉ cá nhân ông Huyền, nhiều thành viên trong gia đình cũng sở hữu lượng lớn cổ phần. Cụ thể, bà Nguyễn Thị Hồng Lan (vợ ông Huyền) nắm gần 14,3 triệu cổ phiếu; ông Đào Hữu Kha (em ruột) sở hữu gần 22,7 triệu cổ phiếu; bà Ngô Thị Ngọc Lan (em dâu) nắm hơn 25,2 triệu cổ phiếu.
Hai người con là ông Đào Hữu Duy Anh và bà Đào Hồng Hạnh lần lượt sở hữu khoảng 11,4 triệu và 5,1 triệu cổ phiếu. Tổng cộng, gia đình ông Huyền nắm giữ gần 154,7 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 40,74% vốn điều lệ của doanh nghiệp.
Tính theo thị giá hiện tại, tổng giá trị tài sản của gia đình này lên tới hơn 10.600 tỷ đồng, củng cố vị thế nhóm cổ đông chi phối tuyệt đối.
Diễn biến cổ phiếu DGC thời gian gần đây cũng phản ánh rõ tác động của thông tin tiêu cực. Kết thúc phiên 17/3, cổ phiếu giảm sàn 6,9%, xuống còn 68.800 đồng/cổ phiếu, sau hai phiên giảm mạnh liên tiếp trước đó.
Trước khi điều chỉnh, mã này từng có nhịp tăng mạnh từ khoảng 60.000 đồng/cổ phiếu cuối năm 2025 lên hơn 81.000 đồng/cổ phiếu vào ngày 12/3/2026. Xa hơn, cổ phiếu từng đạt đỉnh gần 130.000 đồng vào giữa năm 2024, góp phần đưa tài sản của ông Huyền lên mức hàng nghìn tỷ đồng.
Bên cạnh những thành tựu về kinh doanh, các vấn đề quản trị và tuân thủ pháp luật dường như đã không được kiểm soát chặt chẽ. Việc con trai Chủ tịch từng giữ vị trí Tổng giám đốc trong khi cha là Chủ tịch Hội đồng quản trị cũng từng gây tranh cãi về tính tuân thủ Luật Doanh nghiệp.
Ở thời điểm hiện tại, bài toán lớn nhất lúc này không chỉ là xử lý các vấn đề pháp lý, mà còn là duy trì hoạt động sản xuất – kinh doanh trong bối cảnh niềm tin thị trường bị ảnh hưởng.
Ngành hóa chất, đặc biệt là các sản phẩm liên quan đến photpho, vẫn được đánh giá có tiềm năng tăng trưởng trong dài hạn, nhờ nhu cầu từ các lĩnh vực như điện tử, pin năng lượng và nông nghiệp. Tuy nhiên, lợi thế này chỉ có thể được hiện thực hóa nếu doanh nghiệp đảm bảo được yếu tố tuân thủ và quản trị bền vững.
Sự kiện tại Hóa chất Đức Giang một lần nữa cho thấy, trong giai đoạn thị trường ngày càng minh bạch và tiêu chuẩn quản trị được nâng cao, rủi ro lớn nhất của doanh nghiệp không còn nằm ở thị trường hay chu kỳ ngành, mà đến từ chính nội tại vận hành.
Và trong nhiều trường hợp, chỉ một cú “vấp” pháp lý cũng đủ để làm chệch hướng cả một hành trình tăng trưởng kéo dài nhiều năm.