Mới đây, đoàn công tác của Bộ Y tế do Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương làm trưởng đoàn đã đi giám sát công tác phòng, chống dịch bệnh tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội).
Đoàn đã kiểm tra hệ thống giám sát y tế người nhập cảnh gồm việc sử dụng máy đo thân nhiệt tự động, bố trí nhân lực thường trực, quy trình phát hiện sớm, cách ly, xử lý các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là các bệnh nguy hiểm mới nổi và tái nổi.
Đồng thời, đoàn cũng làm việc với các đơn vị liên quan về công tác chuẩn bị phương án ứng phó với bệnh do virus Nipah, một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có nguy cơ xâm nhập trong bối cảnh giao lưu, đi lại quốc tế gia tăng.
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh, dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm tiềm ẩn nguy cơ gia tăng dịch bệnh, nhất là các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, mới nổi qua đường hàng không. Vì vậy, các đơn vị tuyệt đối không chủ quan, phải duy trì cảnh giác cao độ, thực hiện nghiêm giám sát y tế cửa khẩu.
Theo ông Bùi Văn Hào, Giám đốc Trung tâm Dự phòng và kiểm soát bệnh tật Hà Nội, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp giám sát chủ động tại 70 bệnh viện, phòng khám và cộng đồng, duy trì đội cơ động chống dịch trong suốt kỳ nghỉ Tết, tổ chức tập huấn cho mạng lưới y tế cơ sở về giám sát và phòng, chống bệnh do virus Nipah.
Về công tác chuẩn bị vật tư, hóa chất phòng, chống dịch, Trung tâm Dự phòng và kiểm soát bệnh tật Hà Nội đang dự trữ 1.000 kg Cloramin B, 500 lít hóa chất diệt muỗi, hàng nghìn bộ trang phục phòng hộ cá nhân cùng nhiều máy phun khử khuẩn các loại.
Tại 126 trạm y tế phường, xã, hệ thống máy phun và hóa chất cũng được bảo đảm đầy đủ, sẵn sàng triển khai khi có tình huống dịch bệnh xảy ra.
Liên quan đến quản lý các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, ông Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, đơn vị cần phải truyền tải đầy đủ dữ liệu dịch tễ từ sân bay về địa phương, in rõ các số điện thoại, đường dây nóng trên tờ rơi để người dân dễ dàng liên hệ khi cần hỗ trợ. Đặc biệt, việc rà soát, tổ chức luồng vận chuyển bệnh nhân phải khoa học, hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo.
Nhằm tiếp tục tăng cường giám sát y tế tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương yêu cầu Sở Y tế Hà Nội duy trì nghiêm công tác giám sát y tế tại cửa khẩu, bảo đảm phát hiện sớm các ca nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, đặc biệt với hành khách đến từ vùng có dịch, sẵn sàng phương án xử lý, cách ly, vận chuyển an toàn theo đúng quy trình chuyên môn.
Rà soát và củng cố năng lực đáp ứng bao gồm nhân lực, trang thiết bị, vật tư y tế và phương án phối hợp liên ngành. Tăng cường truyền thông phòng bệnh trên nền tảng số đối với hành khách nhập cảnh, tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giám sát, khai báo y tế và chia sẻ dữ liệu dịch tễ.
Ngoài ra, cần tăng cường phối hợp liên ngành nhằm bảo đảm kiểm soát rủi ro dịch bệnh hiệu quả, không gây cản trở hoạt động đi lại và giao thương.
Trước đó, UBND TP.HCM đã ban hành kế hoạch phòng, chống dịch do virus Nipah, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán 2026. Cụ thể, đối với công tác phòng, chống bệnh truyền nhiễm, yêu cầu toàn bộ hành khách nhập cảnh được kiểm tra thân nhiệt từ xa nhằm phát hiện sớm trường hợp sốt hoặc có triệu chứng nghi ngờ. Các trường hợp có biểu hiện sốt, đặc biệt đến từ hoặc đi qua khu vực có nguy cơ, được khai thác đầy đủ yếu tố dịch tễ.
Song song đó, cần rà soát, củng cố nguồn lực tại các cơ sở y tế, bảo đảm sẵn sàng nhân lực, vật tư, thuốc, hóa chất, trang thiết bị và phương tiện để tiếp nhận, thu dung, điều trị các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định nhiễm virus Nipah, đáp ứng kịp thời khi có dịch xảy ra.
Tổ chức tập huấn, cập nhật chuyên môn về chẩn đoán, điều trị và các biện pháp phòng, chống nhiễm khuẩn. Tăng cường hội chẩn, tư vấn, hỗ trợ chuyên môn cho các cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn nhằm phát hiện sớm, xử trí đúng và bảo đảm an toàn cho người bệnh.
Các cơ sở y tế thực hiện đầy đủ biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc gần với trường hợp nghi ngờ hoặc xác định bệnh, triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống lây nhiễm nhằm giảm thiểu nguy cơ lây truyền trong cơ sở khám, chữa bệnh, bảo đảm an toàn cho người bệnh và nhân viên y tế.
Cùng với đó, tăng cường năng lực xét nghiệm, chẩn đoán bệnh do vi rút Nipah. Sẵn sàng tiếp nhận mẫu bệnh phẩm, thực hiện xét nghiệm PCR, giải trình tự gen để xác định virus. Tổng hợp, phân tích thông tin dịch tễ, kết quả xét nghiệm và báo cáo theo quy định.
Bên cạnh đó, yêu cầu đẩy mạnh truyền thông nguy cơ dựa trên bằng chứng khoa học, hướng dẫn người dân nhận biết sớm dấu hiệu nghi ngờ, chủ động thực hiện biện pháp phòng bệnh và đến cơ sở y tế khi có yếu tố nguy cơ.
Thông tin về tình hình dịch bệnh phải được cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính xác, thống nhất thông điệp truyền thông, tăng cường theo dõi, xử lý thông tin sai lệch liên quan đến dịch bệnh nhằm tránh gây hoang mang trong cộng đồng, nhất là đối với người nhập cảnh hoặc trở về từ khu vực có dịch.
