Sau giai đoạn nhiều ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân đẩy lãi suất tiết kiệm lên mức cao, thị trường bắt đầu chứng kiến làn sóng điều chỉnh giảm trên diện rộng.
Theo khảo sát của Thương Gia, khoảng 20 ngân hàng đã hạ lãi suất huy động, chủ yếu ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, với mức giảm phổ biến 0,5 điểm phần trăm. Riêng SeABank giảm tới 0,7 điểm phần trăm tại một số kỳ hạn dài.
Thống kê cho thấy, ở nhóm kỳ hạn dưới 6 tháng, lãi suất nhìn chung chưa thay đổi, các ngân hàng niêm yết phổ biến ở mức trần 4,75%/năm. Một số ngân hàng niêm yết mức thấp hơn, như GPBank 3,7%/năm, ABBank 4%/năm, KienlongBank 4,2%/năm và HDBank 4,3%/năm.
Vì vậy, đợt điều chỉnh hiện nay tập trung chủ yếu ở các kỳ hạn trung và dài, nơi mức lãi suất giữa các ngân hàng có sự phân hóa rõ rệt sau thời gian cạnh tranh huy động vốn.
Trong khi đó, tại kỳ hạn 6 tháng, mức niêm yết dao động từ 4,15% đến 7%/năm. VCBNeo dẫn đầu ở mức 7%/năm, trong khi PGBank và Saigonbank cùng niêm yết 6,9%/năm. BVBank và Sacombank áp dụng mức 6,7%/năm; nhóm ngân hàng thương mại nhà nước gồm Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank cùng ở mức 6,6%/năm. Ở chiều thấp hơn, SeABank niêm yết 4,15%/năm và PVcomBank ở mức 4,8%/năm.
Ở kỳ hạn 9 tháng, VCBNeo và MBV tiếp tục niêm yết lãi suất 7%/năm. PGBank và Saigonbank lần lượt áp dụng mức 6,9% và 6,7%/năm; Sacombank 6,7%/năm, trong khi nhóm Big4 cùng niêm yết 6,6%/năm. Ở chiều ngược lại, SeABank áp dụng lãi suất 4,35%/năm, thấp nhất trong bảng, còn KienlongBank niêm yết 4,7%/năm và HDBank 4,8%/năm.
Tại kỳ hạn 12 tháng, Saigonbank niêm yết 7,2%/năm; VCBNeo, MBV, PGBank và Sacombank cùng áp dụng mức 7%/năm. PVcomBank niêm yết 5,1%/năm, còn ABBank áp dụng 5,75%/năm. Nhóm Big4 ở mức 6,8%/năm, trong khi SeABank chỉ niêm yết 4,5%/năm. Những mức lãi suất này cho thấy chênh lệch giữa các ngân hàng vẫn còn đáng kể, dù xu hướng điều chỉnh giảm đã xuất hiện.
Dự kiến trong vài ngày tới, nhiều ngân hàng sẽ tiếp tục hạ lãi suất huy động theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước.
Dù vậy, trên thị trường vẫn tồn tại hai mặt bằng lãi suất. Trong đó, lãi suất phổ thông ở mức thấp, áp dụng với khách hàng nhỏ lẻ. Trái lại, lãi suất thỏa thuận, áp dụng với các khách hàng có khoản tiền gửi tiết kiệm lớn (người gửi tiền tự động áp mã voucher trên ứng dụng hoặc qua mã giới thiệu của nhân viên ngân hàng).
Song song với việc giảm lãi suất huy động, hàng loạt ngân hàng đã công bố các chương trình giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, tập trung vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên: gồm nông nghiệp, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, sản xuất công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.
Theo nhận định của Chứng khoán Maybank, việc các cơ quan quản lý và ngân hàng thương mại nhà nước lớn cam kết giảm lãi suất huy động và cho vay theo chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao Chính phủ có thể là tín hiệu cho thấy lãi suất cho vay đã đạt đỉnh. Tuy nhiên, để mặt bằng lãi suất giảm bền vững và trên diện rộng, yếu tố quyết định vẫn là cải thiện nguồn cung tiền và giảm chi phí vốn của toàn hệ thống.
Trong ngắn hạn, bộ phận phân tích Maybank cho rằng mức độ giảm được dự báo sẽ không đồng đều giữa các ngành, khi phần lớn hỗ trợ tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên. Các ngân hàng sẽ phải tiếp tục cắt giảm và tối ưu hóa chi phí hoạt động để có thể triển khai các gói vay ưu đãi cho những nhóm khách hàng mục tiêu.
Maybank lưu ý các điều kiện cụ thể để tiếp cận những gói vay này hiện chưa được công bố. Về dài hạn, công ty chứng khoán đánh giá lãi suất cho vay chỉ có thể giảm trên diện rộng và duy trì bền vững ở mức hợp lý, khoảng 7-10%/năm, nếu chi phí vốn đầu vào cũng giảm đáng kể.
Maybank cho rằng đến nay mới chủ yếu ghi nhận các chỉ đạo, quyết tâm và cam kết giảm lãi suất cho vay từ cơ quan quản lý và hệ thống ngân hàng, trong khi những biện pháp cần thiết để giải quyết vấn đề nguồn vốn vẫn chưa được thể hiện rõ.
Trong bối cảnh lãi suất vay trên toàn cầu được dự báo duy trì ở mức cao trong thời gian dài, Maybank cho rằng Việt Nam vẫn có thể giảm chi phí vay nước ngoài một cách căn cơ thông qua việc nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư (Investment Grade).
Theo thống kê của Maybank từ các trường hợp nâng hạng trước đây, nếu đạt được mục tiêu này, chi phí vay vốn ở nước ngoài có thể giảm khoảng 150-250 điểm cơ bản.
Từ đó, Maybank kỳ vọng Chính phủ sẽ đưa việc nâng hạng tín nhiệm quốc gia vào nhóm ưu tiên hàng đầu và đẩy nhanh tiến trình ngay trong năm 2027.
