Quý 1/2026 mở ra với bức tranh phân hóa rõ nét trong ngành chứng khoán: trong khi nhiều công ty tăng tốc nhờ cho vay margin và tự doanh, vẫn có những cái tên chật vật, thậm chí ghi nhận thua lỗ.
CTCP Chứng khoán MB (mã: MBS) vừa công bố báo cáo tài chính quý 1/2026, trở thành công ty chứng khoán đầu tiên hé lộ kết quả kinh doanh ba tháng đầu năm. Cụ thể, MBS ghi nhận doanh thu hoạt động đạt 1.019 tỷ đồng, tăng 52% so với cùng kỳ năm trước. Động lực tăng trưởng đến từ nhiều mảng kinh doanh cốt lõi.
Ở mảng tự doanh, lãi từ tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) đạt 146 tỷ đồng, tăng 15% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, lãi từ cho vay và các khoản phải thu tăng mạnh 59%, lên 439 tỷ đồng. Doanh thu môi giới cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 81%, đạt 241 tỷ đồng.
Ngược lại, lãi từ tài sản tài chính sẵn sàng để bán (AFS) giảm khoảng 8% xuống 37 tỷ đồng.
Ở chiều chi phí, áp lực gia tăng đáng kể. Chi phí hoạt động tăng lên 307 tỷ đồng, gấp gần 3 lần cùng kỳ, chủ yếu do lỗ từ tài sản FVTPL tăng 87% lên 101 tỷ đồng, cùng với chi phí môi giới tăng 68% lên 197 tỷ đồng. Bên cạnh đó, chi phí tài chính cũng tăng mạnh 73% lên 280 tỷ đồng, trong đó chi phí lãi vay chiếm 247 tỷ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ năm trước.
Kết quả, lợi nhuận trước thuế quý 1/2026 đạt 368 tỷ đồng, tăng 9%; lợi nhuận sau thuế đạt 292 tỷ đồng, cũng tăng 9% so với cùng kỳ.
Năm 2026, MBS đặt kế hoạch doanh thu 4.675 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 1.850 tỷ đồng. Như vậy, sau quý đầu năm, công ty đã hoàn thành khoảng 20% mục tiêu lợi nhuận.
Tính đến ngày 31/3/2026, dư nợ cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán đạt 15.520 tỷ đồng, tăng gần 500 tỷ đồng so với đầu năm, sau giai đoạn chững lại trước đó. Trong đó, dư nợ margin đạt hơn 14.867 tỷ đồng.
Danh mục FVTPL tại thời điểm cuối quý 1 có giá trị thị trường gần 3.116 tỷ đồng, tăng nhẹ khoảng 10 tỷ đồng so với cuối năm trước, chủ yếu gồm giấy tờ có giá khác (1.980 tỷ đồng), trái phiếu (991 tỷ đồng), cổ phiếu (100 tỷ đồng) và chứng chỉ quỹ (45 tỷ đồng). Khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM) đạt 6.535 tỷ đồng, giảm khoảng 200 tỷ đồng trong quý.
Trong khi đó, CTCP Chứng khoán VPS (mã: VCK) ghi nhận quý 1 bứt phá mạnh mẽ với lợi nhuận sau thuế đạt hơn 1.235 tỷ đồng, tăng 68% so với cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận trước thuế đạt gần 1.547 tỷ đồng, tương đương 27% mục tiêu 5.750 tỷ đồng dự kiến trình cổ đông thông qua tại ĐHĐCĐ thường niên.
Động lực tăng trưởng đến từ nhiều mảng. Hoạt động tự doanh mang về hơn 358 tỷ đồng lợi nhuận, nhờ chốt lời trái phiếu niêm yết và các công cụ thị trường tiền tệ. Mảng cho vay ký quỹ tiếp tục đóng vai trò chủ lực khi doanh thu tăng 88% lên gần 948 tỷ đồng.
Ở mảng môi giới, doanh thu đạt 1.003 tỷ đồng, tăng 73%. Dù chi phí tăng cao, VPS vẫn ghi nhận lợi nhuận môi giới hơn 166 tỷ đồng, gấp đôi cùng kỳ. Kết quả này phản ánh sự cải thiện thị phần môi giới trên các sàn HOSE, HNX và UPCoM sau giai đoạn suy giảm.
Tính đến cuối quý 1, tổng tài sản của VPS đạt 53.217 tỷ đồng, tăng gần 10% so với đầu năm. Đáng chú ý, dư nợ cho vay tăng 35%, từ 22.596 tỷ đồng lên 30.407 tỷ đồng, chiếm khoảng 57% tổng tài sản.
Danh mục FVTPL cũng tăng mạnh từ 7.295 tỷ đồng lên 9.346 tỷ đồng, chủ yếu là trái phiếu chưa niêm yết và chứng chỉ tiền gửi. Ngược lại, tiền và tương đương tiền giảm từ 8.681 tỷ đồng xuống 6.162 tỷ đồng; HTM giảm từ 3.666 tỷ đồng xuống 2.296 tỷ đồng; AFS giảm từ 4.969 tỷ đồng xuống 3.715 tỷ đồng.
Để tài trợ cho tăng trưởng tài sản, VPS đẩy nợ vay ngắn hạn từ 12.924 tỷ đồng lên 16.808 tỷ đồng. Đồng thời, vốn góp chủ sở hữu tăng mạnh từ 15.518 tỷ đồng lên 24.349 tỷ đồng, trong khi thặng dư vốn cổ phần giảm tương ứng sau khi hoàn tất phát hành thưởng hơn 913 triệu cổ phiếu.
Tại CTCP Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS, mã: TCX), lợi nhuận trước thuế quý 1/2026 đạt 1.458 tỷ đồng, tăng 11% so với cùng kỳ nhưng giảm gần 30% so với quý liền trước.
Động lực chính đến từ mảng cho vay ký quỹ với doanh thu 1.229 tỷ đồng, chiếm 44% tổng doanh thu hoạt động (2.783 tỷ đồng), tăng 68% so với cùng kỳ. Dư nợ cho vay đạt mức kỷ lục 44.754 tỷ đồng, tăng gần 900 tỷ đồng trong quý và tăng gần 19.000 tỷ đồng so với đầu năm 2025.
Mảng bảo lãnh, đại lý phát hành chứng khoán mang về 481 tỷ đồng, tăng 33%; môi giới đạt 266 tỷ đồng, tăng 75%. TCBS tiếp tục duy trì vị trí thứ 3 về thị phần môi giới trên HOSE với 8,85%, tăng so với mức 7,99% của cả năm 2025.
Ở chiều ngược lại, mảng tự doanh ghi nhận lãi thuần gần 320 tỷ đồng, giảm 36%. Tổng danh mục tài sản tài chính đạt hơn 32.300 tỷ đồng, tăng khoảng 7.000 tỷ đồng so với đầu năm, chủ yếu là tài sản AFS.
Danh mục đầu tư tập trung lớn vào trái phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết (hơn 27.000 tỷ đồng), bên cạnh trái phiếu niêm yết (2.300 tỷ đồng), chứng chỉ tiền gửi (1.200 tỷ đồng), cổ phiếu chưa niêm yết (1.700 tỷ đồng).
Tổng tài sản của TCBS đạt 88.665 tỷ đồng, tăng hơn 8.000 tỷ đồng; nợ vay tài chính cũng tăng tương ứng lên hơn 38.000 tỷ đồng. Trong quý 1, chi phí lãi vay gần 700 tỷ đồng, tăng hơn 70% so với cùng kỳ.
Ở nhóm còn lại, CTCP Chứng khoán TP.HCM (mã: HCM) ước tính doanh thu quý 1 đạt 1.264 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 356 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 285 tỷ đồng, tăng khoảng 26% so với cùng kỳ.
Tại CTCP Chứng khoán Vietcap (mã: VCI), CEO Tôn Minh Phương cho biết lợi nhuận trước thuế quý 1 ước đạt khoảng 400 tỷ đồng.
Trái ngược với bức tranh tăng trưởng của các công ty lớn, CTCP Chứng khoán BIS ghi nhận kết quả kinh doanh kém tích cực. Quý 1/2026, doanh thu hoạt động chỉ đạt gần 3,7 tỷ đồng, giảm 14,6% so với cùng kỳ, chủ yếu do doanh thu từ các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM) giảm 30%, còn 3 tỷ đồng.
Trong khi doanh thu thu hẹp, chi phí lại tăng mạnh. Chi phí hoạt động hơn 2 tỷ đồng, cộng thêm hơn 8 tỷ đồng chi phí quản lý, nâng tổng chi phí lên gần 11 tỷ đồng, tăng 481%. Nguyên nhân đến từ việc mở rộng nhân sự, đầu tư hạ tầng công nghệ, mua sắm tài sản và sửa chữa văn phòng.
Kết quả, BIS lỗ trước thuế xấp xỉ 7 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lãi gần 2,5 tỷ đồng. Đây cũng là khoản lỗ đầu tiên được ghi nhận trong ngành chứng khoán mùa báo cáo quý 1/2026.
Tính đến ngày 31/3/2026, tổng tài sản của BIS đạt 382 tỷ đồng, giảm khoảng 7 tỷ đồng so với đầu năm. Trong đó, khoản HTM đạt 150 tỷ đồng, toàn bộ là tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng.
Cùng chiều khó khăn, Chứng khoán Kỷ Nguyên Mới (trước đây là TC Capital) tiếp tục ghi nhận lỗ gần 219 triệu đồng trong quý 1/2026. Lỗ lũy kế tính đến cuối quý đã vượt 7,3 tỷ đồng.
Bức tranh quý 1 cho thấy một xu hướng rõ ràng: tăng trưởng của ngành chứng khoán đang ngày càng phụ thuộc vào hai “động cơ” chính là cho vay margin và tự doanh.
Những công ty dẫn đầu như VPS hay TCBS đều đẩy mạnh quy mô cho vay lên mức kỷ lục, qua đó tối đa hóa nguồn thu trong bối cảnh thanh khoản thị trường cải thiện. Tuy nhiên, đi kèm với đó là áp lực chi phí vốn tăng mạnh, thể hiện qua chi phí lãi vay leo thang.
Ở chiều ngược lại, sự xuất hiện của những khoản lỗ như tại BIS cho thấy khoảng cách trong ngành đang ngày càng nới rộng. Những công ty quy mô nhỏ, thiếu lợi thế về vốn và hệ sinh thái đang gặp khó trong việc cạnh tranh, đặc biệt khi chi phí đầu tư cho công nghệ và nhân sự ngày càng lớn.
Diễn biến này cho thấy ngành chứng khoán đang bước vào giai đoạn sàng lọc rõ nét hơn: dòng tiền và lợi nhuận sẽ tiếp tục tập trung vào nhóm doanh nghiệp có quy mô lớn, năng lực vốn mạnh và khả năng kiểm soát rủi ro tốt.