Hoạt động đào Bitcoin trái phép đang trở thành tâm điểm trên khắp khu vực Đông Nam Á. Vào ngày 18/11, nhà cung cấp điện quốc gia của Malaysia cho biết hơn 1,1 tỷ USD tiền điện đã bị các thợ đào tiền mã hóa đánh cắp trong giai đoạn từ năm 2020 đến tháng 8/2025 để phục vụ hoạt động khai thác tiền số trái phép, chủ yếu là Bitcoin.
Tại Thái Lan, lực lượng chức năng cũng mới đây đã đột kích bảy mỏ đào Bitcoin trị giá khoảng 300 triệu baht (tương đương 10 triệu USD) và thu giữ số thiết bị khai thác trị giá 270 triệu baht. Các mỏ đào này được cho là do các mạng lưới lừa đảo xuyên quốc gia điều hành.
Những vụ việc trên cho thấy, bất chấp giá Bitcoin lên xuống thất thường, đồng tiền số này vẫn đủ hấp dẫn để khiến một số thợ đào sẵn sàng phá luật nhằm kiếm lợi.
Đào Bitcoin là quá trình trong đó cá nhân hoặc doanh nghiệp, hay còn gọi là thợ đào, sử dụng các máy tính có công suất lớn để giải những bài toán mật mã phức tạp, nhằm xác thực các giao dịch trên blockchain Bitcoin, tức sổ cái kỹ thuật số ghi lại toàn bộ giao dịch của đồng tiền này.
Thợ đào đầu tiên giải được bài toán sẽ nhận phần thưởng là một Bitcoin mới được tạo ra. Việc vận hành càng nhiều thiết bị phần cứng sẽ giúp tăng cơ hội kiếm được Bitcoin, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng lượng điện năng tiêu thụ để tạo ra đồng tiền này và duy trì hoạt động của blockchain.
Lợi nhuận từ hoạt động đào Bitcoin đạt đỉnh trong đợt tăng giá mạnh năm 2017, khi giá Bitcoin leo lên gần 20.000 USD. Khi đó, “hashprice” của Bitcoin, tức số tiền thợ đào có thể kiếm được trên mỗi đơn vị công suất tính toán, vào khoảng 3,39 USD cho mỗi terahash mỗi giây, theo một bài viết đăng trên Nasdaq.
Tuy nhiên đến nay các thợ đào Bitcoin đang đối mặt với áp lực lớn khi lợi nhuận khai thác rơi xuống mức thấp kỷ lục. Trong tháng 11/2025, hashprice của Bitcoin đã giảm mạnh xuống chỉ còn 0,035 USD cho mỗi terahash.
Một báo cáo về hoạt động đào Bitcoin công bố ngày 2/12 của công ty quản lý tài sản tiền số CoinShares cho biết các thợ đào đã chứng kiến sự suy giảm mạnh về lợi nhuận khi chi phí sản xuất tăng lên mức chưa từng thấy kể từ đầu năm ngoái. Cụ thể, chi phí trung bình để sản xuất một Bitcoin trong quý 2/2025 vào khoảng 74.600 USD. Nếu tính cả các chi phí không bằng tiền mặt như khấu hao, tổng chi phí trung bình tăng lên khoảng 137.800 USD. Dù chi phí thực tế có thể khác nhau đáng kể giữa các thợ đào, tùy thuộc vào hiệu suất máy móc và chi phí điện, nhưng nhìn chung, năng lượng đang ngày càng trở nên đắt đỏ.
Đợt “halving” Bitcoin gần nhất, diễn ra vào tháng 4/2024, cũng đã cắt giảm 50% phần thưởng cho việc khai thác các khối mới. Trong bối cảnh giá Bitcoin liên tục biến động và doanh thu từ hoạt động đào mang tính suy giảm mang tính cấu trúc, các công ty khai thác kém hiệu quả ngày càng khó duy trì tăng trưởng lợi nhuận.
Khi biên lợi nhuận bị thu hẹp bởi chi phí sản xuất gia tăng, ngành công nghiệp này đã rẽ theo nhiều hướng khác nhau. Chẳng hạn, các “ông lớn” khai thác tiền mã hóa niêm yết trên sàn như Bitfarms hay CleanSpark đang chuyển đổi các trang trại đào của mình thành trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo - lĩnh vực mang lại lợi nhuận cao hơn. Nhà đầu tư cũng ngày càng ưu ái những doanh nghiệp có nguồn doanh thu đa dạng, không chỉ phụ thuộc vào việc đào Bitcoin.
Trong khi đó, một số thợ đào khác lại tìm đến con đường phạm pháp để giảm chi phí khai thác. Việc trộm điện để đào Bitcoin đã trở thành lựa chọn hấp dẫn, bởi tiền điện chiếm khoảng 70% tổng chi phí sản xuất. Để tránh bị phát hiện, một số đối tượng chuyển hướng dòng điện bằng cách lắp đặt các “điểm đấu nối” nhằm lách qua công tơ điện chính thức, cho phép vận hành các dàn máy đào tiêu thụ công suất lớn nhưng chỉ ghi nhận mức tiêu thụ điện bằng 0 hoặc rất thấp.
Các thợ đào trái phép còn sử dụng nhiều biện pháp đối phó nhằm né tránh sự truy quét của cơ quan chức năng, trong một cuộc rượt đuổi “mèo vờn chuột”. Theo Bloomberg, những biện pháp này bao gồm dùng tấm chắn nhiệt để che giấu lượng nhiệt tỏa ra từ các dàn máy, lắp đặt hệ thống camera giám sát, gia cố an ninh hạng nặng tại lối ra vào, thậm chí rải mảnh kính vỡ để ngăn người xâm nhập.
Ngoài ra, còn có các hình thức “cryptojacking”, trong đó thợ đào cố ý khiến máy tính của người khác thực hiện việc đào tiền số mà không có sự cho phép. Các hình thức này thường liên quan đến lừa đảo qua email hoặc cài kèm phần mềm, khi mã đào tiền số được cài vào máy nạn nhân thông qua các phần mềm bẻ khóa.
