Sau chuỗi tăng mạnh kéo dài trong nửa đầu năm, thị trường chứng khoán Việt Nam bất ngờ bước vào nhịp điều chỉnh sâu trong tháng 7, kéo VN-Index đánh mất nhiều mốc hỗ trợ quan trọng và khiến tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn.
Đáng chú ý, diễn biến này xảy ra trong bối cảnh nền kinh tế vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực và kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp niêm yết tiếp tục khởi sắc, khiến không ít nhà đầu tư đặt câu hỏi điều gì thực sự đang kéo thị trường đi xuống.
THỊ TRƯỜNG GIẢM VÌ ĐÂU, CÁC QUỸ NGOẠI NÓI GÌ?
Trong các thư gửi nhà đầu tư và báo cáo mới công bố, Dragon Capital, VinaCapital và PYN Elite đều có chung nhận định rằng đợt điều chỉnh hiện nay chủ yếu phản ánh áp lực ngắn hạn về dòng tiền và tâm lý thị trường, thay vì sự suy yếu của các yếu tố nền tảng.
Theo Dragon Capital, diễn biến giảm mạnh của thị trường là kết quả của nhiều yếu tố xuất hiện gần như cùng thời điểm. Trước hết là áp lực về thanh khoản khi nhu cầu vốn trong nền kinh tế tăng nhanh, kéo theo mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích lên. Trong bối cảnh nhiều dự án đầu tư quy mô lớn được triển khai, chi phí vốn tăng khiến dòng tiền đầu tư vào cổ phiếu phần nào bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, một số thông tin bất lợi tại doanh nghiệp riêng lẻ, áp lực bán từ các tài khoản sử dụng đòn bẩy tài chính, cùng những bất ổn từ bên ngoài như căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Iran hay các diễn biến mới liên quan đến chính sách thương mại của Mỹ đã khiến tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn.
Từ góc nhìn của PYN Elite, một nguyên nhân quan trọng khác đến từ sự dịch chuyển của dòng tiền trong nền kinh tế. Quỹ đầu tư Phần Lan cho rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn đẩy mạnh đầu tư hạ tầng với nhu cầu vốn rất lớn, trong khi doanh nghiệp và người dân cũng gia tăng vay vốn để mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Điều này tạo sức ép lên mặt bằng lãi suất, khiến kênh tiền gửi ngân hàng trở nên hấp dẫn hơn và thu hút một phần dòng tiền rời khỏi thị trường chứng khoán.
Trong khi đó, VinaCapital cũng cho rằng phần lớn biến động vừa qua phản ánh phản ứng ngắn hạn của thị trường trước các thông tin bất lợi hơn là sự thay đổi trong triển vọng của nền kinh tế hay doanh nghiệp niêm yết.
Điểm đáng chú ý là dù cách tiếp cận khác nhau, cả ba quỹ đầu tư đều có chung đánh giá rằng nguyên nhân của nhịp điều chỉnh lần này chủ yếu đến từ yếu tố dòng tiền và tâm lý.
Những biến động về lãi suất, thanh khoản, địa chính trị hay chính sách thương mại đã tạo ra cú sốc ngắn hạn đối với thị trường, nhưng chưa phản ánh sự suy yếu tương ứng của nền kinh tế hay lợi nhuận doanh nghiệp.
Theo các quỹ, chính sự chênh lệch giữa diễn biến giá cổ phiếu và nền tảng cơ bản của doanh nghiệp là điểm đáng quan sát nhất ở thời điểm hiện nay. Đây cũng là cơ sở để nhiều tổ chức đầu tư tiếp tục duy trì cái nhìn tích cực đối với triển vọng trung và dài hạn của thị trường, dù thừa nhận những biến động mạnh vẫn có thể tiếp diễn trong ngắn hạn.
NHÀ ĐẦU TƯ CẦN LÀM GÌ?
Dù đánh giá thị trường vẫn có thể còn biến động trong ngắn hạn, Dragon Capital, VinaCapital và PYN Elite đều có chung quan điểm rằng nhịp điều chỉnh vừa qua đã đưa mặt bằng định giá của nhiều cổ phiếu về vùng hấp dẫn hơn, mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn.
Theo Dragon Capital, điều đáng chú ý là đến nay chưa ghi nhận sự suy giảm tương ứng trong bức tranh lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết. Nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì kết quả kinh doanh tích cực, trong khi các chỉ số vĩ mô như tăng trưởng tín dụng, tiêu dùng nội địa và hoạt động đầu tư vẫn cho thấy nền kinh tế đang vận hành theo chiều hướng thuận lợi.
Một tín hiệu khác được quỹ đánh giá cao là làn sóng cổ đông nội bộ và lãnh đạo doanh nghiệp đăng ký mua cổ phiếu của chính doanh nghiệp mình trong giai đoạn thị trường điều chỉnh. Hoạt động này xuất hiện ở nhiều lĩnh vực như ngân hàng, chứng khoán, bán lẻ, thực phẩm, bất động sản và khu công nghiệp.
Theo Dragon Capital, việc người nội bộ gia tăng sở hữu thường phản ánh niềm tin vào triển vọng trung và dài hạn của doanh nghiệp. Tuy nhiên, quỹ cũng lưu ý nhà đầu tư không nên xem đây là tín hiệu đầu tư độc lập mà cần đánh giá đồng thời với chất lượng tài sản, khả năng tạo dòng tiền, triển vọng lợi nhuận và mức định giá của từng doanh nghiệp.
VinaCapital cũng cho rằng các động lực tăng trưởng dài hạn của Việt Nam vẫn được duy trì nhờ tăng trưởng kinh tế, tiêu dùng, đầu tư công và sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.
Ở góc độ định giá, VinaCapital đánh giá thị trường đang ở vùng hấp dẫn hiếm thấy. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, P/E dự phóng của thị trường chỉ còn khoảng 9,3 lần, tiệm cận vùng thấp nhất trong khoảng 10 năm trở lại đây. Điều này đồng nghĩa nhiều doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt đang được giao dịch với mức giá thấp hơn đáng kể so với triển vọng tăng trưởng lợi nhuận.
PYN Elite cũng đưa ra góc nhìn tương tự khi cho rằng giá cổ phiếu đang giảm nhanh hơn tốc độ thay đổi của kết quả kinh doanh. Theo quỹ, điều này khiến mặt bằng định giá trở nên hấp dẫn hơn nhiều so với trước.
Quỹ lấy Thế Giới Di Động (mã chứng khoán: MWG) làm ví dụ. Trong nhiều năm, cổ phiếu này thường được giao dịch với hệ số P/E khoảng 20-25 lần. Sau nhịp điều chỉnh vừa qua, P/E đã giảm xuống dưới 10 lần, dù triển vọng tăng trưởng của doanh nghiệp không thay đổi đáng kể.
Theo cách nhìn của quỹ ngoại, sự phân kỳ giữa giá cổ phiếu và lợi nhuận doanh nghiệp đang mở ra cơ hội cho những nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn. Khi lợi nhuận tiếp tục mở rộng nhưng thị giá suy giảm, mức giá mà nhà đầu tư phải trả cho mỗi đồng lợi nhuận trở nên thấp hơn. Hiện tượng tương tự cũng đang xuất hiện ở nhiều doanh nghiệp chất lượng khác trên thị trường.
Nhìn lại lịch sử, Dragon Capital cho biết thị trường chứng khoán Việt Nam từng trải qua nhiều cú sốc lớn trong vòng sáu năm qua như đại dịch Covid-19, khủng hoảng trái phiếu doanh nghiệp, áp lực tỷ giá hay cú sốc thuế đối ứng của Mỹ năm 2025.
Dữ liệu của quỹ cho thấy, sau mỗi giai đoạn giảm sâu bởi tâm lý và áp lực dòng tiền, VN-Index cùng nhiều quỹ cổ phiếu đều ghi nhận mức tăng tích cực trong khoảng 12 tháng tiếp theo khi các yếu tố bất định dần được tháo gỡ.
Dẫu vậy, các quỹ cũng thống nhất rằng định giá rẻ không đồng nghĩa thị trường sẽ nhanh chóng tạo đáy. Trong ngắn hạn, diễn biến của VN-Index vẫn sẽ chịu ảnh hưởng từ xu hướng lãi suất, thanh khoản, địa chính trị và dòng tiền trên thị trường.
Thay vì cố gắng xác định chính xác thời điểm thị trường đảo chiều, Dragon Capital, VinaCapital và PYN Elite đều khuyến nghị nhà đầu tư tập trung nhiều hơn vào chất lượng doanh nghiệp, khả năng tăng trưởng lợi nhuận và mức định giá hợp lý.
Theo các quỹ, những nhịp điều chỉnh mạnh thường là phép thử đối với tâm lý, nhưng cũng là giai đoạn tạo ra nhiều cơ hội tích lũy nhất đối với các doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh và triển vọng tăng trưởng bền vững.
Bởi xét trong dài hạn, giá cổ phiếu có thể biến động mạnh theo dòng tiền và tâm lý, nhưng cuối cùng vẫn có xu hướng phản ánh giá trị nội tại của doanh nghiệp. Chính vì vậy, khi khoảng cách giữa giá và giá trị ngày càng được nới rộng, cơ hội đầu tư cũng dần trở nên rõ ràng hơn đối với những nhà đầu tư đủ kiên nhẫn.
