Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào tháng Ngâu bằng một nhịp điều chỉnh mạnh. Chỉ sau hai phiên, VN-Index đã mất hơn 64 điểm, qua đó rơi xuống dưới 1.730 điểm, thấp nhất kể từ đầu tháng. Trong khi vốn hóa toàn thị trường bốc hơi khoảng 324.000 tỷ đồng, còn khoảng 9,75 triệu tỷ đồng.
Như vậy, sau thời gian hồi phục ngắn trước đó, thị trường đang nhanh chóng chuyển sang trạng thái thận trọng hơn. Câu hỏi lúc này không còn đơn thuần là VN-Index có thể lấy lại mốc 1.800 điểm hay không, mà là nhịp điều chỉnh đã đủ mạnh để tạo mặt bằng cân bằng mới hay áp lực bán vẫn còn dư địa kéo chỉ số xuống thấp hơn.
NHỮNG YẾU TỐ ĐANG KÉO THỊ TRƯỜNG VỀ HAI PHÍA
Trong báo cáo chiến lược mới công bố, SSI Research đánh giá triển vọng vĩ mô Việt Nam vẫn tích cực trong năm 2026, nhưng trọng tâm chính sách đang dần chuyển từ việc đặt mục tiêu tăng trưởng sang khả năng triển khai trên thực tế.
Số liệu được SSI Research dẫn lại cho thấy GDP Việt Nam tăng 8,18% trong 6 tháng đầu năm, riêng quý 2 tăng 8,39%. Các chỉ báo tháng 7 tiếp tục cho thấy nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng khi sản xuất công nghiệp tăng 14,5% so với cùng kỳ, đưa mức tăng 7 tháng lên 11,4% - cao nhất trong ít nhất 8 năm. Sản xuất chế biến, chế tạo tăng 15%, trong khi vốn FDI thực hiện đạt mức cao nhất trong 5 năm.
Theo SSI Research, sau phiên họp Chính phủ tháng 7, đầu tư công nhiều khả năng tiếp tục đóng vai trò là một trong những động lực chính của nền kinh tế trong nửa cuối năm. Công ty chứng khoán này duy trì dự báo GDP Việt Nam năm 2026 tăng 8,5-9%.
Nền kinh tế tăng trưởng tốt cũng đang phản ánh vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp niêm yết.
Tính riêng trên HoSE, doanh thu quý 2/2026 tăng gần 38% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ tăng 45,8%. Nếu loại trừ nhóm Vingroup, mức tăng lợi nhuận vẫn đạt gần 28%, đưa tăng trưởng lợi nhuận nửa đầu năm lên 29,2%, theo SSI Research.
Đáng chú ý, ngân hàng và bất động sản đang đóng góp khoảng 70% mức tăng trưởng lợi nhuận, với lợi nhuận của hai nhóm lần lượt tăng 24,6% và 232%. Bán lẻ, tiện ích, dầu khí, vật liệu xây dựng và phân bón cũng duy trì xu hướng cải thiện.
SSI Research cho rằng tốc độ tăng trưởng lợi nhuận có thể chậm lại trong nửa cuối năm khi hiệu ứng nền thuận lợi giảm dần, trong khi chi phí vốn bắt đầu tác động rõ hơn tới hoạt động kinh doanh.
Áp lực này đặc biệt đáng chú ý đối với hệ thống ngân hàng. Tỷ lệ nợ xấu được SSI Research ghi nhận ở mức 1,97%, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm còn 82,9%. Việc tín dụng tăng nhanh hơn huy động cũng khiến mặt bằng chi phí vốn khó giảm mạnh trong ngắn hạn.
Lạm phát cũng chưa hoàn toàn tạo ra dư địa thoải mái cho chính sách tiền tệ. CPI toàn phần giảm 0,12% so với tháng trước trong tháng 7, nhưng lạm phát cơ bản bình quân 7 tháng vẫn ở mức 4,19%.
Bên cạnh yếu tố trong nước, thị trường còn phải theo dõi diễn biến thương mại quốc tế. Thâm hụt thương mại 7 tháng lên tới 20,5 tỷ USD, chủ yếu phản ánh nhu cầu nhập khẩu phục vụ đầu tư, nhưng mức xuất siêu lớn sang Mỹ cũng có thể làm gia tăng rủi ro liên quan tới các cuộc điều tra theo Mục 301.
Như vậy, thị trường đang đứng giữa hai lực kéo trái chiều. Tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận tạo nền hỗ trợ, trong khi chi phí vốn, chất lượng tài sản, thương mại quốc tế và tâm lý toàn cầu lại hạn chế dư địa tăng đồng loạt.
Một yếu tố khác đang thay đổi đáng kể sau nhịp điều chỉnh là định giá. Theo SSI Research, P/E dự phóng năm 2026 của thị trường hiện khoảng 12,2 lần, hoặc khoảng 9,5 lần nếu loại trừ các cổ phiếu liên quan đến Vingroup. Đây là vùng định giá thấp hơn đáng kể so với giai đoạn thị trường hưng phấn và tiệm cận những vùng thường xuất hiện khi thị trường chịu áp lực.
Bổ sung thêm góc nhìn, Chứng khoán SHS cho biết FTSE Russell sẽ công bố danh mục cổ phiếu đáp ứng tiêu chí vào FTSE GEIS. SHS kỳ vọng diễn biến này có thể giúp khối ngoại ngắt mạch bán ròng liên tiếp. Bên cạnh đó, vốn hóa thị trường vẫn được đánh giá tương đối hấp dẫn so với quy mô nền kinh tế và tốc độ tăng trưởng GDP.
Ở chiều rủi ro, căng thẳng địa chính trị trên thế giới vẫn tiếp diễn, trong khi áp lực thuế quan gia tăng trở lại có thể gây áp lực lên dòng chảy thương mại trong năm 2026. S
SHS cũng lưu ý tình trạng bong bóng đồng thời hình thành trên một số loại tài sản như tiền mã hóa, vàng, bạc và các kim loại quý hiếm, cùng với bong bóng cổ phiếu công nghệ AI, trong khi giá bất động sản có xu hướng giảm.
Một vấn đề khác mà các chuyên gia SHS nhấn mạnh là tỷ lệ dư nợ vay ký quỹ ở mức cao cũng là yếu tố cần theo dõi, có thể làm gia tăng biến động và mức độ phân hóa của thị trường.
VN-INDEX SẼ ĐI VỀ ĐÂU?
Từ những yếu tố trên, các công ty chứng khoán không đưa ra một kịch bản duy nhất cho VN-Index mà đang chia thành nhiều vùng vận động.
Chứng khoán An Bình (ABS) đưa ra hai kịch bản cho diễn biến của chỉ số trong tháng 8. Trong kịch bản tích cực, VN-Index cần giữ được vùng đáy ngắn hạn 1.651 điểm và quay lại xu hướng tăng. Các tín hiệu kỹ thuật cần cải thiện gồm việc chỉ số đứng trên MA10, MACD tiếp tục hướng lên và hình thành cấu trúc đỉnh sau cao hơn đỉnh trước, đáy sau cao hơn đáy trước.
Nếu thanh khoản trở lại khoảng 25.000 tỷ đồng/phiên, ABS cho rằng VN-Index có thể hướng tới vùng 1.850-1.950 điểm. Trong quá trình đi lên, thị trường vẫn có thể xuất hiện những phiên điều chỉnh bất ngờ, ABS xem là cơ hội để nhà đầu tư gia tăng tỷ trọng cổ phiếu ngắn hạn ở các phiên giảm mạnh.
Ngược lại, nếu chỉ số đánh mất vùng hỗ trợ trung hạn quanh 1.600 điểm trong bối cảnh vĩ mô xấu hơn kỳ vọng, VN-Index có thể lùi về quanh 1.500 điểm trước khi hình thành một nền tích lũy mới. Dù vậy, ABS không đánh giá cao kịch bản tiêu cực này ở thời điểm hiện tại.
Về triển vọng ngắn hạn, Chứng khoán MBS cho rằng thị trường có cơ hội phục hồi sau khi VN-Index giảm gần 7% trong tháng 7.
Theo thống kê của MBS, xác suất VN-Index tăng điểm trong tháng 8 khoảng 80%. Trong 6 năm gần nhất, chỉ số đều tăng trong tháng này, với mức tăng bình quân khoảng 3,9%, cũng là mức trung bình cao nhất trong năm.
Về định giá, P/E dự phóng khoảng 12,4 lần đang tương đương mức bình quân 5 năm. MBS cho rằng đây có thể trở thành điểm hấp dẫn để dòng tiền quay trở lại, trong đó có dòng vốn ngoại.
Trong kịch bản cơ sở, MBS đặt mục tiêu VN-Index ở 1.800 điểm, với vùng hỗ trợ 1.600-1.650 điểm. Nếu các yếu tố thuận lợi hơn, chỉ số có thể hướng tới 1.850 điểm.
Chứng khoán VNDirect thận trọng hơn về diễn biến trong ngắn hạn khi dự báo VN-Index có thể dao động trong vùng 1.720-1.800 điểm trong tháng 8 để hình thành nền tích lũy mới. Nếu vượt thành công vùng 1.780 điểm, chỉ số có thể hướng tới 1.850 điểm.
Ở kịch bản tích cực hơn, VNDirect kỳ vọng VN-Index có thể hướng tới 2.000 điểm vào cuối năm, với động lực quan trọng đến từ câu chuyện nâng hạng thị trường.
DÒNG TIỀN SẼ TÌM ĐẾN NHỮNG CỔ PHIẾU NÀO?
Trong bối cảnh thị trường không còn thuận lợi cho chiến lược mua đồng loạt, điểm chung trong các báo cáo là dòng tiền có xu hướng tìm đến những doanh nghiệp có câu chuyện tăng trưởng riêng, thay vì chỉ dựa vào diễn biến của VN-Index.
SSI Research khuyến nghị ưu tiên các nhóm hưởng lợi từ mở rộng năng lực sản xuất và đầu tư hạ tầng như khu công nghiệp, logistics, điện, vật liệu xây dựng và nhà thầu hạ tầng. Ngân hàng vẫn có cơ hội nhưng cần lựa chọn kỹ hơn, trong khi nhóm tiêu dùng có thể đóng vai trò phòng thủ.
Quan điểm này tương đối đồng nhất với MBS khi công ty chứng khoán này ưu tiên các cổ phiếu liên quan đến quá trình cơ cấu lại vốn Nhà nước, đồng thời chú ý tới chứng khoán, bán lẻ và logistics.
Nhóm chuyên gia từ SHS lại nhìn thấy cơ hội ở một số nhóm có động lực lợi nhuận riêng, gồm bất động sản, năng lượng - dầu khí và tài chính.
Ngành chứng khoán được kỳ vọng hưởng lợi trong trung hạn từ việc FTSE công bố nâng hạng thị trường, qua đó thu hút thêm dòng vốn ngoại và thúc đẩy thanh khoản.
Đáng chú ý nhất là nhóm ngân hàng. Theo SHS, lợi nhuận trước thuế toàn ngành trong quý 2/2026 tăng 24% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng 14% của quý 1. Tín dụng tiếp tục mở rộng trong khi NIM có dấu hiệu phục hồi nhẹ. Chất lượng tài sản có suy giảm nhưng vẫn trong tầm kiểm soát.
Định giá cổ phiếu ngân hàng đã về vùng P/B khoảng 1,4 lần, tương đương mức trung bình 10 năm trừ một độ lệch chuẩn, qua đó tạo mức hỗ trợ tích cực cho ngành trong quá khứ. Đây cũng là nhóm chiếm tỷ trọng vốn hóa lớn trên thị trường và được kỳ vọng thu hút dòng vốn ngoại sau khi thị trường chính thức nâng hạng.
Ngoài ngân hàng, công nghệ thông tin cũng được SHS đánh giá đáng chú ý khi giá cổ phiếu đã điều chỉnh khá mạnh kể từ đầu năm trong khi kết quả kinh doanh vẫn duy trì tăng trưởng.
Cổ phiếu cao su có thêm câu chuyện hỗ trợ từ giá cao su thế giới đang hướng tới vùng cao nhất trong khoảng 10 năm, trong khi diễn biến giá dầu cũng tạo thêm động lực cho một số doanh nghiệp trong ngành.
Với thép, xu hướng đẩy mạnh đầu tư công và chính sách bảo hộ được kỳ vọng cải thiện triển vọng ngành. Việc Bộ Công Thương áp thuế chống bán phá giá đối với HRC khổ rộng nhập khẩu từ Trung Quốc là yếu tố có thể hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất trong nước.
Nhìn tổng thể, sau nhịp giảm mạnh, thị trường đang chuyển từ câu chuyện “mua cả thị trường” sang “chọn đúng cổ phiếu”.
VN-Index vẫn có cơ hội quay lại vùng 1.800 điểm và xa hơn nếu thanh khoản cải thiện, dòng vốn ngoại trở lại và câu chuyện nâng hạng được hiện thực hóa. Nhưng trong kịch bản lợi nhuận nửa cuối năm chậm lại và chi phí vốn vẫn cao, những cổ phiếu không có nền tảng lợi nhuận đủ mạnh sẽ khó duy trì mức định giá cao.
Vì vậy, vùng giá thấp sau nhịp điều chỉnh có thể mở ra cơ hội, nhưng điểm đáng quan tâm nhất lúc này không còn là VN-Index sẽ tăng bao nhiêu điểm, mà là doanh nghiệp nào đủ sức biến tăng trưởng của nền kinh tế thành tăng trưởng lợi nhuận thực sự.