Thặng dư thương mại của Trung Quốc đã tăng lên mức cao lịch sử trong thời kỳ đại dịch 2021 khi người dân tiêu thụ nhiều hàng hóa hơn trước, nhưng các nhà phân tích cho rằng cuộc chiến giữa Nga và Ukraine sẽ thay đổi điều đó.
Thặng dư thương mại của đất nước tỷ dân có thể thu hẹp xuống còn 238 tỷ USD trong năm nay - chỉ bằng khoảng 35% trong số 676 tỷ USD lịch sử của năm ngoái, theo ước tính từ ANZ Research.
Julian Evans-Pritchard, nhà kinh tế cấp cao về Trung Quốc tại công ty nghiên cứu Capital Economics, cho biết: “Cuộc chiến ở Ukraine sẽ sớm bắt đầu đè nặng lên thương mại ròng do nhu cầu nước ngoài giảm và hóa đơn nhập khẩu cao hơn”.
Cú sốc tăng trưởng ở các đối tác thương mại lớn của Trung Quốc
Nhà kinh tế cấp cao Betty Wang của ANZ Research cho biết, chiến tranh có thể gây ra sự suy giảm trên diện rộng hơn đối với nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là ở châu Âu.
Liên minh châu Âu là đối tác thương mại lớn thứ hai của Trung Quốc, chiếm khoảng 15% tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này. Theo ANZ Research, xuất khẩu sang EU đã tăng vọt hơn nữa vào năm ngoái, chiếm 16% trong 30% tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc.
Ông Wang cho biết: “Về mặt thống kê, tăng trưởng kinh tế của EU có mối tương quan cao với tổng tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc,” ông Wang nói thêm rằng cứ giảm 1 điểm phần trăm trong tăng trưởng GDP của EU, thì tổng tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc sẽ giảm 0,3 điểm phần trăm.
Sự gián đoạn chip lớn, nỗi lo về niken
Tình trạng thiếu chất bán dẫn vốn đã trầm trọng, nhưng cuộc chiến của Nga ở Ukraine sẽ tiếp tục phá vỡ chuỗi cung ứng.
ANZ Research cho biết xung đột đã làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu chip toàn cầu, mà Trung Quốc phụ thuộc rất nhiều cho mảng xuất khẩu điện tử của mình. Xuất khẩu các mặt hàng điện tử đóng góp 17,1 điểm phần trăm vào tăng trưởng xuất khẩu 30% của Trung Quốc vào năm 2021, công ty nghiên cứu cho biết.
Các nhà phân tích lưu ý cả Ukraine và Nga đều đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng chất bán dẫn toàn cầu.
Ukraine cung cấp khí hiếm tinh khiết như neon và krypton, cả hai đều rất cần thiết trong việc sản xuất chất bán dẫn, theo ANZ. Nó cũng sản xuất kim loại quý dùng để chế tạo chip, điện thoại thông minh và xe điện.
Theo báo cáo của TS Lombard, Trung Quốc nằm trong số các thị trường mới nổi dễ bị thiếu hụt hàng hóa do chiến tranh gây ra. Đặc biệt, Trung Quốc rất nhạy cảm với sự gián đoạn nguồn cung niken, báo cáo cho biết.
Tuần trước, Sàn giao dịch kim loại London đã tạm dừng giao dịch niken sau khi giá tăng hơn gấp đôi do lo ngại nguồn cung bị gián đoạn do chiến tranh. Nga là nhà sản xuất niken lớn thứ ba thế giới.
Niken là nguyên liệu chính trong pin xe điện và Trung Quốc là nhà sản xuất EV lớn nhất trên toàn cầu. Số lượng xe điện mà nước này xuất khẩu sang các nước khác đã tăng gấp 2,6 lần lên gần 500.000 vào năm ngoái - nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới, Nikkei đưa tin vào tuần trước.
Một nghiên cứu cho thấy, xe điện do Trung Quốc sản xuất chiếm khoảng 44% lượng xe điện được sản xuất từ năm 2010 đến năm 2020.
Giá năng lượng tăng cao
Cuộc khủng hoảng Ukraine cũng dẫn đến giá dầu biến động, đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục vào tuần trước trước khi giảm hơn 20%. Và điều đó đã có ảnh hưởng nặng nề tới Trung Quốc, nhà nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới.
Các nhà kinh tế Nathan Chow và Samuel Tse của ngân hàng Singapore DBS cho biết, Trung Quốc đã nhập khẩu các sản phẩm năng lượng lên tới 423 tỷ USD vào năm ngoái. Trong đó, 253 tỷ USD là dầu thô.
Giá dầu đã biến động mạnh, giảm xuống dưới 100 USD / thùng vào đầu tuần này sau khi tăng vọt lên mức cao hơn 130 USD vào tuần trước. Vào 17/3, giá dầu lại đạt đỉnh 100 USD, cao hơn hẳn mức 70 đến 80 USD được giao dịch vào đầu năm.
Tuy nhiên, Trung Quốc có thể tìm thấy sự “nhẹ nhõm” nếu dựa vào Nga. Các nhà kinh tế của DBS viết: “Với sự trung lập của mình đối với các lệnh trừng phạt đối với Nga, Trung Quốc có thể bù đắp một phần giá năng lượng cao hơn nhờ nhập khẩu rẻ hơn từ Nga.”
