Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa có văn bản gửi Công ty cổ phần Quốc Cường Gia Lai (mã chứng khoán: QCG) liên quan đến báo cáo tài chính năm 2023 được kiểm toán bởi Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam.
Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, hồ sơ kiểm toán cho thấy kiểm toán viên chưa thực hiện đầy đủ các thủ tục kiểm toán, chưa thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp để đưa ra ý kiến kiểm toán theo yêu cầu của chuẩn mực kiểm toán. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ đình chỉ các kiểm toán viên ký báo cáo kiểm toán báo cáo tài chính năm 2023 của Quốc Cường Gia Lai.
Phản hồi nội dung này, Hội đồng quản trị Quốc Cường Gia Lai cho biết sẽ làm việc với các đơn vị kiểm toán cho báo cáo tài chính năm 2024 đảm bảo đủ tiêu chuẩn, điều kiện kiểm toán cho đơn vị có lợi ích công chúng và công bố đến cổ đông trong thời gian sớm nhất.
Các năm 2020-2021-2023, Công ty Kiểm toán DFK là đơn vị kiểm toán thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính cho Quốc Cường Gia Lai. Riêng báo cáo tài chính kiểm toán năm 2022 được kiểm toán bởi Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn UHY.
Năm 2023, Quốc Cường Gia Lai lãi hơn 3 tỷ đồng, giảm 90% so với cùng kỳ năm trước. Lý do công ty đưa ra là thị trường bất động sản gặp nhiều khó khăn, thủ tục pháp lý còn chồng chéo, thủ tục triển khai các dự án không được giải quyết. Lãi suất ngân hàng tăng gây áp lực lớn cho khách hàng và doanh nghiệp, nhu cầu giao dịch bất động sản giảm, dòng tiền hạn chế kéo theo kết quả kinh doanh giảm.
Trên báo cáo này, đơn vị kiểm toán không đưa ra ý kiến khác hay ý kiến ngoại trừ. Kiểm toán viên cho rằng báo cáo của Quốc Cường Gia Lai đã phản ánh trung thực và hợp lý, trên các khía cạnh trọng yếu, tình hình tài chính hợp nhất tại ngày 31/12/2023, phù hợp chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán và các quy định khác.
Ngoài Quốc Cường Gia Lai, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng đưa ra ý kiến tương tự với Công ty Cổ phần Xây dựng số 5 (mã chứng khoán: SC5). Kiểm toán viên ký báo cáo tài chính kiểm toán năm 2023 cho Công ty Xây dựng số 5 cũng bị đình chỉ.
Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam tự giới thiệu là thành viên độc lập của DFK International từ năm 2007. DFK International là mạng lưới quốc tế về kiểm toán và tư vấn doanh nghiệp, bao gồm 219 công ty thành viên hoạt động trên 101 quốc gia.
DFK Việt Nam được thành lập bởi "các kiểm toán viên từng làm việc nhiều năm cho các công ty kiểm toán nằm trong nhóm Big4, hiện có 100 nhân viên và là một trong 20 công ty kiểm toán hàng đầu Việt Nam".
Theo giấy đăng ký kinh doanh, DFK thành lập vào năm 2003, hiện có trụ sở đặt tại đường Bạch Đằng, quận Tân Bình, TPHCM. Vốn điều lệ tại thời điểm tháng 10/2020 là 10 tỷ đồng, trong đó ông Nguyễn Lương Nhân, Tổng Giám đốc kiêm đại diện pháp luật nắm 50%; Phạm Thế Hưng, Chủ tịch Hội đồng thành viên nắm 18,5%; ba thành viên còn lại trong Hội đồng thành viên là ông Nguyễn Tiến Dũng, Nguyễn Thanh Tuấn và Vũ Văn Sang lần lượt nắm 14%, 7,5% và 10%.
Chủ tịch Hội đồng thành viên của DFK là ông Phạm Thế Hưng – người từng làm việc tại công ty kiểm toán quốc tế KPMG và Arthur Andersen.
Công ty kiểm toán DFK gần đây cũng được nhắc đến trong vụ án xảy ra tại Công ty Cổ phần Đầu tư Du lịch Sài Gòn Đại Ninh. Theo đó, để được xem xét gia hạn dự án Đại Ninh, ông Nguyễn Cao Trí, Chủ tịch Sài Gòn Đại Ninh - đã ký hợp đồng với Công ty kiểm toán DFK nhằm hợp thức hồ sơ. Công ty kiểm toán DFK đã ban hành Báo cáo kiểm toán độc lập về tình hình góp vốn điều lệ của các cổ đông tại ngày 31/12/2020, xác định vốn góp của chủ sở hữu là 2.000 tỷ đồng.
Theo cơ quan điều tra, việc ký ban hành báo cáo kiểm toán không đủ bằng chứng, không làm việc với Hội đồng quản trị, ban tổng giám đốc, đại diện pháp luật, không đưa ra ý kiến loại trừ là vi phạm các quy định của chuẩn mực kiểm toán. Do đó, cơ quan điều tra kiến nghị Bộ Tài chính xem xét, xử lý nghiêm vi phạm trong quá trình thực hiện kiểm toán của Công ty kiểm toán DFK và các cá nhân liên quan.
Trước đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng đình chỉ tư cách kiểm toán viên của lãnh đạo nhiều công ty kiểm toán khác. Cụ thể, tại Công ty TNHH Kiểm toán – Thẩm định giá và Tư vấn ECOVIS AFA Việt Nam, Tổng Giám đốc Phạm Quang Trung cùng hai kiểm toán viên bị đình chỉ.
Sau đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã ban hành quyết định đình chỉ tư cách kiểm toán viên đối với ông Trần Đình Vinh, Phó Tổng Giám đốc Bộ phận Kiểm toán Công ty TNHH KPMG. Quyết định áp dụng đến hết ngày 31/12/2024, ảnh hưởng đến khả năng kiểm toán các đơn vị có lợi ích công chúng trong lĩnh vực chứng khoán. KPMG là một trong Big 4 công ty kiểm toán lớn nhất tại Việt Nam.
Tương tự, Công ty TNHH Tư vấn - Kiểm toán S&S, Công ty TNHH Kiểm toán Quốc tế (iCPA) và Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn UHY cũng chịu hình thức xử lý với nhiều lãnh đạo là Tổng/Phó Tổng Giám đốc cùng kiểm toán viên đã bị đình chỉ.
Các động thái này nhằm nâng cao chất lượng kiểm toán viên độc lập sau khi phát hiện nhiều sai phạm nghiêm trọng trong các vụ án lớn như SCB, Vạn Thịnh Phát và FLC, nơi báo cáo kiểm toán thiếu trung thực góp phần vào hành vi vi phạm pháp luật.
