Ngay đầu năm 2026, việc Trung Quốc công bố danh sách hàng nghìn dòng sản phẩm nông nghiệp và thủy sản nhập khẩu vào nước này cần phải đảm bảo một số yêu cầu đang đặt các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam trước một bước ngoặt quan trọng về chuẩn hóa.
Mới đây, Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật Việt Nam (SPS Việt Nam), Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Văn phòng SPS Việt Nam nhận được Thông báo số G/SPS/N/CHN/1357 từ Ban Thư ký SPS/WTO về việc Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) ban hành Thông báo số 219 năm 2025: “Yêu cầu về quản lý khai báo đối với doanh nghiệp nước ngoài xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp vào Trung Quốc".
Theo thông báo từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), kể từ ngày 15/12/2025, gần 2.600 dòng sản phẩm khi xuất khẩu vào thị trường này bắt buộc phải có “thư xác nhận” do cơ quan chức năng Trung Quốc cấp trước khi thực hiện khai báo hải quan. Trong danh mục bị ảnh hưởng, nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam chiếm tỷ trọng lớn và đóng vai trò trụ cột cho tăng trưởng nông nghiệp.
Danh sách này được xác định trên cơ sở kết quả đánh giá rủi ro kiểm dịch đối với nông sản nhập khẩu và phù hợp với thông lệ quốc tế; đồng thời, các phương thức tra cứu công khai được quy định rõ nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc tra cứu thông tin và thực hiện khai báo.
Trung Quốc cũng quy định rõ kênh tra cứu thông tin doanh nghiệp nước ngoài đã đăng ký. Trang web chính thức sẽ công bố thống nhất thông tin của các doanh nghiệp đã đăng ký, nêu rõ phương thức tra cứu, để tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu và sử dụng của doanh nghiệp.
Khi thực hiện khai báo nhập khẩu các sản phẩm nông nghiệp thuộc Danh mục phải có thư khuyến nghị chính thức, doanh nghiệp nhập khẩu có trách nhiệm kê khai đầy đủ, chính xác mã số đăng ký tại Trung Quốc hoặc mã số đăng ký của doanh nghiệp nước ngoài tại Trung Quốc vào ô thông tin của Giấy chứng nhận “Đăng ký doanh nghiệp nước ngoài tham gia sản xuất, chế biến và lưu trữ động vật, thực vật và các sản phẩm của chúng nhập khẩu” (Mã giấy phép: 302) trong mục “Thông tin đủ điều kiện của hàng hóa” trên Tờ khai hải quan hoặc Danh sách đăng ký.
Trường hợp một Tờ khai hải quan có nhiều mặt hàng, doanh nghiệp phải kê khai riêng mã số đăng ký tại Trung Quốc tương ứng với từng doanh nghiệp đối với từng mặt hàng.
Văn phòng SPS Việt Nam đã có văn bản gửi các đơn vị của bộ gồm các Cục: Trồng trọt và Bảo vệ thực vật; Chăn nuôi và Thú y; Thủy sản và Kiểm ngư; Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường; Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương; Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế về việc Tổng cục Hải quan Trung Quốc ban hành yêu cầu về quản lý khai báo đối với doanh nghiệp nước ngoài xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp vào Trung Quốc.
Văn phòng SPS Việt Nam đề nghị các đơn vị triển khai hướng dẫn cụ thể cho doanh nghiệp theo từng nhóm ngành hàng thuộc thẩm quyền quản lý theo quy định.
Số liệu của Cục Hải quan cho thấy, năm qua kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam đạt hơn 8,56 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm 2024, trong đó riêng Trung Quốc mang về khoảng 5,5 tỷ USD. Mức tăng gần 19%, tương đương hơn 870 triệu USD, cho thấy dư địa thị trường vẫn rất lớn, nhưng chỉ dành cho những doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ và chính xác các yêu cầu kỹ thuật ngày càng khắt khe của các thị trường xuất khẩu.
