Chính phủ vừa ban hành Nghị định 151/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.
Theo đó, UBND cấp xã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) lần đầu, được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 136 và điểm d khoản 2 Điều 142 Luật Đất đai. Đồng thời, xác định lại diện tích đất ở, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Các trường hợp cấp sổ đỏ thuộc thẩm quyền UBND cấp tỉnh sẽ giao về xã, phường, đặc khu gồm: cấp sổ đỏ cho tổ chức trong nước như cơ quan nhà nước, cơ quan Đảng, đơn vị vũ trang, Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức tôn giáo; tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao; người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài; tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
Ngoài ra, UBND cấp xã được xác định lại diện tích đất ở và cấp sổ đỏ trong trường hợp thửa đất có vườn, ao, đất thổ cư được cấp sổ đỏ trước ngày 1/7/2004.
Bên cạnh đó, cấp xã cũng quyết định việc giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất với cá nhân, giao đất cho cộng đồng dân cư; phê duyệt phương án góp quyền sử dụng đất, điều chỉnh lại đất đai để chỉnh trang, phát triển dân cư.
Quyết định thành lập hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; quyết định kiểm đếm; cưỡng chế; thu hồi đất; trưng dụng đất và gia hạn trưng dụng đất; giá đất cho một số trường hợp và giải quyết tranh chấp đất đai.
Về phân định trách nhiệm, nghị định cũng quy định rõ UBND cấp tỉnh thực hiện quản lý nhà nước đối với các nội dung được quy định tại Luật Đất đai. Bao gồm lập và thực hiện dự án tái định cư, quản lý và sử dụng đất với cấp xã, cấp tỉnh; phê duyệt quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, công bố công khai dự án đầu tư nếu không đưa đất vào sử dụng trong 12 tháng...
Còn UBND cấp xã có trách nhiệm cho ý kiến về quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, lập và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cấp xã; công bố công khai quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất 5 năm và tổ chức thực hiện; công bố công khai việc thu hồi đất, báo cáo kết quả thực hiện; thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư, thu hồi đất, cưỡng chế, lập dự án tái định cư...
Trước đó, ngày 12/6/2025, Quốc hội đã chính thức thông qua nghị quyết sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo nghị quyết vừa được thông qua, cả nước được sắp xếp thành 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 28 tỉnh và 6 thành phố.
Sau khi sáp nhập tỉnh, sắp xếp lại cấp xã, kết thúc hoạt động cấp huyện, bộ máy chính quyền địa phương sẽ hoạt động theo mô hình 2 cấp (tỉnh, xã); dự kiến sẽ giảm 250 nghìn người gồm: 130.000 cán bộ, công chức, viên chức và 120.000 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; tiết kiệm hơn 190 nghìn tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2030.
