Giới trẻ giảm uống rượu bia, khởi động xu hướng tiêu dùng mới

Thế hệ trẻ đang dần rời xa văn hóa rượu bia để ưu tiên sức khỏe và lối sống lành mạnh, từ đó thúc đẩy một cuộc chuyển mình quy mô lớn trong ngành đồ uống và dịch vụ... 

0:00 / 0:00
0:00
2409968-gen-z-abandoning-alcoholpng.jpg

Trong nhiều thập kỷ, rượu bia gần như là một phần mặc định của đời sống xã hội, từ những buổi gặp gỡ bạn bè, tiệc tùng cho đến các sự kiện kinh doanh. Tuy nhiên, quan niệm đó đang dần thay đổi trong nhóm thế hệ người tiêu dùng mới trưởng thành.

Đối với Gen Z, một cuộc vui trọn vẹn không nhất thiết phải đi kèm những ly đồ uống có cồn, còn việc từ chối rượu bia không còn bị xem là biểu hiện thiếu hòa đồng.

QUAN ĐIỂM CỦA GEN Z VỀ VĂN HOÁ RƯỢU BIA

Gen Z là một trong những thế hệ có xu hướng hạn chế đồ uống có cồn rõ nét nhất. Theo các số liệu được công bố, nhóm này tiêu thụ lượng bia và rượu vang ít hơn khoảng 1/3 so với những thế hệ trước, đồng thời chuyển sang sử dụng đồ uống không cồn với tốc độ nhanh hơn đáng kể.

Tại Mỹ, dữ liệu của tổ chức Gallup (trước đây là Viện Nghiên cứu Dư luận Mỹ) cho thấy tỷ lệ người trưởng thành có uống rượu bia đã giảm từ 62% năm 2023 xuống 58% năm 2024 và 54% năm 2025. Đến năm 2026, tỷ lệ này tiếp tục duy trì ở mức 54%, mức thấp nhất trong lịch sử khảo sát của Gallup từ 1939. Đáng chú ý, trong nhóm người trưởng thành từ 18 - 34 tuổi, tỷ lệ sử dụng rượu bia giảm từ 59% năm 2023 xuống còn 50% trong năm 2025, thấp hơn đáng kể so với các nhóm tuổi lớn hơn.

images.jpg
Số tiền chi tiêu cho đồ uống có cồn theo từng thế hệ tại Mỹ

Không chỉ có ít người uống hơn, những người vẫn sử dụng đồ uống có cồn cũng đang giảm lượng tiêu thụ. Theo đó, số đồ uống có cồn trung bình mà một người Mỹ uống trong 7 ngày gần nhất giảm còn 2,8 ly trong khảo sát năm 2025, mức thấp nhất kể từ năm 1996. Tỷ lệ người uống cho biết đã sử dụng rượu bia trong vòng 24 giờ trước khảo sát cũng chỉ còn 24%, trong khi 40% cho biết đã hơn một tuần kể từ lần gần nhất họ uống - mức cao nhất kể từ năm 2000. Những con số này cho thấy sự thay đổi không chỉ nằm ở nhóm người trẻ từ chối rượu bia, mà còn phản ánh một xu hướng tiết chế rộng hơn trong xã hội Mỹ.

Có nhiều nguyên nhân đứng sau sự chuyển dịch này, trong đó nổi bật là nhận thức về sức khỏe. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), rượu bia có liên quan đến hơn 200 loại bệnh tật, chấn thương và tình trạng sức khỏe khác nhau. WHO ước tính khoảng 400 triệu người từ 15 tuổi trở lên trên thế giới sống chung với các rối loạn do sử dụng rượu bia, trong đó 209 triệu người bị lệ thuộc vào đồ uống có cồn. Đáng chú ý, nhóm tuổi 20 - 39 chiếm tỷ trọng cao nhất trong số các ca tử vong liên quan đến rượu bia, với 13% tổng số ca trong năm 2019.

Những thông tin về tác động tiêu cực của đồ uống có cồn được phổ biến rộng rãi, đặc biệt với thế hệ trưởng thành trong thời đại Internet và mạng xã hội. Theo khảo sát Gallup năm 2025, 53% người trưởng thành tại Mỹ cho rằng uống một hoặc hai ly đồ uống có cồn mỗi ngày có hại cho sức khỏe, tăng mạnh so với mức 28% năm 2018 và 39% năm 2023. Đến năm 2026, tỷ lệ này vẫn ở mức 51%, cho thấy quan điểm thận trọng với rượu bia đã trở nên phổ biến hơn.

Sức khỏe tinh thần cũng là yếu tố cần được chỉ ra. Gen Z có tỷ lệ gặp các vấn đề như lo âu và trầm cảm cao hơn những thế hệ trước, nhưng đồng thời cũng cởi mở hơn trong việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ chuyên gia tâm lý và các dịch vụ trị liệu. Những cuộc thảo luận về sức khỏe tinh thần giúp người trẻ nhìn nhận rõ hơn mối liên hệ giữa rượu bia với cảm giác lo âu, chất lượng giấc ngủ và khả năng kiểm soát cảm xúc.

Một khái niệm thường xuyên được nhắc tới là "sober curious" mà nhà bình luận văn hóa Ruby Warrington đã đề cập trong một cuốn sách xuất bản năm 2018. Phong trào này không nhất thiết yêu cầu mọi người phải từ bỏ rượu bia hoàn toàn, mà khuyến khích họ chủ động đánh giá thói quen uống, nhận biết lý do mình tìm đến đồ uống có cồn và cân nhắc liệu việc uống rượu có thực sự mang lại lợi ích hay không.

Là thế hệ lớn lên cùng mạng xã hội, Gen Z cũng ý thức rõ hơn về dấu chân kỹ thuật số (digital footprint). Những hành động trong lúc say xỉn có thể bị ghi lại, chia sẻ và lưu truyền trên Internet, khiến họ thận trọng hơn với những trải nghiệm có nguy cơ dẫn đến sự hối tiếc.

Trên Instagram và TikTok, nhiều người có ảnh hưởng công khai chia sẻ hành trình từ bỏ rượu bia, trải nghiệm tham gia các chiến dịch như Dry January (Tháng Giêng không cồn) hay những khoảng thời gian kiêng rượu theo từng giai đoạn. Họ cũng chia sẻ những thay đổi tích cực về sự minh mẫn, năng suất làm việc và chất lượng cuộc sống sau khi hạn chế đồ uống có cồn.

Quan trọng hơn cả, người trẻ đang mở rộng định nghĩa về một cuộc vui. Những buổi gặp gỡ không cồn, sự kiện chăm sóc sức khỏe, kỳ nghỉ dưỡng wellness hay các hoạt động ngoài trời đang dần trở thành lựa chọn thay thế cho những cuộc tụ tập xoay quanh rượu bia.

NGÀNH ĐỒ UỐNG TRƯỚC ÁP LỰC THAY ĐỔI

Tất nhiên, sự chuyển dịch này không đồng nghĩa với việc ngành đồ uống có cồn sẽ suy thoái. Thay vào đó, thị trường đang chứng kiến quá trình đa dạng hóa sản phẩm, doanh nghiệp tìm cách tiếp cận người tiêu dùng bằng những lựa chọn mới, phù hợp hơn với nhu cầu chăm sóc sức khỏe và lối sống tỉnh táo.

Một trong những phân khúc hưởng lợi rõ nét là đồ uống ít cồn và không cồn (NoLo). Theo công ty nghiên cứu thị trường IWSR, sản lượng tiêu thụ đồ uống ít cồn và không cồn tại 10 thị trường lớn gồm Australia, Brazil, Canada, Pháp, Đức, Nhật Bản, Nam Phi, Tây Ban Nha, Anh và Mỹ tăng 13% trong năm 2024. Trong giai đoạn 2022 - 2024, khoảng 61 triệu người tiêu dùng mới tham gia phân khúc đồ uống không cồn, trong khi 38 triệu người bắt đầu sử dụng đồ uống ít cồn tại các thị trường này.

IWSR dự báo sản lượng đồ uống không cồn toàn cầu sẽ tăng trưởng bình quân 7% mỗi năm trong giai đoạn 2024 - 2028, trong khi tổng sản lượng đồ uống có cồn chỉ được dự báo tăng khoảng 1% mỗi năm. Riêng tại Mỹ, thị trường đồ uống không cồn được IWSR dự báo tăng trưởng bình quân 18% mỗi năm về sản lượng trong giai đoạn 2024 - 2028 và có thể đạt giá trị gần 5 tỷ USD vào năm 2028.

Các thương hiệu đặt mục tiêu mang đến những sản phẩm có hương vị hấp dẫn, trải nghiệm thưởng thức cao cấp, thay vì khiến khách hàng cảm thấy họ phải chấp nhận một lựa chọn kém thú vị chỉ vì không muốn uống rượu. Nhưng đây cũng là thách thức. Bởi lẽ, quá trình lên men tạo ra cồn cũng đồng thời góp phần hình thành hương vị đặc trưng của nhiều loại đồ uống. Vì vậy, phát triển sản phẩm không cồn nhưng vẫn giữ được độ phức hợp, chiều sâu hương vị và cảm giác thưởng thức tương tự đồ uống truyền thống đòi hỏi năng lực nghiên cứu và đổi mới đáng kể.

Một hạn chế khác là nhiều sản phẩm không cồn thường bị người tiêu dùng đánh giá là quá ngọt hoặc thiếu hương vị. Để khắc phục, nhiều công ty đang thử nghiệm những công thức chất lượng cao, sử dụng thảo mộc, thực vật tạo hương và các thành phần tự nhiên nhằm tạo ra trải nghiệm tinh tế hơn.

best-non-alc-artjpg.jpg
Những dòng đồ uống không cồn nổi bật trên thị trường hiện nay

Ở phân khúc bia không cồn, Heineken 0.0, Guinness 0.0 và Athletic Brewing đều là những cái tên đáng chú ý. Trong khi đó, thị trường rượu mạnh không cồn có sự hiện diện của Seedlip, Lyre’s và Ritual Zero Proof, với loạt sản phẩm được thiết kế để pha chế cocktail không cồn. Ở nhóm đồ uống pha sẵn và thức uống thay thế cocktail, Ghia, tập trung vào hương vị thực vật, cũng đang rất được ưa chuộng.

Sự thay đổi không chỉ diễn ra trong sản xuất, bán lẻ mà còn lan sang các mô hình kinh doanh dịch vụ. Nhà hàng, khách sạn và quán bar đang mở rộng thực đơn đồ uống không cồn nhằm đáp ứng nhu cầu mới mà không làm mất đi trải nghiệm giao lưu xã hội. Tại Mỹ, một số quán bar không cồn như Hekate ở New York, Sans Bar tại Austin và The Sober Social ở Atlanta đều phục vụ nhóm khách hàng muốn tận hưởng không khí quán bar mà không cần sử dụng đồ uống có cồn.

Dữ liệu Gallup năm 2026 cũng cho thấy khoảng 17% người Mỹ đã từng sử dụng bia, rượu vang hoặc rượu mạnh không cồn thay cho một loại đồ uống có cồn trong vòng một năm trước khảo sát. Tỷ lệ này tương đương 20% trong nhóm người vẫn uống rượu bia và 14% trong nhóm không uống. Đáng chú ý, trong số những người sử dụng đồ uống không cồn, 38% cho biết họ đang uống nhiều hơn trước, gần gấp đôi tỷ lệ 17% nói rằng đã giảm sử dụng.

Những con số này cho thấy đồ uống không cồn đang dần vượt ra khỏi vai trò một sản phẩm dành riêng cho người kiêng rượu. Ngay cả những người vẫn uống bia, rượu cũng có xu hướng luân phiên giữa sản phẩm có cồn và không cồn tùy theo hoàn cảnh, thời điểm hoặc nhu cầu cá nhân.

Nhìn chung, diễn biến này là một biểu hiện cụ thể phản ánh sự dịch chuyển trong nền kinh tế tiêu dùng, có liên hệ mật thiết với sự phát triển của nền kinh tế wellness - nơi sức khỏe và trạng thái hạnh phúc trở thành một phần quan trọng trong quyết định tiêu dùng; cũng như Recoverynomics - khái niệm phản ánh sự nổi lên của các nhu cầu, sản phẩm và dịch vụ phục hồi thể chất, tinh thần và năng lượng trong đời sống hiện đại.

Xem thêm

Đồ uống bổ trợ sức khoẻ “khuấy động” thị trường hàng tiêu dùng

Đồ uống bổ trợ sức khoẻ “khuấy động” thị trường hàng tiêu dùng

Đồ uống bổ trợ sức khỏe đang trở thành lựa chọn ưu tiên của người tiêu dùng toàn cầu và Việt Nam nhờ giá trị sức khỏe, tiện lợi và nhịp sống hiện đại. Thị trường này không chỉ mở rộng nhanh chóng mà còn thúc đẩy các thương hiệu liên tục đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng...

Có thể bạn quan tâm

Giới công nghệ kêu gọi ông Jensen Huang trở lại Nvidia

Giới công nghệ kêu gọi ông Jensen Huang trở lại Nvidia

Một bản kiến nghị trực tuyến kêu gọi đưa Jensen Huang trở lại vị trí CEO Nvidia đã thu hút hơn 160.000 chữ ký, trong bối cảnh nhiều lãnh đạo công nghệ nổi tiếng, nhân viên và cổ đông đồng loạt lên tiếng ủng hộ nhà đồng sáng lập hãng chip này sau khi ông từ chức vào tuần trước…

Tương lai Nvidia và ngành AI sẽ ra sao khi thiếu Jensen Huang?

Tương lai Nvidia và ngành AI sẽ ra sao khi thiếu Jensen Huang?

Những bê bối xoay quanh nhà sáng lập Jensen Huang đặt Nvidia trước bài toán đầy thách thức, đồng thời làm dấy lên lo ngại về sự ổn định của hệ sinh thái AI toàn cầu và trở thành yếu tố mới thúc đẩy Trung Quốc đẩy nhanh nỗ lực tự chủ công nghệ…

Ông Jensen Huang từ chức CEO Nvidia, CFO Colette Kress lên tạm quyền

Ông Jensen Huang từ chức CEO Nvidia, CFO Colette Kress lên tạm quyền

CEO Nvidia Jensen Huang đã dành hơn 3 thập kỷ xây dựng Nvidia, doanh nghiệp giúp ông trở thành một trong những nhân vật quyền lực nhất ngành công nghệ toàn cầu. Nhưng những cáo buộc gây chấn động vừa qua đang đe dọa toàn bộ di sản mà ông dày công gây dựng…

Bên trong một cửa hàng làm móng QQ Nail tại Mỹ

Nền kinh tế làm đẹp “đổ bộ” trung tâm đô thị Mỹ

Từ tiệm làm móng, spa làm đẹp cho đến phòng gym và trung tâm chăm sóc sức khỏe, các mô hình kinh doanh phục vụ nhu cầu cải thiện ngoại hình - thể chất đang phát triển nhanh chóng, chiếm lĩnh mặt bằng bán lẻ và làm thay đổi diện mạo các đô thị Mỹ….

Rào cản lớn nhất của ASEAN không còn là thuế quan

Rào cản lớn nhất của ASEAN không còn là thuế quan

Dù đã trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư và các chuỗi cung ứng toàn cầu, nhưng khu vực ASEAN vẫn chưa khai thác hết tiềm năng của một thị trường thống nhất do những rào cản phi thuế quan, thủ tục hải quan phức tạp và quy định thiếu đồng bộ giữa các quốc gia thành viên…

Năm khó của các tập đoàn hàng xa xỉ

Năm khó của các tập đoàn hàng xa xỉ

Các tập đoàn hàng xa xỉ hàng đầu thế giới như Hermès, LVMH và Kering đều đang chịu sức ép lớn trong bối cảnh bất ổn tại Châu Âu, xung đột Trung Đông kéo dài và người tiêu dùng toàn cầu ngày càng thắt chặt chi tiêu…

Bà Christine Lagarde sẽ rời vị trí Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) vào ngày 7/2/2027

ECB khởi động cuộc đua tìm người kế nhiệm bà Christine Lagarde

Cuộc đua tìm tân Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) chính thức khởi động, trong bối cảnh các nước Khu vực đồng Euro đang chạy đua đề cử ứng viên và thương lượng nhiều vị trí cấp cao tại cơ quan này trước những thay đổi nhân sự lớn trong năm 2027…

Các hãng trà sữa Trung Quốc muốn lấn sân sang làm thời trang

Các hãng trà sữa Trung Quốc muốn lấn sân sang làm thời trang

Các chuỗi trà sữa lớn của Trung Quốc đều đang nỗ lực đẩy mạnh chiến dịch hợp tác với người nổi tiếng, nhãn hàng thời trang hay biểu tượng văn hoá để tạo sức hút cho sản phẩm, mở rộng tệp khách hàng và củng cố hình ảnh thương hiệu…