Trong chương trình Kỳ họp bất thường lần thứ 9, chiều 17/2, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày Tờ trình bổ sung 38.251 tỷ đồng vốn điều lệ cho công ty mẹ - VEC giai đoạn 2024-2026.
Theo nội dung Tờ trình nêu rõ, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam VEC được giao nhiệm vụ đầu tư, phát triển và quản lý, bảo trì hệ thống đường cao tốc quốc gia, làm chủ đầu tư 5 dự án đường cao tốc với tổng chiều dài 540km, tổng mức đầu tư 108.865 tỷ đồng. Với số vốn điều lệ là 1.115,13 tỷ đồng, trong khi tổng mức đầu tư các dự án đường cao tốc của VEC là rất lớn, VEC luôn gặp khó khăn khi không đảm bảo tỷ lệ hệ số nợ/vốn chủ sở hữu theo quy định của pháp luật hiện hành.
Thực hiện Chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035, VEC cần huy động số vốn lớn để đầu tư mới các tuyến cao tốc, đầu tư mở rộng các dự án đang quản lý (giai đoạn 2021-2025 cần khoảng 14.890 tỷ đồng; giai đoạn 2026-2030 cần khoảng 30.500 tỷ đồng). Bên cạnh đó, tiến độ thực hiện và hoàn thành các Dự án theo chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền là rất gấp rút. Sau khi được bổ sung vốn điều lệ, VEC sẽ đủ điều kiện để huy động vốn từ các tổ chức tín dụng để thực hiện đầu tư dự án.
Do đó, Chính phủ trình Quốc hội cho phép sử dụng số vốn đầu tư công đã giao kế hoạch cho Bộ Giao thông vận tải để đầu tư dự án số tiền 36.689 tỷ đồng, trong đó 10.062 tỷ đồng vốn đối ứng từ ngân sách nhà nước, 24.127 tỷ đồng vốn ODA tại các dự án thực hiện theo hình thức chuyển vốn vay về cho vay lại thành cấp phát ngân sách nhà nước, 2.500 tỷ đồng vốn cấp phát ngân sách nhà nước cho dự án Nội Bài - Lào Cai và Cầu Giẽ - Ninh Bình, để chuyển thành nguồn vốn ngân sách nhà nước cấp bổ sung vốn điều lệ cho Công ty mẹ - VEC.
Chính phủ cũng trình Quốc hội chấp thuận chủ trương đầu tư bổ sung vốn điều lệ cho Công ty mẹ - VEC giai đoạn 2024-2026 là 38.251 tỷ đồng, bao gồm: 1.562 tỷ đồng từ Quỹ Đầu tư phát triển tại doanh nghiệp, 36.689 tỷ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước (vốn đầu tư công đã giao kế hoạch cho Bộ Giao thông vận tải để đầu tư 5 dự án đường bộ cao tốc do VEC làm chủ đầu tư và đã được giải ngân).
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết việc tăng vốn điều lệ từ nguồn đầu tư công đã giải ngân đảm bảo nguyên tắc bảo toàn vốn. Theo đó, số tiền ngân sách đã chi ra được giao thành vốn điều lệ doanh nghiệp và VEC có trách nhiệm bảo toàn phần vốn được cấp.
Việc tăng vốn điều lệ cho công ty mẹ - VEC từ nguồn đầu tư công đã giao kế hoạch cho Bộ Giao thông vận tải để làm dự án và đã giải ngân đầu tư xây dựng 5 dự án đường bộ cao tốc do VEC làm chủ đầu tư, ông Thắng khẳng định, không làm phát sinh khoản chi ngân sách và nợ công. Vì thế, không tác động trực tiếp với ngân sách Nhà nước.
Đại diện cơ quan thẩm tra Tờ trình của Chính phủ, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội Lê Quang Mạnh báo cáo, Ủy ban Tài chính ngân sách thống nhất về sự cần thiết đầu tư bổ sung vốn điều lệ cho Công ty mẹ - VEC nhằm thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về đẩy mạnh đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ nhất là hạ tầng giao thông và chủ trương phát triển một số tập đoàn nhà nước có quy mô lớn, hoạt động hiệu quả;
Tăng vốn điều lệ sẽ tăng cường năng lực tài chính, hiệu quả sử dụng nguồn vốn nhà nước đầu tư, tạo điều kiện cho Công ty mẹ - VEC phát triển bền vững, phát huy vai trò nòng cốt trong hoạt động đầu tư, quản lý khai thác vận hành đường bộ cao tốc, hoàn thành Kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển 5 năm giai đoạn 2021 - 2025, Chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035.
Tuy vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan xác định chính xác và chịu trách nhiệm về số liệu khi thực hiện chủ trương này. Kiểm toán Nhà nước kiểm toán việc tăng vốn, cũng như quản lý, sử dụng vốn của công ty mẹ - VEC. Việc này nhằm đảm bảo sử dụng vốn hiệu quả, không thất thoát vốn và tài sản Nhà nước.
Dự kiến, Quốc hội biểu quyết thông qua việc tăng vốn điều lệ cho VEC vào ngày 19/2.
