Thế giới đã thay đổi rất nhiều trong mười năm kể từ khi Snap lần đầu ra mắt dòng kính Spectacles tích hợp camera. Không chỉ thị trường kính thông minh ngày càng phát triển, số lượng người chia sẻ video trên mạng cũng tăng lên đáng kể.
Ngày nay, với sự bùng nổ của các nền tảng như TikTok và Reels, bất kỳ ai cũng có thể trở thành người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội. Điều này cũng khiến nguy cơ những người qua đường vô tình xuất hiện trong các video lan truyền rộng rãi mà không hề hay biết trở nên cao hơn nhiều so với trước đây.
Đây chính là bối cảnh Google lựa chọn để ra mắt dòng kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo của mình. Ngay trong năm nay, Meta đã vấp phải nhiều chỉ trích khi các sản phẩm kính thông minh của hãng bị gọi bằng những cái tên như “kính biến thái” hay “kính rình mò”.
Không chỉ khiến công chúng lo ngại về nguy cơ bị theo dõi hoặc quay phim khi chưa có sự đồng ý, những tranh cãi này còn khiến một số người đang sử dụng sản phẩm không muốn tiếp tục đeo kính. Đồng thời, chúng cũng có thể làm nản lòng những khách hàng đang cân nhắc mua sản phẩm.
Google đã chuẩn bị cho lần ra mắt này trong nhiều năm. Vì vậy, không khó hiểu khi hãng muốn tránh để những chiếc kính tích hợp camera của mình phải đối mặt với làn sóng phản ứng tương tự hoặc bị đánh đồng với các sản phẩm đang gây tranh cãi.
Có lẽ vì lý do đó, Google đặc biệt chú trọng làm rõ các chính sách bảo vệ quyền riêng tư dành cho nền tảng kính thông minh. Trong một bài viết trên blog, công ty đã công bố chi tiết những biện pháp bảo vệ quyền riêng tư được triển khai trên nền tảng này.
BẢO VỆ QUYỀN RIÊNG TƯ TỪ CAMERA, MICRO ĐẾN GEMINI
Trước hết, những biện pháp bảo vệ được triển khai trực tiếp trên kính. Ở thời điểm hiện tại, đèn LED báo hiệu khi chụp ảnh hoặc quay video gần như đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc đối với các thiết bị kính thông minh có camera.
Trên sản phẩm của Google, đèn LED được đặt ở phía bên trái gọng kính, trong khi camera nằm gần mắt phải. Đèn báo được trang bị cảm biến có khả năng phát hiện khi bị che khuất hoặc can thiệp. Nếu phát hiện những hành vi này, thiết bị sẽ tự động ngăn chặn việc chụp ảnh và quay video.
Tuy nhiên, cũng giống như mọi hệ thống bảo mật khác, sẽ luôn có những người tìm cách vượt qua các biện pháp bảo vệ. Dù là két sắt ngoài đời thực hay hệ thống an ninh trên môi trường trực tuyến, không có giải pháp nào bảo đảm ngăn chặn được mọi hành vi phá hoại. Với kính thông minh của Google cũng vậy, chắc chắn sẽ xuất hiện những người tìm cách vô hiệu hóa cơ chế chống can thiệp.
Một trong những tính năng quan trọng nhất của kính thông minh Google là khả năng sử dụng camera để Gemini quan sát những gì người đeo đang nhìn, từ đó cung cấp thông tin phù hợp với ngữ cảnh.
Để bảo vệ quyền riêng tư, Google khẳng định hình ảnh thu được từ camera sẽ không được lưu vào lịch sử hoạt động của Gemini. Đặc biệt, khi khuôn mặt của người khác xuất hiện trong tầm nhìn, kính được thiết kế để tự động làm mờ hoặc loại bỏ khuôn mặt của những người xung quanh trước khi Gemini xử lý hình ảnh.
Luồng hình ảnh từ camera cũng không được sử dụng để huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo hoặc phục vụ hoạt động nhắm mục tiêu quảng cáo. Google cho biết mọi dữ liệu được gửi từ kính đến các thiết bị khác để xử lý, chẳng hạn như máy chủ đám mây hoặc điện thoại, đều được mã hóa trong quá trình truyền tải.
Ngoài ra, hãng dự kiến tích hợp nền tảng xử lý Private AI Compute lên kính thông minh, cho phép thiết bị tận dụng môi trường điện toán đám mây khép kín được bảo vệ bằng phần cứng nhằm tăng cường khả năng xử lý dữ liệu.
Bên cạnh camera, kính còn được trang bị bốn micro để hỗ trợ giao tiếp với Gemini và dịch lời nói của những người xung quanh. Google sử dụng công nghệ tạo chùm tia nhằm tập trung thu âm giọng nói của người đang được người đeo hướng mắt tới, qua đó xác định chính xác nội dung cần dịch.
Công ty cũng cho biết Gemini được thiết kế để mặc định ưu tiên nhận diện giọng nói của người đeo, thay vì những âm thanh phát ra từ những người khác xung quanh. Điều này được thực hiện nhờ hệ thống micro định hướng tích hợp trên kính.
Các micro có khả năng lọc bỏ toàn bộ âm thanh từ thế giới xung quanh. Cơ chế này không chỉ hạn chế nguy cơ vô tình ghi âm những người ở gần mà còn giúp Gemini hoạt động chính xác hơn. Chẳng hạn, hệ thống sẽ ít có khả năng nhầm lẫn một cuộc tranh cãi căng thẳng của những người xung quanh với câu hỏi thực sự được đặt ra cho trợ lý AI.
Để khai thác tối đa các tính năng của kính, người dùng sẽ cần cấp quyền truy cập vào một số ứng dụng và dữ liệu cá nhân. Chẳng hạn, thiết bị có thể kết nối với các ứng dụng như Messages, YouTube Music để hỗ trợ trả lời tin nhắn hay tạo danh sách theo yêu cầu.
Tương tự như trên điện thoại thông minh, mỗi ứng dụng phải được cấp quyền riêng trước khi có thể sử dụng camera trên kính. Ngay cả khi đã cấp quyền, người dùng vẫn có thể chủ động bổ sung hoặc thu hồi quyền truy cập đối với từng ứng dụng bất cứ lúc nào.
Google cũng cho phép xem lại toàn bộ các tương tác trước đó với Gemini, đồng thời hỗ trợ xóa từng cuộc trò chuyện riêng lẻ hoặc xóa toàn bộ lịch sử. Bên cạnh đó, người dùng có quyền quyết định liệu nội dung các cuộc hội thoại có được sử dụng để huấn luyện AI hay không.
Một chi tiết đáng chú ý khác là tất cả các mẫu kính mới đều được trang bị công tắc nguồn với đèn báo màu đỏ rõ ràng. Đèn này giúp xác nhận thiết bị đã được tắt hoàn toàn, tránh nhầm lẫn về việc kính còn hoạt động hay không và liệu camera hoặc micro có tiếp tục thu nhận thông tin hay không.
NGĂN CHẶN HÀNH VI LẠM DỤNG TRÊN TOÀN BỘ HỆ SINH THÁI GOOGLE
Điểm đáng chú ý nhất trong chiến lược bảo vệ quyền riêng tư của Google nằm ở những biện pháp được triển khai trên toàn bộ hệ sinh thái của hãng. Google cho biết đã thiết lập nhiều cơ chế bảo vệ trên các ứng dụng và dịch vụ của mình nhằm ngăn chặn hành vi lạm dụng kính thông minh. Phạm vi áp dụng của những biện pháp này rộng hơn nhiều so với các giải pháp kỹ thuật được tích hợp trực tiếp trên thiết bị.
Cụ thể, Google Shopping và Google Ads sẽ cấm việc bán hoặc quảng cáo các loại nhãn dán, phụ kiện được thiết kế nhằm che khuất đèn LED báo hiệu ghi hình. Đây là động thái nhằm ngăn chặn việc cố tình vô hiệu hóa dấu hiệu cảnh báo, khiến những người xung quanh không biết mình đang bị quay phim hoặc chụp ảnh.
Google cũng muốn hạn chế nhu cầu đối với những video có nội dung quấy rối hoặc xâm phạm đời tư. Một trong những vấn đề mà hãng ghi nhận là vẫn có một nhóm nhỏ người dùng sử dụng kính thông minh để quay những video mang tính chất rình mò, gây khó chịu cho người khác.
Để giải quyết vấn đề này, YouTube sẽ áp dụng các chính sách nghiêm ngặt hơn đối với những nội dung có hành vi quấy rối hoặc tình dục hóa người khác khi chưa được họ đồng ý.
Theo Google, mọi video tải lên YouTube đều phải tuân thủ những quy định này, bất kể được quay bằng điện thoại, máy ảnh hay kính thông minh. Những video vi phạm sẽ bị gỡ bỏ.
Các ứng dụng muốn sử dụng camera trên kính cũng phải trải qua nhiều bước kiểm duyệt. Sẽ có nhiều tầng phê duyệt được áp dụng đối với những ứng dụng yêu cầu quyền truy cập camera. Thậm chí, một số trường hợp sử dụng nhất định sẽ bị Google cấm hoàn toàn thay vì chỉ kiểm soát thông qua quy trình cấp quyền.
Theo đó, chính sách của Play Store và API sẽ cấm các ứng dụng sử dụng camera để phát trực tiếp nội dung lên mạng xã hội hoặc nhận dạng khuôn mặt theo thời gian thực.
Những ứng dụng tìm cách thay đổi hoạt động của đèn LED báo hiệu bên ngoài cũng sẽ không được phép. Hạn chế liên quan đến phát trực tiếp này đồng thời được áp dụng đối với YouTube.
Dù vậy, vẫn còn một số vấn đề nằm ngoài khả năng kiểm soát của Google. Vì kính thông minh tương thích với cả thiết bị iOS, người dùng vẫn có thể tìm thấy những ứng dụng có chức năng tương tự trên App Store và sử dụng chúng.
Tương tự, dù Google có thể cấm quảng cáo hoặc bán các phụ kiện vật lý được thiết kế để che đèn LED báo hiệu, những sản phẩm này vẫn có thể dễ dàng được tìm mua trên các nền tảng mua sắm. Điều đó cho thấy vẫn cần thêm nhiều biện pháp phối hợp để giải quyết triệt để vấn đề bởi một mình Google không thể kiểm soát toàn bộ những rủi ro có thể phát sinh.
Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật và chính sách kiểm duyệt, Google vẫn áp dụng cách tiếp cận dựa trên ý thức và trách nhiệm của người dùng, tương tự như nhiều thiết bị ghi hình hiện đại khác.
Chẳng hạn, để kích hoạt kính thông minh, người dùng phải sở hữu tài khoản Google dành cho người từ 18 tuổi trở lên. Trong quá trình thiết lập, họ cũng phải đồng ý không ghi hình người khác khi chưa được cho phép hoặc tại những địa điểm nhạy cảm.
Tuy nhiên, trách nhiệm ngăn chặn hành vi lạm dụng không thể chỉ đặt lên vai người dùng hoặc riêng Google. Để những biện pháp này thực sự phát huy hiệu quả, cần có sự phối hợp rộng rãi hơn giữa các công ty trong toàn ngành. Google đã công bố những cam kết về quyền riêng tư vào thời điểm này nhằm tạo tiền lệ và gửi đi một thông điệp rõ ràng đến các doanh nghiệp khác.
Việc nâng cao tiêu chuẩn bảo vệ quyền riêng tư trên toàn thị trường sẽ giúp khôi phục đáng kể niềm tin của công chúng đối với dòng sản phẩm kính thông minh. Khi những lo ngại về quyền riêng tư được giải quyết thỏa đáng, các công ty mới có thể tập trung nhiều hơn vào việc giới thiệu những tính năng thú vị và giá trị thực tiễn mà công nghệ này mang lại.