Hoa sen được chọn làm quốc hoa và từ xưa sen đã có mặt trong vật linh, đồ thờ cúng. Hoa sen vẫn được dâng cúng thành kính và giờ đây sức lan tỏa của loài hoa này đã ngày càng trở nên mạnh mẽ, nhất là trong nghệ thuật nhiếp ảnh, mỹ thuật và cả ẩm thực …
Sen giờ đã vãn mùa, các chủ đầm sen đã đỡ vất vả tiếp khách đến chụp, đỡ phải mở mắt từ tinh mơ hái sen cho khách đặt mua ướp trà. Nhất là với sen Tây Hồ, hầu hết các nhà ướp sen đều phải đặt trước và chia nhau theo lịch. Các đầm, hồ, ruộng giờ trồng sen đều có năng suất thu hoạch rất khá.
Về Bắc Ninh, giống sen Kinh Bắc cổ còn có tên "Hoa Quỳ". Câu ca dao cổ của vùng Kinh Bắc "Gái dậy thì như hoa Quỳ mới nở" chính là câu ca dao dành để miêu tả vẻ đẹp loài sen này.
Loài hoa này nở bạt ngàn vì được trồng để lấy hạt. Giá hạt sen chưa bỏ áo hạt khoảng 50-60 nghìn đồng/1 kí nhưng khi tách vỏ đem bán có thể lên đến hơn 100 nghìn đồng.
Hạt sen làm thực phẩm cao cấp có sức tiêu thụ thật đáng kể. Còn ngó sen thường được dùng để hầm, lá sen để gói, để làm trà… và hầu hết đều góp phần tạo ra những giá trị kinh tế lớn hơn.
Trong đời sống tinh thần, khi nhiếp ảnh lên ngôi với sự bùng nổ khi chia sẻ hình ảnh cá nhân trên các trang mạng, chụp ảnh với sen đã mang lại những "món hời lớn" cho các chủ đầm sen dù từng có chưa ai làm một phép tính về số tiền có thể kiếm được mỗi ngày nếu chỉ tính ở đô thị lớn chứ chưa kể toàn quốc.
Trồng và chăm đầm sen cho thuê chụp ảnh là một dịch vụ "hưởng sen" hái ra tiền, thậm chí giá trị thương phẩm còn cao hơn hẳn. Mỗi vùng có những giống sen riêng và đã được thêm sự đa dạng bằng nhưng giống sen mới nhập. Cảm hứng sáng tác trong nghệ thuật nhiếp ảnh cũng vì thế mà công phu và phong phú hơn. Lấy cảm hứng đầm sen như một làng xóm có nam phụ lão ấu, có giàu sang thấp kém, có đông vui đơn sơ… mà các nghệ sỹ đặt tên được những cái tên độc đáo cho tác phẩm của mình.
Chỉ từ khi hoa mới nhú thưa thớt đầu hạ , những lá, những búp yêu kiều đã được săn đón nâng niu, được lấy làm nguồn cảm hứng để ngâm nga thơ phú. Dưới nắng, dưới mưa hay khi đã tàn , những bông sẽ "buông" cánh uốn cong oằn mình xây lại hạt lại "vô tình" trở thành một gương sen xinh đẹp chẳng kém gì hoa.
Chỉ một giọt sương, giọt nắng bên hoa cũng đã "đủ" để làm nên tác phẩm giàu cảm xúc, nuôi dưỡng khiếu thẩm mỹ về cái đẹp một cách tự nhiên. Một khoảnh khắc chớp mắt với cánh cò bay vút lên bên rìa đầm sen trong buổi sớm mai trên mặt nước thanh bình đã là cả một vẻ đẹp ""tài tình" mà chỉ có những người nghệ sỹ siêng năng, nhanh tay nhanh mắt và có cả may mắn "trời ban" mới có cơ hội lưu giữ được.
Một bức ảnh có tên "Mồ hôi sen" đã không còn chỉ là một bức ảnh chụp sen thông thường mà đã trở thành khoảnh khắc nghệ thuật mang giá trị tinh thần truyền tải vẻ đẹp đậm chất làng quê của những phụ nữ quê hái sen dâng chùa nhân ngày Phật đản. Bức tranh đó có đủ "vị" thành kính và hơi thở của cuộc sống nâu sồng giản dị, đúng tâm nguyện của người sáng tác.
Một bóng áo dài hồng với sen hồng, một tà áo dài trắng với sen trắng hay sự vui tươi của các thiếu nữ với chiếc yếm thắm bên những đoá hoa sen gợi một nét đẹp thời xa xưa - khoảnh khắc lưu giữ hồn xưa và tà áo dài quốc phục đi với quốc hoa như một sự lưu giữ truyền thống, một sự tôn nghiêm trang trọng đáng để ngợi ca.
Đôi khi, chỉ một khoảnh khắc bất chợt của tạo hóa sau mưa, sau nắng cũng tạo ra cảm xúc cho các tay săn ảnh bên sen. Bức ảnh tình cờ lá sen non màu tím, màu lạ đọng lại sau mưa hình nước trái tim cũng là một kì thú cho bạn thưởng ảnh. Sen đã vãn, thu đã mênh mang nhưng vẫn còn sót lại trong đầm những bông sen muộn, lá sen sau bão hết mùa mệt mỏi… vẫn còn nghệ sỹ đi tìm cảm hứng về trời đất, thiên nhiên, tình người trong nhân gian từ các đầm sen cuối vụ.
Bài: Nguyễn Thúy Vân
Ảnh: Trần Xuân Thiều – Bảo Gia Hân
