Cơ quan Nghề cá Biển Quốc gia Mỹ (NMFS), thuộc NOAA, vừa công bố kết quả xem xét lại các kết luận công nhận tương đương theo Đạo luật Bảo vệ động vật có vú biển (MMPA) đối với nghề khai thác ghẹ. Theo đó, Mỹ sẽ cấm nhập khẩu ghẹ từ các nghề lưới rê và lồng/bẫy của Philippines, trong khi tiếp tục cho phép nhập khẩu ghẹ từ Việt Nam, Indonesia và Sri Lanka.
Cụ thể, theo công bố kết luận, thủy sản và sản phẩm thủy sản khai thác từ nghề ghẹ của Việt Nam tiếp tục được phép nhập khẩu vào thị trường Mỹ mà không cần giấy chứng nhận COA. Đây là tín hiệu tích cực đối với ngành ghẹ Việt Nam, nhất là sau khi kết luận ban đầu của NMFS vào tháng 8/2025 từng đặt nghề ghẹ của Việt Nam và một số quốc gia vào nhóm chưa đáp ứng yêu cầu theo MMPA.
Kết luận công nhận tương đương đối với Việt Nam có hiệu lực đến ngày 31/12/2029.
Tuy nhiên, cơ quan này cũng lưu ý có thể xem xét lại hoặc chấm dứt kết luận nếu chương trình quản lý của Việt Nam không còn đáp ứng các điều kiện áp dụng.
NOAA đồng thời đưa ra khuyến nghị Việt Nam tiếp tục duy trì và tăng cường các nỗ lực giảm thiểu nguy cơ gây tử vong hoặc thương tích nghiêm trọng đối với động vật có vú biển, trong đó có phát triển chương trình quan sát viên, giám sát điện tử và hỗ trợ bảo tồn các loài như cá heo Irrawaddy.
Việc được Mỹ công nhận tương đương giúp nghề ghẹ Việt Nam giữ được cánh cửa vào một thị trường quan trọng, đồng thời tạo thêm dư địa ổn định xuất khẩu trong những năm tới. Dù vậy, yêu cầu của MMPA cũng cho thấy các tiêu chuẩn về khai thác bền vững, giám sát nghề cá và bảo vệ động vật có vú biển sẽ ngày càng trở thành điều kiện then chốt để thủy sản Việt Nam duy trì lợi thế tại thị trường này.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) khuyến cáo, doanh nghiệp cần chú ý, nếu nguyên liệu nhập khẩu thì không dùng nguyên liệu nhập khẩu từ các nghề bị cấm (nghề không được công nhận tương đương) của nước nhập khẩu đó và nếu dùng nguyên liệu từ các nghề khác thì cần có COA của nước đó.
Ngày 12/5, Cục Thủy sản và Kiểm ngư có văn bản đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố, VASEP thông tin rộng rãi đến tổ chức, cá nhân biết về các sản phẩm từ ghẹ của Việt Nam không thuộc diện phải có COA khi xuất khẩu sang Mỹ.
Cục Thủy sản và Kiểm ngư lưu ý các địa phương về việc sử dụng nguyên liệu ghẹ có nguồn gốc từ Philippines, do nước này không được Mỹ công nhận tương đương và bị cấm từ 11/6 năm nay. Vì vậy sản phẩm từ ghẹ của Việt Nam có sử dụng nguyên liệu nhập khẩu từ Philippines cũng không được phép xuất khẩu sang Mỹ, trừ trường hợp ghẹ đã được Philippines cấp COA.
Cục cũng đề nghị các tỉnh, thành phố tiếp tục tăng cường tuyên truyền, tập huấn cho ngư dân các quy định về bảo vệ thú biển, cách ghi chép thông tin khai thác không chủ ý, cứu hộ thú biển trong quá trình khai thác thủy sản.
