Sự phát triển của thương mại điện tử tại Việt Nam những năm gần đây đã mở rộng không gian kinh doanh cho nhiều ngành hàng tiêu dùng, trong đó có rượu vang. Bên cạnh các cửa hàng chuyên doanh, siêu thị, người tiêu dùng hiện có thể tìm hiểu sản phẩm, so sánh giá bán và đặt mua rượu vang thông qua website của nhà phân phối hoặc các nền tảng bán hàng trực tuyến.
KÊNH TRỰC TUYẾN MỞ RỘNG, CỬA HÀNG VẪN GIỮ VỊ THẾ
Nhưng thực tế cho thấy, khác với những ngành hàng có sự dịch chuyển mạnh mẽ sang môi trường trực tuyến như thời trang, mỹ phẩm hay đồ gia dụng, hoạt động bán lẻ rượu vang vẫn chủ yếu diễn ra tại hệ thống cửa hàng vật lý. Theo báo cáo thị trường đồ uống có cồn tại Việt Nam do Euromonitor International công bố tháng 9/2026, các cửa hàng tạp hóa nhỏ tiếp tục dẫn đầu về phân phối rượu vang, song hệ thống bán lẻ hiện đại đang ngày càng gia tăng vị thế. Cùng với đó, thương mại điện tử cũng có sự phát triển thông qua việc mở rộng nền tảng phân phối và tăng cường tương tác giữa thương hiệu với khách hàng.
Trước đó, báo cáo nghiên cứu thị trường thực phẩm và đồ uống Việt Nam dành cho doanh nghiệp Liên minh châu Âu (EU), phát hành năm 2025, cho thấy các kênh bán hàng trực tiếp chiếm tới 98,3% sản lượng rượu vang bán lẻ tại Việt Nam năm 2023, trong khi thương mại điện tử mới chiếm 1,7%. Đáng chú ý, dù các cửa hàng tạp hóa dẫn đầu về sản lượng phân phối, siêu thị và đại siêu thị lại là những kênh tiêu thụ quan trọng đối với các dòng rượu vang nhập khẩu cao cấp.
Trên thị trường hiện nay, bên cạnh các hệ thống siêu thị tổng hợp như AEON, Lotte Mart, WinMart, hoạt động phân phối rượu vang còn có sự tham gia của các chuỗi bán lẻ thực phẩm và đồ uống nhập khẩu như L’s Place, Annam Gourmet hay những hệ thống chuyên doanh như WeWine, Winecellar.vn, Cao Minh, với danh mục sản phẩm trải dài từ phân khúc phổ thông đến cao cấp.
Không ít doanh nghiệp phát triển song song hệ thống cửa hàng và website bán hàng riêng. Những thông tin về vùng sản xuất, giống nho, niên vụ, hương vị và giá bán được cung cấp chi tiết để khách hàng có thể tìm hiểu sản phẩm trước khi đưa ra quyết định mua.
Mặc dù còn chiếm tỷ trọng khiêm tốn trong cơ cấu phân phối, kênh thương mại điện tử cũngghi nhận sức mua đáng chú ý vào những mùa tiêu dùng cao điểm, đặc biệt là dịp Tết Nguyên đán. Theo dữ liệu từ nền tảng YouNet ECI, trong bốn tuần trước Tết Nguyên đán 2025, doanh thu ngành hàng rượu trên các sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki tăng 47% so với bốn tuần liền trước.
Riêng với nhóm rượu vang Ý ngọt, thống kê trong giai đoạn từ tháng 12/2024 đến tháng 11/2025 ghi nhận doanh số khoảng 1,2 tỷ đồng, với khoảng 5.000 sản phẩm được bán ra. Trong đó, tháng 1/2025, thời điểm cận Tết Nguyên đán, là tháng có doanh số cao nhất kỳ thống kê. Ngoài hình thức bán lẻ từng chai, rượu vang còn hiện diện trong danh mục giỏ quà, hộp quà Tết trên các sàn thương mại điện tử. Tuy nhiên, sự thay đổi trong thị hiếu của người tiêu dùng cũng tạo ra sức ép cạnh tranh đối với nhóm sản phẩm này.
Trong khi các nền tảng trực tuyến tạo thuận lợi cho việc tìm kiếm thông tin và so sánh giá, hệ thống cửa hàng trực tiếp có lợi thế trong việc tư vấn theo khẩu vị, ngân sách và mục đích sử dụng. Những trao đổi tại điểm bán cũng cung cấp cho doanh nghiệp thông tin về nhu cầu thực tế để điều chỉnh danh mục hàng hóa.
TÍNH TOÁN HÀNG HÓA TỪ SỨC MUA
Trao đổi với Thương Gia, bà Nguyễn Thu Thủy, Giám đốc Công ty TNHH L’s Place cho biết, sức mua rượu vang trong năm 2026 không thay đổi đồng đều ở tất cả các nhóm sản phẩm. Khách hàng vẫn quan tâm đến rượu vang nhưng thường cân nhắc kỹ hơn về dịp sử dụng, chất lượng và mức giá phù hợp.
“Thay vì nhìn sức mua qua một con số chung, chúng tôi theo dõi sự thay đổi trong cách khách lựa chọn ở từng nhóm giá và mục đích mua hàng”, bà Thủy chia sẻ.
Theo bà Thủy, tùy ngân sách, khách hàng có thể chuyển sang lựa chọn sản phẩm của một vùng sản xuất hoặc nhãn hiệu khác, nhưng vẫn mong muốn chất lượng tương xứng với mức giá. Tiêu chí lựa chọn cũng có sự khác biệt giữa các nhóm khách hàng. Người mua rượu vang để sử dụng thường quan tâm nhiều đến khẩu vị, món ăn và dịp thưởng thức, trong khi khách mua làm quà biếu chú trọng thêm hình thức, xuất xứ và sự phù hợp với người nhận.
Tuy nhiên, hai nhóm nhu cầu này không hoàn toàn tách biệt. Nhiều sản phẩm được khách hàng lựa chọn làm quà biếu chính là những dòng rượu họ từng sử dụng, tin tưởng và đánh giá có chất lượng phù hợp với mức giá.
Đối với L’s Place, việc xây dựng danh mục rượu vang không chỉ căn cứ vào khả năng tiêu thụ của từng nhãn hàng mà còn xuất phát từ những nhu cầu chưa được đáp ứng tại điểm bán. “Chúng tôi lắng nghe câu hỏi và phản hồi của khách tại cửa hàng, trao đổi với nhân viên bán hàng, đồng thời theo dõi những sản phẩm khách thường tìm kiếm nhưng chưa dễ lựa chọn”, bà Nguyễn Thu Thủy cho biết.
Thông qua đó, doanh nghiệp nhận diện được những khoảng giá, phong cách rượu khách hàng đang quan tâm, cũng như những khó khăn trong việc lựa chọn rượu theo món ăn và dịp sử dụng để điều chỉnh danh mục và phương thức tư vấn.
Bên cạnh những nhãn rượu quen thuộc giúp duy trì sự ổn định trong kinh doanh, L’s Place cũng cân nhắc đưa vào các dòng sản phẩm mới dựa trên chất lượng, nguồn gốc, mức giá và phản hồi thực tế của khách hàng. Trong đó, rượu vang hữu cơ (organic) là một trong những lựa chọn được doanh nghiệp quan tâm nhằm phục vụ nhóm khách hàng chú trọng nguồn gốc và phương thức sản xuất.
Song, sự gia tăng nhu cầu vào mùa lễ, Tết cũng đặt ra bài toán về khả năng dự báo sức mua và kiểm soát hàng tồn kho đối với các nhà bán lẻ. “Khó dự báo nhất là các đơn hàng thường phát sinh muộn, đôi khi với số lượng lớn, trong khi khách có những yêu cầu khác nhau về khẩu vị, mục đích sử dụng và mức giá”, bà Thủy cho biết. Không chỉ phải chuẩn bị đủ lượng hàng cho các đơn đặt mua số lượng lớn, doanh nghiệp còn cần duy trì sự đa dạng về chủng loại và phân khúc giá tại từng cửa hàng. Việc dự trù hàng hóa vì thế phải tính đến đặc điểm tiêu dùng của từng khu vực, thay vì phân bổ đồng đều giữa các điểm bán.
Tại L’s Place, kế hoạch hàng hóa cuối năm được xây dựng dựa trên tình hình tiêu thụ của những mùa cao điểm trước, đặc điểm khách hàng tại từng khu vực và phản hồi thực tế trong mùa. “Với 8 điểm bán ở những khu vực có tệp khách hàng khác nhau, chúng tôi có thể linh hoạt điều chuyển các nhóm sản phẩm theo nhu cầu và đặc điểm của từng điểm bán. Cách làm này giúp đáp ứng nhu cầu khách hàng tốt hơn, đồng thời hạn chế lượng hàng tồn sau mùa cao điểm”, bà Nguyễn Thu Thủy chia sẻ.
Đáng chú ý, mặc dù nhu cầu quà biếu thường tăng mạnh vào những tháng cuối năm, quá trình hình thành quyết định mua hàng lại có thể diễn ra từ rất sớm. Từ thực tế kinh doanh, bà Thủy cho biết nhiều khách hàng lựa chọn những dòng rượu đã quen thuộc và tin dùng trong suốt cả năm để làm quà tặng. Bởi vậy, L’s Place không xem rượu biếu tặng là một nhóm sản phẩm chỉ dành riêng cho thời vụ.
Với cách tiếp cận này, những tháng kinh doanh thông thường cũng là thời gian để nhà bán lẻ đánh giá khả năng tiếp nhận sản phẩm trước khi quyết định tăng lượng hàng cho mùa cao điểm. Một dòng rượu có sức mua ổn định quanh năm vừa tạo doanh thu thường xuyên, vừa có thể trở thành lựa chọn cho những đơn hàng quà biếu số lượng lớn mà không nhất thiết phải mở rộng quá nhiều danh mục hàng hóa phục vụ riêng mùa lễ, Tết.