Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành Thông tư số 16/2021 quy định việc tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài mua, bán trái phiếu doanh nghiệp (TPDN).
Một trong những quy định đáng chú ý trong thông tư mới là TCTD chỉ được mua TPDN khi có tỷ lệ nợ xấu dưới 3% theo kỳ phân loại gần nhất theo quy định của NHNN về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động đối với TCTD trước thời điểm mua TPDN.
Ngoài ra, Thông tư mới cũng quy định ba trường hợp TCTD không được mua TPDN gồm:
Thứ nhất, tổ chức tín dụng không được mua trái phiếu doanh nghiệp phát hành trong đó có mục đích để cơ cấu lại các khoản nợ của chính doanh nghiệp phát hành.
Thứ hai, tổ chức tín dụng không được mua trái phiếu doanh nghiệp phát hành trong đó có mục đích để góp vốn, mua cổ phần tại doanh nghiệp khác.
Thứ ba, tổ chức tín dụng không được mua trái phiếu doanh nghiệp phát hành trong đó có mục đích để tăng quy mô vốn hoạt động.
Bên cạnh đó, các TCTD cũng không được bán TPDN cho công ty con của chính TCTD đó, trừ trường hợp TCTD là bên nhận chuyển giao bắt buộc bán TPDN cho ngân hàng thương mại được chuyển giao bắt buộc.
Ngoài ra, chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ không được mua trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền.
Với trường hợp giao dịch trái phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết trên thị trường chứng khoán hoặc hệ thống UPCoM, NHNN yêu cầu trong vòng 12 tháng sau khi bán, các ngân hàng không được mua lại trái phiếu này cũng như các trái phiếu được phát hành cùng đợt.
Sau 12 tháng, ngân hàng chỉ được mua lại trái phiếu chưa niêm yết đã bán trước đó nếu đáp ứng một số điều kiện về xếp hạng tín dụng của doanh nghiệp phát hành, giá trị phát hành và khả năng thanh toán nợ của doanh nghiệp…
Cũng tại thông tư mới, NHNN yêu cầu sau khi mua trái phiếu từ doanh nghiệp, các ngân hàng phải có trách nhiệm theo dõi, giám sát việc sử dụng vốn thu từ phát hành của doanh nghiệp. Trường hợp phát hiện doanh nghiệp sử dụng tiền không đúng mục đích theo phương án, cam kết, các ngân hàng phải yêu cầu doanh nghiệp mua lại trái phiếu trước hạn.
Trong trường hợp doanh nghiệp không có khả năng thanh toán nợ gốc, lãi trái phiếu khi đến hạn hoặc không thực hiện mua lại trái phiếu trước hạn theo cam kết, các ngân hàng có quyền thực hiện xử lý, thu hồi nợ gốc, lãi trái phiếu.
Thông tư này sẽ có hiệu lực từ ngày 15/1/2022.
Quy định mới của NHNN được ban hành trong bối cảnh, Bộ Tài chính đã chỉ đạo kiểm tra 10 công ty chứng khoán về tình hình cung cấp dịch vụ về trái phiếu doanh nghiệp, khi có hiện tượng các nhà đầu tư "lách" các quy định của pháp luật để trở thành nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp với mục đích mua trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ thông qua phân phối của công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại mà chưa nắm rõ tình hình tài chính của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Bộ Tài Chính cũng rà soát lại một số doanh nghiệp có khối lượng phát hành trái phiếu lớn; phát hành trái phiếu không có tài sản đảm bảo; tình hình tài chính yếu nhằm hạn chế tối đa nguy cơ vỡ nợ trên thị trường.
