Trái ngược với bức tranh sôi động của chứng khoán thế giới khi nhiều chỉ số liên tiếp xác lập đỉnh mới, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn "nghỉ lấy sức" sau chuỗi tăng mạnh kéo dài từ tháng 4.
Sự suy yếu của nhóm cổ phiếu dẫn dắt, áp lực bán ròng từ nhà đầu tư nước ngoài cùng tâm lý thận trọng của dòng tiền khiến VN-Index đánh mất đà hưng phấn ngay khi vừa chạm mốc cao nhất lịch sử.
Trong bối cảnh đó, diễn biến của tháng 6 đang trở thành tâm điểm quan tâm của giới đầu tư khi hàng loạt yếu tố trong và ngoài nước đồng thời xuất hiện, có thể quyết định xu hướng tiếp theo của thị trường.
PHẢN ỨNG SAU GIAI ĐOẠN TĂNG NÓNG
Trong khi chứng khoán thế giới tiếp tục thăng hoa và liên tục thiết lập các cột mốc mới, thị trường chứng khoán Việt Nam lại diễn biến kém tích cực hơn đáng kể.
Chỉ số MSCI ACWI – đại diện cho hiệu suất của cả thị trường phát triển và mới nổi trên toàn cầu – tăng 1,6% trong tuần cuối tháng 5, nâng mức tăng từ đầu năm lên 11,5% và cao hơn khoảng 7% so với thời điểm bùng phát căng thẳng tại Trung Đông.
Trái ngược với xu hướng đó, VN-Index khép lại tháng 5 bằng tuần giảm điểm thứ hai liên tiếp. Chỉ số đóng cửa tại 1.863,49 điểm, giảm 13,64 điểm so với cuối tháng trước, tương ứng mức giảm 0,73%.
Diễn biến tháng 5 cho thấy thị trường trải qua trạng thái biến động mạnh khi dòng tiền liên tục thay đổi giữa các nhóm cổ phiếu. Theo đánh giá của Công ty Chứng khoán Nhất Việt (VFS), sau giai đoạn hưng phấn đầu tháng, VN-Index đã bứt phá lên mức cao lịch sử 1.933,11 điểm, qua đó nối dài xu hướng tăng từ tháng 4.
Tuy nhiên, áp lực chốt lời tại vùng giá cao nhanh chóng xuất hiện. Chỉ số liên tục suy giảm sau khi lập đỉnh và lùi về kiểm định vùng hỗ trợ 1.850–1.860 điểm vào những phiên cuối tháng. Điều này phản ánh tâm lý thận trọng quay trở lại sau giai đoạn tăng nóng kéo dài.
VFS cho rằng cú bứt phá đầu tháng từng được xem là tín hiệu xác nhận xu hướng tăng khi VN-Index vượt qua nhiều đường trung bình động quan trọng.
Tuy nhiên, áp lực cung mạnh tại vùng đỉnh đã khiến các tín hiệu kỹ thuật suy yếu nhanh chóng. Cấu trúc nền giá hiện tại xuất hiện dấu hiệu thiếu bền vững và rủi ro điều chỉnh sâu hơn vẫn hiện hữu nếu lực cầu không sớm cải thiện.
Một trong những yếu tố tạo áp lực lớn nhất lên thị trường trong tháng qua là hoạt động bán ròng quyết liệt của khối ngoại. Theo thống kê của VFS, nhà đầu tư nước ngoài chỉ có duy nhất một phiên mua ròng trong suốt tháng 5.
Tổng giá trị bán ròng lên tới 19.343 tỷ đồng, tăng hơn 38% so với tháng trước. Động thái rút vốn mạnh mẽ này được xem là một trong những nguyên nhân chính khiến đà tăng của VN-Index bị chặn lại sau khi lập đỉnh lịch sử.
Bên cạnh áp lực từ dòng vốn ngoại, thanh khoản thị trường cũng suy giảm đáng kể. Dòng tiền có xu hướng đứng ngoài quan sát khi thị trường thiếu các thông tin hỗ trợ mới sau mùa công bố kết quả kinh doanh quý 1 và đại hội cổ đông thường niên.
Theo Chứng khoán SHS, VN-Index hiện đã bước vào giai đoạn điều chỉnh và tích lũy ngắn hạn. Chỉ số đang vận động trong vùng hỗ trợ quanh 1.850 điểm và kháng cự gần nhất tại 1.900 điểm.
Để cải thiện xu hướng ngắn hạn, VN-Index cần vượt trở lại vùng 1.900 điểm với sự đồng thuận của thanh khoản. Ngược lại, nếu vùng hỗ trợ 1.850 điểm bị xuyên thủng, chỉ số có thể lùi sâu hơn về khu vực 1.750–1.800 điểm.
Cùng quan điểm, Chứng khoán Asean nhận định thị trường hiện vẫn trong trạng thái giằng co và chưa hình thành xu hướng rõ ràng. VN-Index nhiều khả năng tiếp tục dao động trong biên độ hẹp quanh vùng 1.860–1.870 điểm trước khi xuất hiện tín hiệu xác nhận xu hướng mới.
Nhìn chung, tháng 5 ghi nhận một bức tranh trái ngược giữa điểm số và tâm lý nhà đầu tư. Dù chỉ số vẫn duy trì quanh vùng đỉnh lịch sử, áp lực bán gia tăng, thanh khoản suy giảm và hoạt động rút vốn của khối ngoại đang khiến thị trường bước vào giai đoạn thử thách hơn sau chuỗi tăng mạnh trước đó.
CƠ HỘI HAY RỦI RO ĐANG CHỜ
Bước sang tháng 6, giới phân tích cho rằng thị trường sẽ phải đối mặt với nhiều biến số cả trong nước lẫn quốc tế, khiến tâm lý nhà đầu tư tiếp tục duy trì trạng thái thận trọng.
Theo báo cáo mới công bố của Chứng khoán MB (MBS), tâm điểm của thị trường toàn cầu trong tháng này sẽ là các cuộc họp chính sách tiền tệ của hàng loạt ngân hàng trung ương lớn.
Đặc biệt, khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tiếp tục tăng lãi suất đang khiến thị trường quốc tế đối diện một đợt "stress test" mới.
Xu hướng thắt chặt tiền tệ cũng đang lan rộng tại khu vực châu Á. Sau Australia, Singapore và Philippines, Indonesia đã trở thành nền kinh tế tiếp theo nâng lãi suất nhằm kiểm soát lạm phát. Điều này đồng nghĩa chi phí vốn tại khu vực có xu hướng tăng lên, tạo áp lực nhất định đối với các thị trường tài chính.
Đối với Việt Nam, MBS cho rằng nhịp điều chỉnh của VN-Index trong hai tuần cuối tháng 5 diễn ra trong bối cảnh thiếu vắng thông tin hỗ trợ. Tuy nhiên, thị trường có thể đón nhận nhiều dữ liệu kinh tế quan trọng trong thời gian tới như lạm phát, PMI, xuất nhập khẩu và tăng trưởng tín dụng tháng 5.
Ngoài các yếu tố kinh tế vĩ mô, mùa World Cup cũng được xem là một biến số đáng chú ý đối với dòng tiền trên thị trường chứng khoán.
Theo thống kê của MBS từ các kỳ World Cup gần đây như năm 2018 và 2022, sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh thường tạo ra hai tác động trái chiều. Một mặt, thanh khoản trên thị trường chứng khoán có xu hướng suy giảm do sự phân tán sự chú ý của nhà đầu tư cá nhân. Mặt khác, một số nhóm ngành lại được hưởng lợi đáng kể từ nhu cầu tiêu dùng gia tăng.
Dữ liệu từ các kỳ World Cup 2014, 2018 và 2022 cho thấy thanh khoản thị trường thường giảm khoảng 12% trong thời gian diễn ra giải đấu. Trong khi đó, doanh số ngành điện máy, đặc biệt là mặt hàng tivi, có thể tăng khoảng 18% trước thời điểm khai mạc. Nhóm thực phẩm, đồ uống và dịch vụ ăn uống cũng thường ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu từ 8-10%.
MBS cho rằng thị trường nhiều khả năng vẫn gặp khó khăn trong tuần đầu tháng 6 khi các yếu tố gây áp lực chưa có nhiều thay đổi.
Bao gồm sự suy yếu của nhóm cổ phiếu trụ, hoạt động bán ròng của khối ngoại, xu hướng tăng lãi suất tại nhiều quốc gia châu Á và tâm lý thận trọng của dòng tiền trong giai đoạn thiếu thông tin hỗ trợ.
Về mặt kỹ thuật, VN-Index vẫn đang duy trì phía trên các đường trung bình động trung và dài hạn như MA50, MA100 và MA200.
Tuy nhiên, các tín hiệu ngắn hạn đã trở nên kém tích cực sau hai tuần điều chỉnh liên tiếp từ vùng đỉnh lịch sử. Áp lực điều chỉnh cả về chỉ số và thanh khoản, trong đó đáng chú ý là mức sụt giảm thanh khoản đã về mức thấp nhất trong vòng 1 năm.
"Với việc VN-Index đang ở vùng đỉnh và việc thanh khoản sụt nhanh, kịch bản thị trường mở biên độ dao động xuống phía dưới để tìm kiếm lực cầu có khả năng xảy ra ở tuần tới. Vùng hỗ trợ cho VN-Index trong kịch bản thị trường điều chỉnh ở khu vực 1.800 điểm", báo cáo nêu rõ.
Liên quan tới chiến lược giao dịch trong bối cảnh nhiều yếu tố khó lường, bộ phận phân tích MBS nhấn mạnh "thận trọng và kiên nhẫn" là từ khóa chủ chốt cho tháng 6.
Chủ động chốt lời từng phần (tài trợ rủi ro) để đưa danh mục về trạng thái an toàn. Duy trì tỷ trọng tiền mặt cao để sẵn sàng giải ngân khi thị trường chiết khấu về vùng giá hấp dẫn.
Tương tự, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) đánh giá vùng 1.840–1.850 điểm vẫn là ngưỡng hỗ trợ ngắn hạn quan trọng. Công ty khuyến nghị nhà đầu tư tiếp tục cơ cấu danh mục, giảm tỷ trọng ở những cổ phiếu không còn thu hút dòng tiền và tận dụng các nhịp rung lắc để giải ngân thăm dò vào các mã đang duy trì xu hướng mạnh hơn thị trường.
Chứng khoán VFS đưa ra hai kịch bản cho tháng 6. Ở kịch bản tiêu cực với xác suất khoảng 40%, VN-Index có thể đánh mất mốc 1.850 điểm và lùi về kiểm định vùng 1.800 điểm.
Trong kịch bản tích cực hơn với xác suất 60%, chỉ số tiếp tục dao động trong trạng thái phân hóa, xuất hiện các nhịp rung lắc quanh vùng 1.850 điểm trước khi hồi phục trở lại khu vực 1.900 điểm.
Từ góc nhìn đầu tư, phần lớn các công ty chứng khoán đều ưu tiên chiến lược phòng thủ trong ngắn hạn. Việc duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức vừa phải, hạn chế mua đuổi và giữ tỷ lệ tiền mặt cao được xem là lựa chọn phù hợp trong bối cảnh hiện nay.
Đối với nhà đầu tư trung và dài hạn, các nhịp điều chỉnh về vùng hỗ trợ được đánh giá là cơ hội để tích lũy dần những nhóm ngành có nền tảng cơ bản tốt như ngân hàng, chứng khoán, bán lẻ, đầu tư công và dầu khí.
Trong khi đó, các cổ phiếu có câu chuyện riêng liên quan đến nâng hạng thị trường, thoái vốn nhà nước hoặc các dự án năng lượng lớn tiếp tục là những nhóm đáng chú ý trong tháng 6.
