Chỉ một tháng trước, các chuyên gia dịch tễ đã dự đoán rằng các quốc gia trên thế giới sẽ dần vượt qua đại dịch vào năm 2022 sau hơn 2 năm chịu đựng một loạt các làn sóng dịch bệnh do biến thể alpha, beta, gamma và delta.
Theo đó, Covid-19 được cho là sẽ trở thành một căn bệnh thông thường (như cảm cúm), hy vọng nó sẽ chuyển sang thành những đợt bùng phát định kỳ thoặc theo mùa ít nghiêm trọng hơn. Vaccine, hầu hết phổ biến rộng rãi trong đầu 2021 ở các quốc gia phát triển, sẽ dễ dàng tiếp cận hơn cho phần lớn dân số toàn cầu vào cuối năm nay. Nhưng sự lây lan nhanh chóng của biến thể omicron có đột biến cao, được xác định vào cuối tháng 11 và khả năng gây tái nhiễm bệnh rõ ràng cao hơn so với các biến thể trước đây, đang làm suy yếu hy vọng của thế giới.
Hiện tại, các quốc gia đang quay lại với các biện pháp nghiêm ngặt: hạn chế đi lại, yêu cầu sử dụng khẩu trang, khuyến cáo không tụ tập đông người trong kỳ nghỉ đông. Các chuyên gia dịch bệnh chia sẻ với Reuters: “Mặc dù không phải là chúng ta quay về con số 0, nhưng sẽ cần tiêm vaccine tăng cường hoặc tiếp xúc với virus để có thể tiếp tục vượt qua giai đoạn tồi tệ của đại dịch.”
“Mọi người đã phát ốm vì đại dịch và tôi cũng vậy, nhưng nếu chúng ta không hành động thì thực sự 2022 sẽ tồi tệ như những gì chúng ta đã thấy vào năm 2021,” Tiến sĩ Angela Rasmussen, một nhà virus học tại Tổ chức Vaccine và Bệnh truyền nhiễm tại Đại học Saskatchewan ở Canada nói.
Ngay cả sau khi Covid-19 trở thành một căn bệnh phổ biến hơn, các biến thể mới cũng có khả năng sẽ bùng phát theo mùa trong nhiều năm tới.
Tiến sĩ Amesh Adalja, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm An ninh Y tế Johns Hopkins cho biết: “Sẽ luôn có một con số nhất định về các trường hợp nhiễm Covid-19, số ca nhập viện và tử vong. Và dường như tất nhiều người vẫn chưa hiểu và sẵn sàng với dự đoán đó.”
Tất nhiên, tất cả chúng ta đều hy vọng virus sẽ ngày một suy giảm cho đến khi không còn “gây rối” nữa. Nhưng sống chung với Covid-19 không có nghĩa rằng nó không còn là mối đe dọa.
Thay vào đó, mọi người sẽ cần phải sẵn sàng điều chỉnh cuộc sống của mình mỗi khi biến thể tiếp theo xuất hiện, Tiến sĩ Tom Frieden, giám đốc điều hành của Resolve to Save Lives - một sáng kiến y tế công cộng toàn cầu và là cựu giám đốc của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ cho biết.
Liệu chăng đại dịch có thể kết thúc vào năm 2022?
Một số nhà khoa học không hoàn toàn sẵn sàng từ bỏ hy vọng rằng một số nơi trên thế giới sẽ vượt khỏi đại dịch vào năm sau. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hơn 270 triệu người đã bị nhiễm Covid-19, và ước tính khoảng 57% dân số toàn cầu đã được tiêm ít nhất một liều vaccine - một khả năng bảo vệ chưa có cách đây hai năm.
“Ngay cả khi khả năng miễn dịch suy giảm đối với omicron, những không có nghĩa là nó vô giá trị. Và khả năng miễn dịch rõ ràng hiệu quả hơn trong việc hạn chế bệnh trở nặng so với ngăn ngừa khả năng nhiễm bệnh,” Tiến sĩ David Dowdy, một nhà dịch tễ học về bệnh truyền nhiễm tại Johns Hopkins cho biết.
Cho đến nay, hầu hết các nghiên cứu xem xét hiệu quả của vaccine đối với omicron đều tập trung vào việc trung hòa các kháng thể, ngăn virus xâm nhập và lây nhiễm tế bào. Kết quả xét nghiệm máu từ những người được tiêm chủng đầy đủ cho thấy omicron đã học cách thoát khỏi trạng thái trung hòa; do vậy một liều tăng cường có thể sẽ khôi phục lại sự bảo vệ đó.
Các tế bào T của hệ thống miễn dịch - với nhiệm vụ tiêu diệt các tế bào bị nhiễm bệnh - dường như vẫn có thể nhận ra các biến thể virus. Nhiều chuyên gia tin rằng tuyến phòng thủ thứ hai này sẽ ngăn chặn các trường hợp nhập viện và tử vong.
Sống chung với Covid-19 vào năm 2022 có thể sẽ đồng nghĩa với việc đánh giá các rủi ro tại địa phương và bảo vệ bản thân thông qua tiêm chủng, đeo khẩu trang và giãn cách xã hội.
Tiến sĩ Robert Wachter, chủ nhiệm Khoa Y tại Đại học California, San Francisco, nhận định: “Sẽ khó có được một trạng thái chung của đại dịch. Sẽ có các trạng thái khác nhau đối với những người khác nhau và cho các khu vực khác nhau. Tôi nghĩ rằng đó sẽ là tương lai gần mà chúng ta phải đối mặt.”
