Kỷ lục 10,6 triệu lượt khách quốc tế và bài toán giữ lại từng đồng chi tiêu

Việt Nam ngày càng được du khách quốc tế yêu thích nhờ chi phí hợp lý, trải nghiệm phong phú và sự thân thiện của người dân. Tuy nhiên, bên cạnh những kỷ lục về lượng khách, ngành du lịch vẫn đối mặt bài toán nâng mức chi tiêu và gia tăng giá trị giữ lại cho nền kinh tế.

VIỆT NAM LÀ ĐIỂM ĐẾN YÊU THÍCH CỦA DU KHÁCH QUỐC TẾ

Mới đây, trên trang TikTok hơn 3,4 triệu lượt theo dõi, chàng trai người Pháp Will Courageux đã chia sẻ 7 lý do khiến Việt Nam trở thành điểm đến được nhiều du khách quốc tế yêu thích.

Theo Will Courageux, điều đầu tiên gây ấn tượng với du khách nước ngoài là chi phí du lịch và sinh hoạt tại Việt Nam rất hợp lý. Chỉ với khoảng 30.000 - 50.000 đồng, du khách đã có thể thưởng thức một bữa ăn ngon, chất lượng vượt xa kỳ vọng so với số tiền bỏ ra. Đây là lợi thế cạnh tranh mà không nhiều quốc gia du lịch trong khu vực còn duy trì được.

Bên cạnh đó, hạ tầng kết nối internet cũng khiến nam TikToker bất ngờ. Anh cho biết việc tìm kiếm Wi-Fi miễn phí tại Việt Nam rất dễ dàng, từ quán cà phê, nhà hàng cho đến nhiều không gian công cộng. Thậm chí, theo cảm nhận của anh, chất lượng Wi-Fi tại Việt Nam còn tốt hơn ở nhiều quốc gia châu Âu mà anh từng ghé thăm.

Xu hướng thanh toán không tiền mặt ngày càng phổ biến cũng góp phần mang lại trải nghiệm thuận tiện cho du khách. Việc sử dụng mã QR hay chuyển khoản ngân hàng hiện đã trở nên quen thuộc tại nhiều cửa hàng, quán ăn và dịch vụ du lịch, giúp khách quốc tế dễ dàng chi tiêu mà không cần mang theo nhiều tiền mặt.

Đặc biệt, theo Will, sự thân thiện và hiếu khách của người Việt là yếu tố đặc biệt tạo nên sức hút riêng. Anh kể rằng không ít lần được người dân địa phương mời về nhà dùng bữa, trò chuyện cởi mở và đối xử như người thân dù chỉ mới gặp lần đầu.

Một trải nghiệm thú vị khác mà nam du khách nhắc đến là cảm giác “càng đi lạc càng khám phá được nhiều điều hay”. Những quán ăn ngon, góc phố đẹp hay những câu chuyện đáng nhớ đôi khi không nằm ở các địa điểm nổi tiếng, mà xuất hiện trong những con ngõ nhỏ và khu dân cư bình dị.

Riêng với Hà Nội, điều khiến nam Tiktoker yêu thích nhất chính là nhịp sống rất riêng của thành phố. Dù giao thông đông đúc và nhộn nhịp, người dân vẫn giữ được sự bình tĩnh, không quá vội vã. Theo cảm nhận của Will, Hà Nội không mang dáng dấp của một siêu đô thị khổng lồ mà giống như một “ngôi làng lớn”, nơi con người vẫn duy trì được sự kết nối và gần gũi với nhau.

Những chia sẻ của Will xuất hiện trong bối cảnh lượt khách quốc tế đến với Việt Nam đang ghi nhận những con số tăng trưởng ấn tượng.

Theo số liệu của Cục Thống kê công bố ngày 3/6, trong tháng 5/2026, Việt Nam đón khoảng 1,78 triệu lượt khách quốc tế, tăng 16,5% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng đầu năm, lượng khách quốc tế đạt 10,6 triệu lượt, tăng 14,9% và là mức cao nhất từng ghi nhận trong cùng kỳ các năm.

Trong cơ cấu khách quốc tế, đường hàng không tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với 8,7 triệu lượt khách, tương đương 82,3% tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam. Khách nhập cảnh qua đường bộ đạt 1,7 triệu lượt, tăng mạnh 40,8%, trong khi khách đường biển đạt hơn 202.000 lượt, tăng 15,4%.

Xét về động lực tăng trưởng, Nga là thị trường tăng trưởng cao nhất (194%) so với cùng kỳ năm ngoái, đứng thứ hai là Philippines (71%). Tháng 4 và 5, lần đầu tiên Philippines liên tiếp lọt top 10 thị trường khách lớn nhất của Việt Nam.

DU KHÁCH ĐÔNG, CHI TIÊU ÍT

Dù các con số tăng trưởng rất tích cực, nhiều chuyên gia cho rằng thành công của ngành du lịch không nên chỉ được đo bằng số lượng khách. Thực tế, cơ cấu khách hiện nay đang có sự dịch chuyển đáng chú ý khi lượng khách nhập cảnh bằng đường bộ tăng mạnh. Trong khi đó, mức chi tiêu bình quân của du khách chưa chắc tăng tương ứng với tốc độ tăng trưởng về lượng khách.

Hiện, mỗi du khách quốc tế đến Việt Nam chi tiêu trung bình khoảng 100-120 USD/ngày, vẫn ở mức khiêm tốn so với nhiều quốc gia trong khu vực. Nếu nâng được mức chi tiêu lên 200-300 USD/ngày, nguồn thu từ du lịch sẽ tăng trưởng mạnh, tạo thêm cơ hội kinh doanh và sinh kế cho người dân địa phương.

Trước đó, tại cuộc họp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vào tháng 4, Thủ tướng Chính Phủ Lê Minh Hưng đã đưa ra một nhận định đáng suy ngẫm "tránh tình trạng khách quốc tế đến nhưng phần lớn nguồn thu lại thuộc về các đối tác nước ngoài".

Về vấn đề này, theo ông Trần Quý Hoàn, admin Hoài Hốt - Hospitality, người rất am hiểu trong lĩnh vực du lịch và khách sạn, đây không phải là một nghịch lý mà là thực tế đang tồn tại ở nhiều quốc gia phát triển du lịch.

Một du khách có thể chi tiêu khoảng 2.000 USD cho chuyến đi Việt Nam, nhưng không phải toàn bộ số tiền đó đều ở lại nền kinh tế trong nước. Vé máy bay có thể được mua từ hãng hàng không nước ngoài; phòng khách sạn được đặt qua các nền tảng quốc tế như Booking hay Expedia; khách lưu trú tại các khách sạn mang thương hiệu nước ngoài phải gánh các khoản phí quản lý, nhượng quyền và hệ thống đặt phòng toàn cầu

Thậm chí, nhiều tour du lịch được bán từ nước ngoài trước khi khách đến Việt Nam hoặc do các doanh nghiệp có vốn nước ngoài vận hành. Hoạt động mua sắm của du khách cũng có thể diễn ra tại các cửa hàng mà nguồn hàng hoặc chủ sở hữu không phải doanh nghiệp Việt Nam.

Điều đó đồng nghĩa với việc khách vẫn đến đông, doanh thu vẫn được ghi nhận, nhưng phần giá trị thực sự được giữ lại cho doanh nghiệp Việt Nam và nền kinh tế trong nước có thể thấp hơn nhiều so với con số mọi người nhìn thấy.

Trong lĩnh vực khách sạn, không hiếm những khu nghỉ dưỡng hàng nghìn tỷ đồng do nhà đầu tư Việt Nam xây dựng nhưng hằng năm vẫn phải chi trả nhiều khoản phí cho đối tác nước ngoài, bao gồm phí quản lý thương hiệu, phí nhượng quyền, hệ thống đặt phòng toàn cầu, phần mềm vận hành, marketing quốc tế hay chi phí dành cho các chuyên gia quản lý nước ngoài.

Đây là mô hình phổ biến trong quá trình hội nhập. Tuy nhiên, từ góc độ phát triển quốc gia, câu hỏi quan trọng không còn là “Việt Nam đón được bao nhiêu khách”, mà là “Trong mỗi 100 đồng du khách chi tiêu, có bao nhiêu đồng thực sự ở lại Việt Nam?”.

Nhiều địa phương từng chứng kiến tình trạng khách quốc tế đến rất đông nhưng doanh nghiệp và người dân bản địa hưởng lợi không tương xứng. Khách đi theo các tour khép kín, ăn uống tại nhà hàng chỉ định, mua sắm tại điểm bán chỉ định và sử dụng dịch vụ trong một hệ sinh thái khép kín. Khi đó, phần giá trị mà cộng đồng địa phương nhận được chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong toàn bộ chuỗi chi tiêu du lịch.

Vì vậy, mục tiêu của ngành du lịch trong giai đoạn tới không chỉ là tiếp tục tăng trưởng về số lượng khách mà còn phải nâng cao giá trị kinh tế thực sự mà du lịch mang lại.

Để làm được điều này, ông Hoài cho rằng cần đẩy mạnh phát triển các thương hiệu khách sạn, lữ hành và dịch vụ du lịch Việt Nam có khả năng cạnh tranh quốc tế; nâng cao năng lực đội ngũ quản lý trong nước; khuyến khích du khách chi tiêu nhiều hơn cho các sản phẩm địa phương như ẩm thực, văn hóa, thủ công mỹ nghệ và trải nghiệm bản sắc Việt.

Song song với đó là việc xây dựng chuỗi cung ứng du lịch nội địa mạnh hơn, từ thực phẩm, quà lưu niệm đến các dịch vụ hỗ trợ, nhằm gia tăng tỷ lệ giá trị được giữ lại trong nền kinh tế.

"Thành công của ngành du lịch không chỉ nằm ở những kỷ lục về lượng khách quốc tế, mà còn ở khả năng biến dòng tiền từ du khách thành việc làm, cơ hội kinh doanh và động lực phát triển cho doanh nghiệp Việt Nam. Điều quan trọng không phải là khách đến bao nhiêu, mà là Việt Nam giữ lại được bao nhiêu giá trị từ mỗi chuyến đi của họ", ông Hoài chia sẻ.

Trong khi đó, theo ông Thắng Phạm, đại diện công ty du lịch chuyên khai thác thị trường khách quốc tế mức chi tiêu của du khách phụ thuộc rất lớn vào khả năng tài chính và phân khúc khách hàng.

"Khách có điều kiện kinh tế thì ở đâu họ cũng chi tiêu nhiều. Ngược lại, nhóm khách trẻ đi du lịch bụi, sinh viên hoặc người mới đi làm thường có xu hướng tiết kiệm hơn. Đây là đặc điểm chung của du lịch toàn cầu chứ không riêng Việt Nam", ông Thắng nhận định.

Điều quan trọng là Việt Nam phải tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ để giữ chân nhóm khách có khả năng chi tiêu cao. Thực tế, chất lượng nhiều sản phẩm, dịch vụ du lịch của Việt Nam đã cải thiện đáng kể trong những năm gần đây, từ cơ sở lưu trú, ẩm thực đến các trải nghiệm văn hóa và giải trí.

Tuy nhiên, một trong những rào cản lớn đối với việc gia tăng chi tiêu của du khách vẫn là tình trạng hàng giả, hàng nhái và sự thiếu đồng bộ trong chất lượng sản phẩm. "Ngay cả người Việt nhiều khi còn e ngại mua sắm vì sợ gặp hàng giả, hàng kém chất lượng, huống hồ là khách quốc tế. Muốn du khách chi tiêu nhiều hơn thì trước hết phải tạo được niềm tin cho họ", ông Thắng chia sẻ.

Theo đó, bên cạnh việc thu hút thêm khách quốc tế, nhiều ý kiến cho rằng cần siết chặt công tác quản lý thị trường, xử lý hàng giả, hàng nhái và tạo điều kiện cho các thương hiệu Việt phát triển mạnh hơn. Khi sản phẩm Việt đủ chất lượng, đủ uy tín và mang bản sắc riêng, du khách sẽ sẵn sàng chi tiêu nhiều hơn, qua đó giúp gia tăng giá trị thực sự mà ngành du lịch mang lại cho nền kinh tế.