Mới đây, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) công bố kết quả cuối cùng đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá (CBPG) tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam trong giai đoạn 1/2/2023 - 31/1/2024. Kết quả cho thấy những điều chỉnh theo hướng tích cực, góp phần giảm mặt bằng rủi ro thương mại và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động xuất khẩu tôm của Việt Nam vào thị trường Mỹ.
Theo kết quả cuối cùng, DOC xác định hai bị đơn bắt buộc chịu thuế gồm Soc Trang Seafood Joint Stock Company (STAPIMEX) và Thong Thuan Company Limited/Thong Thuan Cam Ranh Seafood Joint Stock Company (được coi là một thực thể “Thong Thuan/TTCR”). DOC áp dụng phương pháp total AFA với mức biên độ phá giá 25,76%, đồng thời điều chỉnh mức ký quỹ (cash deposit) xuống còn 25,46% sau khi trừ phần bù trừ trợ cấp xuất khẩu 0,30%.
Đáng chú ý, đối với nhóm doanh nghiệp đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng biệt nhưng không thuộc diện kiểm tra bắt buộc, DOC áp mức biên độ 4,58% và mức ký quỹ 4,28%. Đây là mức giảm đáng kể so với kết quả sơ bộ công bố trước đó.
Trước đó, trong kết luận sơ bộ công bố ngày 7/6/2025, Công ty Thông Thuận (bao gồm Thông Thuận Cam Ranh) được xác định biên độ 0%, trong khi STAPIMEX bị áp mức 35,29%. Mức thuế 35,29% cũng được áp cho 22 doanh nghiệp thuộc nhóm hưởng thuế riêng biệt nhưng không bị kiểm tra bắt buộc. Việc mức thuế cuối cùng của nhóm doanh nghiệp này được điều chỉnh giảm về 4,58% được đánh giá là tín hiệu tích cực đối với ngành tôm Việt Nam.
Từ góc độ thị trường, kết quả POR19 có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ năm 2025 đạt 796 triệu USD, tăng 5,4% so với năm trước. Tuy nhiên, trong năm qua, hoạt động mua hàng của các nhà nhập khẩu Mỹ có giai đoạn chững lại do điều chỉnh tồn kho và chiến lược thu mua trước những rủi ro chính sách và thuế quan.
Việc mức ký quỹ đối với nhóm doanh nghiệp hưởng thuế riêng biệt giảm xuống 4,28% giúp thị trường định hình lại mặt bằng chi phí và rủi ro khi ký hợp đồng. Điều này tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam thuận lợi hơn trong chào giá, ký kết hợp đồng theo chương trình hoặc theo mùa vụ, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh về giá.
Mặt bằng thuế thấp hơn cũng góp phần hỗ trợ năng lực duy trì nguồn cung ổn định của Việt Nam tại thị trường Mỹ, yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các nhà nhập khẩu coi trọng tính liên tục của chuỗi cung ứng và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng.
Bên cạnh diễn biến tích cực về mặt thương mại, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết đang cân nhắc các hành động pháp lý phù hợp theo quy định của Hoa Kỳ, phối hợp cùng doanh nghiệp và các bên liên quan nhằm chứng minh thực tế tôm xuất khẩu của Việt Nam không bán phá giá.
Động thái này nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của cộng đồng doanh nghiệp, người nuôi và toàn bộ chuỗi cung ứng tôm Việt Nam, đồng thời củng cố vị thế của ngành trên thị trường quốc tế trong bối cảnh các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng được sử dụng phổ biến.
Giới chuyên môn nhận định việc điều chỉnh mức thuế theo hướng tích cực không chỉ giúp giảm áp lực chi phí mà còn tạo dư địa để doanh nghiệp mở rộng thị phần tại Mỹ, một trong những thị trường tiêu thụ tôm lớn nhất của Việt Nam. Khi rủi ro thuế quan được kiểm soát tốt hơn, khả năng duy trì tăng trưởng xuất khẩu và ổn định chuỗi cung ứng của ngành tôm Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục được củng cố trong thời gian tới.
