Theo quyết định 4880 năm 2019 của UBND TP. HCM phê duyệt điều chỉnh dự án xây dựng tuyến tàu điện ngầm số 2 Bến Thành - Tham Lương, thời gian thực hiện dự án từ năm 2010 và đưa vào vận hành khai thác năm 2026.
Tuy nhiên, hồi tháng 6/2022, UBND TP. HCM đã kiến nghị lùi thời gian khởi công sang cuối năm 2025, đầu năm 2026.
Hiện Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) đã phối hợp với các Bộ: Tài chính, Xây dựng, Giao thông vận tải xin ý kiến về điều chỉnh thời gian thực hiện Dự án tuyến tàu điện ngầm số 2 này.
Bộ đề nghị UBND TP. HCM bổ sung báo cáo về tình hình thực hiện dự án từ thời điểm khởi công đến nay, số liệu giải ngân để có sơ sở đánh giá tiến độ thực hiện dự án.
Ngoài ra, UBND TP. HCM cần đánh giá mức độ ảnh hưởng của việc gia hạn, điều chỉnh thời gian thực hiện đến chi phí đầu tư dự án và hiệu quả đầu tư, đảm bảo đủ chi phí và nguồn lực đầu tư; bổ sung các mốc hoàn thành các công việc cụ thể của dự án, giải pháp hoàn thành các mốc này.
Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đề nghị UBND TP. HCM bổ sung báo cáo cụ thể về việc hủy gói thầu CP3a/b; làm rõ các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình thực hiện và thông tin quá trình giải quyết vướng mắc, đề xuất giải pháp, xây dựng phương án giải quyết trong thời gian tới.
Bộ KH&ĐT cho biết qua rà soát các hiệp định vay vốn thực hiện dự án metro số 2 TP. HCM, tuyến Bến Thành - Tham Lương, bộ đã phát hiện có 5 hiệp định vay vốn nước ngoài của metro số 2 TP. HCM hết hạn giải ngân.
Đó là hiệp định vay Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) số 2371-VIE ngày 11/3/2011 hết hạn giải ngân ngày 30/6/2017, hiệp định vay số 2956-VIE ngày 4/7/2013 hết hạn giải ngân ngày 30/12/2020.
Hiệp định vay vốn Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW) ký ngày 1/3/2011 hết hạn giải ngân ngày 30/12/2020 và hiệp định ký ngày 4/6/2011 hết hạn giải ngân ngày 30/12/2020.
Hiệp định vay Ngân hàng TMCP xuất nhập khẩu Châu Âu (EIB) số 25.946/VN ngày 6/5/2010 hết hạn giải ngân ngày 31/8/2020.
Theo Bộ KH&ĐT, việc thực hiện dự án phụ thuộc vào khả năng cung cấp nguồn vốn của các nhà tài trợ, trong khi hai nhà tài trợ ADB và EIB đã hủy các khoản vay cũ, vì vậy bộ đề nghị UBND TP. HCM báo cáo rõ nguồn vốn nước ngoài để thực hiện dự án thời gian tới, giải trình về các nguồn vốn của dự án, phương án huy động vốn nước ngoài, việc ký kết khoản vay mới, gia hạn khoản vay cũ.
Liên quan tới việc hủy gói thầu CP3a/b thi công đường hầm và các ga ngầm dự án metro Bến Thành - Tham Lương, Bộ KH&ĐT cũng yêu cầu TP.HCM làm rõ các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình thực hiện dự án, thông tin quá trình giải quyết vướng mắc, đề xuất giải pháp, phương án giải quyết trong trường hợp phát sinh vướng mắc thời gian tới.
Trước đó, tháng 4/2022 Ngân hàng EIB và ADB đã dự định cùng tài trợ vốn thực hiện gói thầu CP3a/b và thông qua khoản vay 132 triệu USD. Bộ Kế hoạch và Đầu tư yêu cầu thành phố làm rõ các cam kết của EIB, ADB về khoản vay này, các điều kiện vay vốn để có cơ sở điều chỉnh thời gian thực hiện dự án.
Đối với đề xuất gia hạn thời gian thực hiện dự án metro Bến Thành - Tham Lương của UBND TP. HCM, Bộ KH&ĐT cho hay sẽ dẫn tới việc gia hạn thời gian giải ngân hiệp định vay vốn đã ký với KfW, vấn đề chi trả cho các chi phí phát sinh đối với việc gia hạn hiệp định vay.
Bộ KH&ĐT cũng đề nghị thành phố làm rõ chi phí phát sinh nếu có trong trường hợp phải gia hạn các khoản vay thực hiện dự án metro Bến Thành - Tham Lương, phần vốn bố trí cho các chi phí phát sinh này, trình cấp có thẩm quyền quyết định.
Và để tránh trường hợp phải gia hạn nhiều lần, bộ đề nghị UBND TP. HCM rà soát kỹ tiến độ từng hạng mục đầu tư chính, trách nhiệm của các đơn vị được giao triển khai, rà soát thủ tục pháp lý, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả đầu tư dự án.
Đồng thời, bộ yêu cầu thành phố làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan đến việc chậm tiến độ dự án metro Bến Thành - Tham Lương, chịu trách nhiệm trước Thủ tướng, các cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán về thông tin, số liệu báo cáo liên quan tới dự án.
