Không có quy trình chăm sóc cơ thể nào trọn vẹn nếu thiếu một sản phẩm làm sạch phù hợp. Khi làm sạch vùng da từ cổ trở xuống, xà phòng dạng bánh và sữa tắm là hai lựa chọn phổ biến nhất.
Cả hai đều có tác dụng loại bỏ bụi bẩn, dầu thừa và mang lại cảm giác sạch sẽ, tươi mới cho làn da, nhưng mỗi loại lại có những ưu điểm và hạn chế riêng.
Để hiểu rõ hơn về sự khác biệt cũng như điểm tương đồng giữa xà phòng dạng bánh và sữa tắm, các chuyên gia da liễu và hóa mỹ phẩm đã chia sẻ những thông tin quan trọng về cách chúng được bào chế, tác động lên da và trường hợp nào nên ưu tiên sử dụng từng loại.
KHÁC NHAU Ở ĐIỂM NÀO?
Xà phòng dạng bánh và sữa tắm đều chứa các chất làm sạch, có tác dụng loại bỏ bụi bẩn, dầu thừa và tạp chất trên da. Tuy nhiên, hai sản phẩm có sự khác biệt đáng kể về công thức cũng như quy trình sản xuất.
Theo Gabrielle Nekrasas, người sáng lập và Giám đốc điều hành của Nanuvo Labs, xà phòng dạng bánh được tạo ra thông qua một quy trình hóa học trong đó dầu và sáp được đun nóng, sau đó thêm dung dịch kiềm. Hỗn hợp này tiếp tục được để ổn định trong khoảng 6 – 8 tuần, trong thời gian đó các thành phần hóa học dần bay hơi.
Trong khi đó, sữa tắm dạng lỏng không cần trải qua quy trình sản xuất tương tự và thường có công thức dịu nhẹ hơn, ít gây cảm giác khô căng hay làm mất đi lớp dầu tự nhiên của da.
Tiến sĩ Hayley Goldbach, bác sĩ da liễu và bác sĩ phẫu thuật da liễu được chứng nhận kép ở Providence, Rhode Island, giải thích rằng do sữa tắm có chứa nước nên công thức cũng ít cô đặc hơn so với xà phòng dạng bánh.
Một ưu điểm khác của sữa tắm là công thức có thể dễ dàng điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu của từng loại da hoặc tình trạng da cụ thể. Các thành phần như dầu, chiết xuất thực vật, chất dưỡng ẩm, thành phần làm sạch hoặc tẩy tế bào chết có thể được bổ sung tùy theo mục đích, từ đó giúp sản phẩm tập trung vào những vấn đề da nhất định.
MỖI LOẠI MỘT THẾ MẠNH
Một trong những ưu điểm nổi bật của xà phòng dạng bánh là không chứa nước trong công thức. Nhờ đó, sản phẩm ít tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, miễn là được bảo quản đúng cách và không bị ngâm trong nước.
Vì vậy, xà phòng dạng bánh thường không cần nhiều chất bảo quản, thậm chí một số sản phẩm có thể không cần sử dụng chất bảo quản.
Bên cạnh đó, dạng bánh cũng giúp giảm đáng kể lượng bao bì. Ngoài lớp giấy bọc hoặc hộp carton, xà phòng không cần đến chai lọ nhựa hay bao bì cồng kềnh, vừa thuận tiện khi bảo quản vừa được xem là lựa chọn thân thiện hơn với môi trường.
Tuy nhiên, xà phòng dạng bánh cũng có một số hạn chế, trong đó đáng chú ý là độ pH tương đối cao. Theo Nekrasas, xà phòng dạng bánh thường có độ pH từ 9 - 10 và rất khó điều chỉnh xuống thấp hơn do đặc thù của quy trình sản xuất.
Goldbach cho biết việc sử dụng xà phòng có độ pH cao hơn độ pH tự nhiên của da có thể khiến da bị khô, đặc biệt ở những người có làn da nhạy cảm. Dù vậy, nhiều loại xà phòng dạng bánh hiện nay đã được bổ sung dầu và các thành phần dưỡng ẩm nhằm hạn chế tình trạng khô da sau khi sử dụng.
Một điểm trừ khác là xà phòng dạng bánh có thể để lại cảm giác nhờn hoặc lớp cặn trên da cũng như bề mặt phòng tắm. Theo Goldbach, đây là đặc điểm khiến một số người cảm thấy không thoải mái sau khi sử dụng.
Sữa tắm lại có lợi thế ở khả năng mang đến cảm giác dịu nhẹ và dễ chịu cho làn da. Các sản phẩm này thường được bổ sung những thành phần có tác dụng làm dịu và dưỡng ẩm, trong đó một số công thức còn chứa chất làm mềm da và ceramide.
Những thành phần này giúp da trở nên mềm mại mà không làm ảnh hưởng đến hàng rào bảo vệ tự nhiên hay lấy đi quá nhiều lượng dầu cần thiết trên da. Theo Goldbach, sữa tắm còn có thể được bổ sung nhiều thành phần khác nhằm hỗ trợ và cải thiện sức khỏe làn da.
Về mặt vệ sinh, sữa tắm cũng có một số ưu thế so với xà phòng dạng bánh. Sản phẩm thường được đựng trong chai hoặc tuýp kín, hạn chế việc công thức tiếp xúc trực tiếp với nước và các yếu tố bên ngoài, từ đó giảm nguy cơ vi khuẩn phát triển.
Đặc biệt, độ pH của sữa tắm có thể được điều chỉnh trong quá trình nghiên cứu công thức và sản xuất nên thường được đưa về mức gần với độ pH tự nhiên của da. Đây cũng là lý do Goldbach đánh giá sữa tắm là lựa chọn phù hợp hơn đối với làn da rất khô.
Dù có nhiều ưu điểm, sữa tắm vẫn tồn tại một hạn chế rõ rệt về bao bì. Dạng sản phẩm này gần như luôn cần chai hoặc tuýp nhựa. Ngay cả khi bao bì được làm từ vật liệu tái chế hoặc có khả năng tái chế, việc sử dụng bao bì nhựa vẫn tạo ra một lượng chất thải nhất định cho môi trường.
Ngoài ra, do sữa tắm chứa nước nên sản phẩm cần được bổ sung chất bảo quản để ngăn nấm mốc phát triển. Điều này có thể khiến sữa tắm không phải lựa chọn lý tưởng đối với những người ưu tiên các sản phẩm có công thức tối giản hoặc theo đuổi tiêu chí sạch.
CÁCH CHỌN SẢN PHẨM LÀM SẠCH PHÙ HỢP
Việc lựa chọn giữa xà phòng dạng bánh và sữa tắm phần lớn phụ thuộc vào tình trạng cũng như nhu cầu của làn da. Với làn da nhạy cảm hoặc dễ kích ứng, xà phòng dạng bánh có thể là lựa chọn phù hợp hơn.
Theo Goldbach, xà phòng dạng bánh thường có công thức đơn giản và ít chứa những thành phần có khả năng gây kích ứng, nhờ đó nguy cơ xảy ra phản ứng dị ứng cũng thấp hơn.
Ngược lại, nếu da rất khô hoặc thường xuyên có cảm giác căng, bong tróc, thô ráp hay ngứa, sữa tắm có thể đáp ứng tốt hơn. Sữa tắm dạng lỏng thường chứa nhiều thành phần dưỡng ẩm và làm dịu, giúp da dễ chịu hơn sau khi làm sạch.
Đây cũng là lựa chọn thường được ưu tiên đối với những người gặp các vấn đề da kéo dài như bệnh chàm hoặc mụn trứng cá bởi công thức có thể được bổ sung các thành phần hoạt tính phù hợp để hỗ trợ cải thiện tình trạng da. Nekaras cho biết nhiều loại sữa tắm hiện nay được phát triển với tiêu chí dịu nhẹ nhằm đáp ứng nhu cầu của cả những làn da nhạy cảm.
Về thành phần, cả xà phòng dạng bánh và sữa tắm đều có thể mang lại lợi ích cho da nếu chứa những chất phù hợp như ceramide, glycerin hoặc các loại dầu thực vật, chẳng hạn dầu bơ, dầu argan và dầu dừa.
Những thành phần này giúp bổ sung và duy trì độ ẩm, đồng thời hỗ trợ hàng rào bảo vệ da trong quá trình làm sạch. Nếu có nhu cầu loại bỏ tế bào chết, có thể ưu tiên những công thức tẩy tế bào chết dịu nhẹ với các thành phần như axit lactic hoặc axit salicylic.
Đối với làn da nhạy cảm, hương liệu là một trong những thành phần nên hạn chế, bất kể sản phẩm được sử dụng là xà phòng dạng bánh hay sữa tắm. Goldbach cho biết các nhà sản xuất không nhất thiết phải công khai toàn bộ những hóa chất được sử dụng để tạo hương, trong khi một số thành phần có thể gây dị ứng hoặc kích ứng da.
Trong đó, triclosan, một chất kháng khuẩn, cũng là thành phần được khuyến cáo nên tránh vì có khả năng gây kích ứng và tiềm ẩn những rủi ro đối với sức khỏe.
Ngoài triclosan, những chất kháng khuẩn mạnh cũng không phải lựa chọn lý tưởng cho việc sử dụng thường xuyên. Chúng có thể làm giảm số lượng vi khuẩn có lợi vốn tồn tại tự nhiên trên da, từ đó khiến da mất đi một phần lớp bảo vệ và có cảm giác khô, căng hoặc bị làm sạch quá mức.
