Tại họp báo Chính phủ chiều 3/6, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã trả lời báo chí về vấn đề kiểm soát chất lượng xăng sinh học sau khi xăng E10 chính thức được sử dụng toàn quốc từ 1/6 vừa qua.
Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết, theo quyết định số 53 ngày 22/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ, Việt Nam sẽ chuyển đổi sang sử dụng xăng nhiên liệu sinh học. Hiện nay, các loại xăng sinh học phổ biến trên thị trường là xăng E5 và E10. Bộ Công Thương đang phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội và các tổ chức liên quan chuẩn bị nhiều nội dung nhằm bảo đảm triển khai chương trình hiệu quả, đúng chủ trương, chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ. Đến nay, nhiều nhiệm vụ đã được triển khai.
Liên quan đến công tác kiểm soát chất lượng xăng nhiên liệu sinh học, có hai vấn đề cần đặc biệt lưu ý.
Thứ nhất là vấn đề chất lượng sản phẩm. Các loại xăng nhiên liệu sinh học phải tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn đã được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Đây là yêu cầu bắt buộc. Đồng thời, cần ngăn chặn việc pha trộn không đúng quy trình, quy chuẩn kỹ thuật.
Thứ hai là công tác kiểm tra, kiểm soát. Việc này được thực hiện ở tất cả các khâu, từ sản xuất, phối trộn, vận chuyển, phân phối, lưu thông cho đến hệ thống bán lẻ. Tất cả các khâu trước khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng đều phải được kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Người tiêu dùng khi sử dụng cũng cần phản ánh, đánh giá để góp phần hỗ trợ công tác kiểm tra, kiểm soát.
Đối với các doanh nghiệp trực tiếp sản xuất, phối trộn, vận chuyển, kinh doanh và bán lẻ xăng nhiên liệu sinh học, trách nhiệm kiểm tra, kiểm soát chất lượng đã được quy định rõ trong pháp luật về kinh doanh xăng dầu cũng như pháp luật liên quan đến tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm.
Về phía cơ quan quản lý nhà nước, trách nhiệm kiểm tra, giám sát được thực hiện thường xuyên thông qua các lực lượng chức năng. Với Bộ Công Thương, lực lượng nòng cốt là Quản lý thị trường. Ở địa phương có lực lượng quản lý thị trường địa phương, đồng thời có sự phối hợp của công an, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Công Thương cùng các lực lượng chức năng liên quan để thực hiện kiểm tra, kiểm soát và giám sát chất lượng xăng nhiên liệu sinh học.
"Tôi nhấn mạnh rằng, công tác kiểm tra được triển khai dưới nhiều hình thức, bao gồm kiểm tra định kỳ theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất. Hiện Bộ Công Thương đang tiếp tục xây dựng kế hoạch kiểm tra theo chỉ đạo của Bộ trưởng tại các cuộc họp giao ban. Danh sách các đối tượng kiểm tra chưa được công bố nhằm bảo đảm tính bất ngờ và hiệu quả của hoạt động kiểm tra", Thứ trưởng Bộ Công Thương nói.
Việc kiểm tra, kiểm soát này không phải mới thực hiện. Từ năm 2018, khi xăng sinh học E5 được đưa ra thị trường, công tác kiểm tra đã được tiến hành thường xuyên, liên tục và sẽ tiếp tục duy trì nhằm bảo đảm chất lượng xăng sinh học đạt chuẩn.
Đối với các hành vi vi phạm, pháp luật hiện hành đã quy định rõ về thẩm quyền, phạm vi, mức độ và hình thức xử lý, bao gồm xử phạt hành chính, đình chỉ hoạt động và các biện pháp khác tùy theo mức độ vi phạm cụ thể.
Liên quan đến nội dung bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Quốc hội đã ban hành Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng với các quy định rõ ràng về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các chủ thể liên quan nhằm bảo vệ người tiêu dùng một cách tốt nhất. Bộ Công Thương quán triệt quan điểm rằng việc chuyển đổi sang sử dụng xăng nhiên liệu sinh học phải hướng tới lợi ích cao nhất cho người dân và người tiêu dùng. Quyền lợi của người tiêu dùng luôn được đặt ở vị trí trung tâm trong quá trình xây dựng và triển khai chính sách.
Để bảo vệ người tiêu dùng, một trong những giải pháp quan trọng là tiếp nhận phản ánh, khiếu nại liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh xăng nhiên liệu sinh học.
Trước hết, các bộ, ngành, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, doanh nghiệp sản xuất xe, động cơ và thiết bị sử dụng xăng sinh học cần tăng cường cung cấp thông tin, trả lời phản ánh, kiến nghị và tư vấn kỹ thuật cho người tiêu dùng, bởi không phải ai cũng nắm rõ các vấn đề kỹ thuật liên quan.
Bộ Công Thương cũng đang xây dựng các bộ cẩm nang và bộ câu hỏi-đáp để giải thích, hướng dẫn và giải đáp các thắc mắc của người dân. Bộ ghi nhận sự hỗ trợ tích cực của các cơ quan báo chí, truyền thông trong thời gian qua trong công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về xăng sinh học. Hiện các bộ câu hỏi-đáp vẫn đang trong quá trình hoàn thiện trên cơ sở tiếp tục lắng nghe ý kiến và phản ánh từ các bên liên quan.
Bên cạnh đó, các kênh tiếp nhận thông tin sẽ được đa dạng hóa, trong đó có việc thiết lập tổng đài tự động nhằm tiếp nhận, giải đáp thắc mắc và cập nhật thông tin khách quan cho người dân.
Bộ Công Thương cũng yêu cầu các hãng xe và doanh nghiệp sản xuất động cơ rà soát, đánh giá lại mức độ tương thích của phương tiện với xăng nhiên liệu sinh học. Một số hãng xe đã công bố kết quả đánh giá này. Đồng thời, các doanh nghiệp cần tiếp tục hướng dẫn người sử dụng, chuẩn bị cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa và dự phòng các tình huống kỹ thuật có thể phát sinh. Đến nay, chưa ghi nhận sự cố kỹ thuật đáng kể liên quan đến việc sử dụng xăng sinh học.
Việc phối hợp với các chuyên gia độc lập để tư vấn, hướng dẫn và xử lý các vấn đề chuyên môn cũng được xác định là nhiệm vụ quan trọng. Bộ Công Thương đã và sẽ tiếp tục mời các nhà khoa học tham gia nhằm bảo đảm việc cung cấp thông tin cho người dân được khách quan, chính xác.
Theo quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, các cơ quan quản lý phải có kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân. Bộ Công Thương và Bộ Tài nguyên và Môi trường trước đây đã duy trì các kênh tiếp nhận này từ lâu. Đối với các nội dung mới liên quan đến xăng sinh học E5, E10, các quy trình tiếp nhận, xử lý phản ánh đang tiếp tục được hoàn thiện theo đúng quy định pháp luật.
Bộ Công Thương cũng đề nghị các địa phương tích cực vào cuộc, phát huy vai trò của các hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, các hội kỹ thuật và các tổ chức khoa học liên quan đến động cơ đốt trong nhằm tiếp nhận thông tin, giải đáp và tư vấn cho người dân.
Một nội dung quan trọng khác là bảo đảm đủ nguồn cung xăng nhiên liệu sinh học cho thị trường. Đây là trách nhiệm chung của Bộ Công Thương, các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp liên quan. Bộ Công Thương khẳng định sẽ bảo đảm nguồn cung đầy đủ các loại xăng E5, E10 phục vụ nhu cầu tiêu dùng.
