Thị trường chứng khoán bước vào tháng 11 sau hai tháng điều chỉnh liên tiếp, trong bối cảnh thanh khoản suy yếu và áp lực bán ròng từ khối ngoại vẫn lớn.
Dù kết quả kinh doanh quý 3 cùng tiến độ giải ngân đầu tư công được kỳ vọng hỗ trợ tâm lý, mặt bằng lãi suất cao và những bất ổn từ bên ngoài vẫn khiến triển vọng hồi phục của VN-Index còn nhiều thách thức.
TÌM CƠ HỘI HỒI PHỤC SAU HAI THÁNG GIẢM ĐIỂM
Thị trường chứng khoán khép lại tháng 10 với nhiều biến động. VN-Index đóng cửa tại 1.741 điểm, giảm 1,56% so với cuối tháng 9. Đây là tháng giảm điểm thứ hai liên tiếp, sau khi chỉ số mất 3,47% trong tháng trước đó.
Trong tháng 10, VN-Index có thời điểm lùi về 1.677 điểm vào ngày 20/10, trước khi phục hồi lên vùng 1.780 điểm. Tuy nhiên, áp lực bán quay trở lại trong tuần cuối tháng khiến chỉ số chưa thể vượt qua vùng kháng cự quan trọng.
Thanh khoản tiếp tục suy yếu, với giá trị giao dịch bình quân trên HoSE đạt khoảng 15.644 tỷ đồng/phiên. Đáng chú ý, khối ngoại bán ròng hơn 20.000 tỷ đồng trong tháng 10, mức cao nhất trong khoảng một năm. Lũy kế từ đầu năm, giá trị bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài đã gần 120.000 tỷ đồng.
Theo nhóm phân tích của Công ty Cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS), nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là các mã thuộc Vingroup, tiếp tục ảnh hưởng đáng kể đến điểm số chung.
Trong khi đó, ngân hàng và bất động sản chiếm tỷ trọng giao dịch lớn nhưng cũng chịu áp lực bán. Nhóm thép ghi nhận tín hiệu tích cực hơn nhờ tăng trưởng lợi nhuận, còn dầu khí và công nghệ diễn biến phân hóa.
Bước sang tháng 11, triển vọng thị trường sẽ phụ thuộc vào khả năng cải thiện của dòng tiền, kết quả kinh doanh doanh nghiệp và những biến động từ môi trường vĩ mô. Trong đó, kết quả kinh doanh quý 3 đang trở thành yếu tố hỗ trợ đáng chú ý.
Theo thống kê từ FiinPro-X, tính đến ngày 30/10/2026, có 797/1.518 doanh nghiệp niêm yết và ngân hàng công bố báo cáo tài chính hoặc ước tính kết quả kinh doanh quý 3, đại diện 77% vốn hóa thị trường. Lợi nhuận sau thuế của nhóm doanh nghiệp đã công bố tăng 35,8% so với cùng kỳ.
Xét theo nhóm ngành, khối phi tài chính ghi nhận lợi nhuận tăng 65,5%, trong khi khối tài chính tăng 2,6%. Một số ngành có mức tăng trưởng nổi bật gồm bất động sản, tăng 237,3%; tài nguyên cơ bản, tăng 157,4%; và bán lẻ, tăng 89,6%. Ngược lại, công nghệ thông tin ghi nhận lợi nhuận giảm 6,9% so với cùng kỳ.
Kết quả trên cho thấy lợi nhuận doanh nghiệp vẫn là điểm sáng, song mức tăng trưởng có sự khác biệt đáng kể giữa các ngành. Trong bối cảnh thanh khoản chưa cải thiện, dòng tiền nhiều khả năng tiếp tục tập trung vào những doanh nghiệp đầu ngành có triển vọng lợi nhuận rõ ràng, thay vì lan tỏa trên diện rộng.
Bên cạnh yếu tố lợi nhuận, tiến độ giải ngân đầu tư công cũng được kỳ vọng hỗ trợ hoạt động kinh tế và thị trường chứng khoán trong những tháng cuối năm. Theo Chứng khoán MB (MBS), tính đến ngày 22/10, cả nước đã giải ngân gần 674.000 tỷ đồng, tương đương 66% kế hoạch Thủ tướng giao. Nhóm phân tích kỳ vọng giải ngân sẽ tiếp tục tăng tốc, hướng tới mục tiêu hơn 1 triệu tỷ đồng trong năm 2026.
MBS cũng đánh giá chính sách tài khóa đang được đẩy mạnh, trong đó có các biện pháp kích thích tiêu dùng và hỗ trợ tăng trưởng. Việc các ngân hàng lớn giảm lãi suất huy động, triển khai các gói tín dụng ưu đãi được kỳ vọng góp phần hỗ trợ dòng vốn cho nền kinh tế.
Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất vẫn là yếu tố cần theo dõi. Trong báo cáo chiến lược mới công bố, Chứng khoán Thiên Việt (TVS) cho rằng sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán đang suy giảm khi lợi suất thu nhập trên giá cổ phiếu (E/P) không còn tạo ra chênh lệch đủ hấp dẫn so với lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng tại các ngân hàng thương mại.
Theo TVS, lãi suất trong nước đã tăng đáng kể từ cuối năm 2025, khiến dòng tiền từ nhà đầu tư cá nhân vào chứng khoán suy giảm. Nhóm phân tích dự báo lãi suất trong giai đoạn cuối năm 2026 tiếp tục neo ở mức cao, thậm chí có thể tăng thêm tại một số ngân hàng có nhu cầu vốn trung và dài hạn lớn, đặc biệt khi tham gia tài trợ các dự án đầu tư công và hạ tầng. Hiện tại, lãi suất huy động kỳ hạn một năm trong hệ thống ngân hàng được TVS ghi nhận quanh 9%/năm.
Áp lực lãi suất còn đến từ môi trường quốc tế. TVS cho rằng định hướng chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn, bao gồm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), tiếp tục là yếu tố cần theo dõi. Khả năng Fed tăng lãi suất trở lại hoặc duy trì chính sách thắt chặt có thể giúp đồng USD giữ sức mạnh, qua đó gia tăng áp lực lên tỷ giá USD/VND.
Trong khi đó, MBS cho biết Fed tiếp tục duy trì lãi suất điều hành trong khoảng 3,75-4% khi áp lực lạm phát vẫn ở mức cao. Thị trường kỳ vọng Fed có thể tiếp tục tăng lãi suất trong tháng 12 và thêm một đến hai lần trong năm 2027. Cùng với đó, thị trường chứng khoán Trung Quốc chịu áp lực bán mạnh, buộc Bắc Kinh triển khai các biện pháp hỗ trợ nhằm ổn định tâm lý nhà đầu tư.
Một rủi ro khác được TVS nhấn mạnh là biến động giá năng lượng do xung đột tại Trung Đông. Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có mức dự trữ dầu thấp và phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu.
Vì vậy, giá dầu tăng có thể đẩy chi phí vận tải và dịch vụ lên cao, làm gia tăng thâm hụt cán cân thương mại nhiên liệu cũng như nhu cầu ngoại tệ để thanh toán nhập khẩu.
Những yếu tố này không chỉ gây áp lực lên hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp mà còn tạo thêm sức ép đối với tỷ giá USD/VND. Theo TVS, sự kết hợp giữa lãi suất trong nước cao, điều kiện tài chính quốc tế thắt chặt và rủi ro lạm phát từ giá năng lượng sẽ hạn chế dư địa mở rộng định giá của thị trường chứng khoán.
Ngoài ra, Agriseco Research lưu ý căng thẳng địa chính trị trước thềm Hội nghị G20 và nguy cơ Mỹ áp thuế bổ sung sau các cuộc điều tra về sở hữu trí tuệ. Những diễn biến này có thể tác động đến tâm lý nhà đầu tư trong thời gian tới.
KỊCH BẢN NÀO CHO THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN THÁNG 11?
Trên cơ sở những yếu tố hỗ trợ và rủi ro kể trên, các công ty chứng khoán đưa ra những kịch bản khác nhau cho thị trường trong tháng 11. Dù phần lớn vẫn nhìn nhận cơ hội hồi phục sau hai tháng giảm điểm, các dự báo đều cho thấy dòng tiền có khả năng tiếp tục phân hóa.
Với VFS, nhóm phân tích đưa ra hai kịch bản đối với VN-Index trong tháng 11. Ở kịch bản cơ sở, có xác suất 60%, chỉ số sẽ tích lũy trong vùng 1.700-1.800 điểm, trong khi dòng tiền tiếp tục phân hóa. Kịch bản tiêu cực có xác suất 40%, VN-Index đánh mất ngưỡng hỗ trợ 1.720 điểm và lùi về kiểm định vùng đáy tháng 10, khoảng 1.670-1.690 điểm.
Về định giá, VFS cho biết P/E của VN-Index hiện khoảng 11,2 lần; nếu loại trừ nhóm Vingroup, mức định giá còn khoảng 10-10,3 lần. Đây là vùng có thể xem xét tích lũy trong trung và dài hạn, với điều kiện nhà đầu tư lựa chọn doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận bền vững và dòng tiền hoạt động lành mạnh.
Trong khi đó, MBS nhận định thị trường đang đứng trước cơ hội hồi phục sau hai tháng liên tiếp giảm điểm. Cơ sở cho kỳ vọng này đến từ yếu tố mùa vụ và tín hiệu cải thiện tại một số nhóm cổ phiếu.
Theo thống kê trong 10 năm gần nhất, tháng 11 có xác suất tăng điểm lên tới 70%, với mức sinh lời bình quân 3,8%, cao thứ hai trong năm. Bên cạnh đó, một số nhóm cổ phiếu như bất động sản, xây dựng, vật liệu xây dựng và đầu tư công đã xuất hiện tín hiệu tạo đáy sớm hơn thị trường chung.
Trên cơ sở này, MBS xác định vùng kháng cự của VN-Index trong tháng 11 tại 1.800-1.810 điểm, trong khi vùng hỗ trợ nằm quanh 1.720-1.730 điểm.
Thận trọng hơn, Agriseco Research dự báo VN-Index có thể tiếp tục giằng co trong xu hướng giảm, đặc biệt trong nửa đầu tháng 11 khi thanh khoản thấp và dòng tiền phân hóa trước kết quả kinh doanh quý 3/2026.
Theo công ty chứng khoán này, chỉ số có vùng hỗ trợ gần tại 1.685 điểm, hỗ trợ xa hơn tại 1.625 điểm; trong khi vùng kháng cự được xác định ở 1.770-1.790 điểm.
Về chiến lược, Agriseco khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên nắm giữ cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, định giá hợp lý và chỉ xem xét mở vị thế mới khi thị trường xuất hiện tín hiệu tích cực hơn.
Đáng chú ý, TVS đưa ra dự báo thận trọng hơn đối với định giá thị trường trong quý 4/2026. Theo đó, TVS Research đánh giá vùng điểm phù hợp của VN-Index vào cuối quý 4/2026 khoảng 1.800-1.850 điểm, đồng thời hạ mức P/E kỳ vọng của chỉ số về quanh 12 lần, thấp hơn đáng kể so với dự báo 15 lần trước đó.
Tại thời điểm cuối tháng 10/2026, P/E của VN-Index đang ở mức 11,2 lần. Theo TVS, mức định giá thấp hơn phản ánh việc nhà đầu tư không còn sẵn sàng trả mức giá cao hơn cho triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp, thay vì chỉ xuất phát từ đà điều chỉnh của giá cổ phiếu.
Một chỉ báo khác cho thấy thị trường chưa thực sự cải thiện là độ rộng. Thống kê của TVS cho thấy chỉ khoảng 31,8% cổ phiếu đang giao dịch trên đường trung bình động 200 ngày (MA200), phản ánh phần lớn cổ phiếu vẫn chịu áp lực trong xu hướng trung và dài hạn.
Dù thận trọng về điểm số và định giá, TVS lại nâng dự báo tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết trong năm 2026. Cụ thể, nhóm phân tích kỳ vọng lợi nhuận toàn thị trường tăng 37,8% so với năm trước, với động lực chủ yếu đến từ hai nhóm ngân hàng và bất động sản.
Trong đó, các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup được đánh giá đóng vai trò dẫn dắt đáng kể đối với tăng trưởng lợi nhuận ngành bất động sản, qua đó đóng góp vào mức tăng chung của toàn thị trường.
Tuy nhiên, TVS lưu ý tăng trưởng lợi nhuận mạnh không đồng nghĩa định giá cổ phiếu sẽ tăng tương ứng, nhất là khi nhà đầu tư ngày càng thận trọng trong việc chấp nhận mức giá cao cho triển vọng kinh doanh.